نوشته‌ها

مقاله رایگان:غربال ارقام توتفرنگی متحمل به سرمای زمستانه براساس برخی

 

 

 

 

 

شاخص های فیزیولوژیکی

 

فرهاد کرمی1، منصور غلامی2*، احمد ارشادی3 و عادل سی وسه مرده4

 

  • دانشجوی دکتری گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
  • استاد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
  • دانشیارگروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
  • دانشیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

 

 

                    تاریخ وصول مقاله: 08/09/1394                                                             تاریخ پذیرش مقاله: 20/10/1394

 

 

 چكيده

 
  

به منظور بررسی تحمل به سرمای زمستانه هفت رقم توتفرنگی، آزمایشی بهصورت آزمایش کهرت ههای خهرد شهده در قالهب طهرحبلوکهای کامل تصادفی، در دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا در سال 1393 انجام شد. بعد از اعمال تیمار دماههای پهایین) 4+، 5-، 10-، 15-، 20- و 25- درجه سانتیگراد(، درصد نشت یونی برگ، شاخص خسارت یخزدگی، محتوی آب نسبی بهرگ، غلظهتکلروفیل برگ و مقادیر نسبی پارامترهای فلورسنس کلروفیل سنجیده شد. اثر تیمار دمای پایین، رقم و برهمکنش آنها بهر همهه صهفاتمورد ارزیابی در سطح احتمال ی  درصد معنیدار شد. نتایج مقایسه میانگینها نشان داد دامنه اختلاف ارقام برای صفات مورد ارزیابی در دمای 25- درجه سانتیگراد بسیار بیشتر از سایر تیمارهای دمایی بود. همبستگی بالایی بین شاخصهای ارزیابی میزان تحمل ارقهامبه دمای پایین وجود داشت. ارقام ‘کارسنبرگ’ و ‘کویین الیزا’ با کمترین مقادیر درصهد نشهت یهونی و درصهد خسهارت یهخزدگهی وبیشترین مقادیر کلروفیل و مؤلفههای فلورسنس کلروفیل در دمای 25- درجه سانتیگراد، بهترتیب بیشترین تحمهل بهه سهرما را نشهاندادند. کمترین تحمل به سرما، در ارقام ‘چاندلر’ و ‘تنسی بیوتی’ با بیشترین درصد نشت یونی و درصد خسارت یخزدگهی و کمتهرینمقادیر کلروفیل و مؤلفههای فلورسنس کلروفیل در دماهای پایین مشاهده شد.

كلید واژه ها: توتفرنگی، خسارت یخزدگی، غربالگری، فلورسنس کلروفیل، نشت یونی

 

 

 

 Email: man.gholami@gmail.com                                                                                                                     نویسنده مسئول *

 

مقدمه

آستانه تحمل به سرمای زمسهتان، عامهل کلیهدی در تعیهینپراکنش جغرافیایی گیاهان است. توتفرنگی  Fragaria ×)ananassa Duch.)   که به دلیل مزیتهای نسبی فراوان، از مهمترین میوههای ریز در دنیا بهه شهمار مهیرود، بهه دلیهلناپایداری پوشش برف بهویژه در شهرای  متغیهر سهالههایاخیر، به سرمای زمستان آسهیب پهذیر شهده اسهت [19]. در من اطق معتدل ه فق دان مقاوم ت زمس تانه و ب ه دنب ال آن ،ناپایداری عملکرد از محدودیتهای اصلی در تولید تجاری توتفرنگی میباشد [29، 35]

وقوع نامنظم سرما و شدت سرمای غیرقابل پهیش بینهیدر زمستانهای مورد آزمهایش، گهزینشههای اصهلاحی درشرای  طبیعی را محدود کرده است، لذا توسعه روشههایآزمایشگاهی تحت شرای  کنترل شده بهمنظور دسهتیابی بههبرآوردهای قابل اعتمادی از خسارات نسبی وارده و امکهانمقایسه بین ارقام، ضروری است [36]. انهدازه گیهری نشهتیونی بافتها بهطور گستردهای برای تعیین درجه خسهارتسرمازدگی در گیاهان مورد استفاده قرار گرفته اسهت [18].

ارزیابی نشت یونی براساس اصل افزایش نشت الکترولیهتها )عمدتا  پتاسیم( از سلول بهه دلیهل آسهیبههای وارده بههغش ای س لولی اس ت. غش ای پلاس مایی اول ین ناحی ه از سلولهای گیاهی است که تحت تأثیر آسیبهای یخزدگهیقرار میگیرد [26]. بنابراین اندازهگیری مقادیر نشت یهونی،برآوردی از آسیب وارده به بافت است [18]. نشهت نسهبیالکترولیتها بیانگر درصدی از الکترولیتهای نشهت یافتههاز نمونه یخزده در ی  دمای مشخص نسهبت بهه حهداکثر)کل( نشت یونی نمونه بعد از اتوکلاو است [25].

جدای از خسارت یخزدگهی، نشهت یهونی از بافهتههامی تواند تحت تأثیر سهایر عوامهل نظیهر شهکل و انهدازه وساختار مورفولوژیکی نمونهه ، مهدت زمهان نشهت و میهزانصدمات وارده به نمونه قرار گیرد. بررسیهای انجام گرفتههدر زمینه برآورد خسارت یخزدگی براساس نشت یونی نشان می دهد، استفاده از شاخص تغییر یافته خسهارت یهخزدگهی ، بسیاری از عوامهل ایجهاد خطها در ارزیهابی میهزان خسهارتبراساس آزمون نشت یونی را دقیقتر میسازد [28].

دمای پایین بهطور معمول موجب القهای تهنش آبهی درگیاهان میشود. از دست رفهتن آب بافهتهها طهی مرحلههخوگیری به سرما، در بسیاری از گیاهان مشاهده شده است [16، 21]. پ س از ق رار گ رفتن گیاه ان در دم ای پ ایین ،پتانسیل آب برگها بهطور قابل ملاحظهه ای کهاهش یافهت[31]. با افزایش درصهد محتهوی آب نسهبی بهرگ، اتسهاعدیواره سلولی افزایش یافته و منجر به کاهش پایداری غشاء میگردد [30]

محتوای کلروفیل برگ نیز یکی از مهمترین شهاخص ههاینشاندهنده میزان تنشهای محیطی وارد بر گیاه شهناخته شهدهاست [4]. میزان دوام فتوسنتز و حفه  کلروفیهل بهرگ تحهتشرای  تنش از جمله شاخصهای فیزیولهوژیکی مقاومهت بههتنش است[33]. فلورسنس کلروفیل برگ به طهور مسهتقیم بهافعالیت کلروفیل برگ در مرکهز واکهنش فتوسیسهتمهها ارتبهاطدارد و تشکیل کلروفیل در برگ از شرای  دمای پهایین محهی تأثیرپذیر است [20]. مطالعات اخیهر، ار تبهاط نزدیکهی را بهینفلورسانس کلروفیل با متابولیسم کهربن فتوسهنتزی و تبهادلاتگازی برگ نشان داده اسهت و روش جدیهدی بهرای بررسهیرواب  واکنشهای نوری و تاریکی در درون  برگهای متصهلبه گیهاه را فهراهم نمهوده اسهت [14، 37]. مقهدار فلورسهنسکلروفیل به عنوان ی  سیگنال گزارشگر به فرآینهدهای وابسهتهبه دما در غشهاهای تیلاکوئیهدی سیسهتم فتوسهنتزی و متعاقبها سلامت غشاهای کلروپلاستی حساس میباشد [12]. بر همهیناساس، اندازهگیری شهاخص فلورسهنس یها حهداکثر عملکهردفتوشیمیایی فتوسیستم FV/FM( II( بهطور موفقیتآمیزی بهرایارزیابی تحمل به سرمای بسیاری از گونههای گیهاهی  اسهتفادهشده است [3، 9، 27]

تحمل سرمای زمستان خصوصهیتی پیچیهده اسهت کههدربرگیرنده جنبههای متعددی است و این ویژگیها شهدیدا به ژنوتیپ و نهوع رقهم وابسهته اسهت. بنهابراین اصهلاح وتوسعه ارقام متحمل بهه سهرما و شناسهایی روشههای مهؤثرغربالگهری بهرای مقاومهت بهه سهرما امهری لازم بهه نظهرمی رسد. هدف از انجهام پهژوهش حاضهر، بررسهی میهزانتحمل به سرمای زمستانه هفهت رقهم تهوتفرنگهی تحهتش رای  کنت رل شهده و مقایس ه ک ارآیی برخ ی ص فاتفیزیولوژیکی مرتب  با تحمل به سهرما بههمنظهور شناسهاییروشههای م ؤثر و کارآمهد در غرب ال ارقهام ت وتفرنگ ی متحمل به سرمای زمستانه است.

 

مواد و روش ها مواد گياهی و تيمارهای دمایی این پژوهش در قالب آزمایش کرتهای خرد شده بهر پایههطرح بلوکهای کامل تصادفی در سهه تکهرار در دانشهکدهکش اورزی دانش گاه ب وعلی س ینا، در س ال 1393 انج ام گرفت. در هر تکرار، چهار بوته تهوت فرنگهی از ههر رقهمبرای هر سطح از تیمار دمایی مورد ارزیهابی قهرار گرفهت.

کرت اصلی شامل تیمهار دمهایی) 4+، 5-، 10-، 15-، 20- و 25- درجه سانتیگراد( و کرت فرعی شهامل هفهت رقهمتوتفرنگی )ارقام ʼکویین الیزا[1]ʼ ،ʻکردستانʼ ،ʻبل  مور[2]ʻ، ʼیالوا[3]ʼ ،ʻتنسی بیوتی[4]ʼ ،ʻکارسنبرگ[5]ʻ و ʼچانهدلر [6]ʻ( بهود.همه این ارقام روزکوتاه به وده و پهس از ارزیهابی مقهدماتیتحمل یخزدگی زمسهتانه از بهین 21 رقهم تهوتفرنگهی درشرای  مزرعهای انتخاب شدند.

در اوایل فروردین نشاهای مناسب از هر رقم که دارای قطر طوقه تقریبا  یکسانی بودند، انتخاب و در گلدانههای 2 لیتری حاوی پرلیت، ورمیکمپوست و کوکوپیت به نسهبت10:30:60 کشت شدند و تا زمان اعمال تیمارهای دمایی در فضای آزاد نگهداری شدند. در طی مدت نگهداری باتوجه به رشد مناسب بوتهها، نیازی به محلولپاشی عناصر غذایی نبود و بوتهها از رشد مطلوبی در مرحله خوگیری به سهرمابرخوردار بودند.

ب رای اعم ال تیماره ای دم ای پ ایین از ی  اتاق  سرماساز ترموگرادیان )ساخت شرکت کیمیا رهآورد، ایران( استفاده شد. اعمال تیمارهای دمایی براساس میانگین دمهایمحی  و با درنظر گرفتن فرآیند سازگاری بوتهها به سرما و انطباق بیشتر با شرای  طبیعی، بهصورت مرحلهای به شهرحزیر اعمال شد: 4+ درجه سانتیگراد )تیمار شاهد 30 مهر( ،5- درجه سانتیگراد) 30 آبان( ،10- درجه سانتیگراد) 15 آذر( ،15- درجه سانتیگراد) 30 آذر( ،20- درجه سهانتی -گراد) 15 دی( و 25- درجه سانتیگهراد ) 30 دی(. قبهل ازاعمال تیمارهای سرما، برگهای بوتههها بههمنظهور حهذفآلودگیهای سطحی بهه طهور کامهل بها آب مقطهر شستشهوشدند. سهپس در ههر مرحلهه چههار گلهدان از ههر واحهدآزمایشی در اتاق  سرماساز قابل برنامهریزی قرار گرفتهه وکاهش دما بهطور تدریجی با سرعت 2 درجه سانتیگراد در ساعت تا رسیدن به دمای موردنظر انجهام گرفهت. پهس ازباقی ماندن نمونهها به مدت 75 دقیقه در تیمار دمایی مورد نظر، روند افزایش دما به طور تدریجی با سهرعت 2 درجههسانتیگراد در ساعت انجهام گرفهت و سهپس گلهدانهها ازاتاق  سرماساز خارج و در دمهای 4+ درجهه سهانتیگهرادنگهداری شدند. نمونههای شهاهد بهه مهدت 5 سهاعت دردمای 4+ درجه سانتیگراد قرار داده شهدند تها نشهت پایههارقام اندازهگیری شهده و در محاسهبه درصهد نشهت یهونیسایر تیمارهای دمایی لحا  شود [28].

اندازه گيری درصد نشت یونی و شفاص  صافارتیخ زدگی

برای تعیین درصد نشت نسبی و درصد خسارت یخزدگهیدر ارقام، بعد از اعمال تیمارهای سرمایی، از برگههای ههرگلدان 3 نمونه برگ به صورت دیس ههایی بهه قطهر یه سانتیمتر تهیه و در ی  قوطی 60 میلیلیتری قابل اسهتریلدرب دار، حاوی 40 میلیلیتر آب مقطر غوطهور شد [18]. سپس قوطیهای حاوی نمونه به مدت 24 ساعت در دمای اتاق روی شیکر قرار داده شدند و پس از آن نشت یونی اولیههبا استفاده از دستگاه ههدایت سهنج مهدلCond 720  )سهاختآلم ان(، ان دازهگی ری ش د. ب ه منظ ور آزاد ش دن باقیمان دهالکترولیتها از بافت سلول، نمونههها بهه مهدت 30 دقیقهه دراتوکلاو با دمای 121 درجه سانتیگراد قرار داده شهدند و پهساز 24 ساعت مرحله انکوباسیون، نشهت یهونی ثانویهه انهدازه-گیری شد. سپس براساس رابطه 1، درصد نشهت یهونی بهرگ

)EL( در هر دما برای هر رقم محاسبه گردید [28]:

 EL (%) = (EC1 / EC2) ×100                           )1(

در این رابطه ،1EC الکترولیتهای نشت یافته از نمونهه یهخزده و 2EC حداکثر)کل( نشت یونی نمونه بعد از اتوکلاو است.

همچنین شاخص خسارت یهخ  زدگهی )It( در ههر دمهابرای هر رقم با استفاده از رابطه 2 محاسبه گردید [28]:

)2( (0It (%) = 100(Rt – R0)/(Rf -R در این رابطهه ، Rt میهزان نشهت در دمهایR0 ،t  نشهتنمونه یخ نزده )دمای 4 درجه سانتیگراد( و Rf نشت نمونه پس از اتوکلاو )دمای 121 درجه سانتیگراد( میباشد.

 

محتوی آب نابی برگ

به منظور اندازهگیری محتوای نسبی آب برگ، از هر واحهدآزمایشی پنج دیس  برگی به قطر ی  سانتیمتر تهیه شد و وزن تر نمونهها تعیین گردید. در ادامه قطعههای برگهی بههمدت چهار ساعت و در شرای  تاریکی، در آب مقطر قهرارداده شدند. بعهد از ایهن مهدت، آب سهطحی نمونهههها بهادستمال کاغذی خش  شده و نمونهها دوباره توزین شهدهو وزن تورژسانس محاسبه گردید. سپس نمونهها به مهدت24 ساعت در دمای 70 درجه سانتیگراد در آون قهرار دادهشدند و وزن خش  هر نمونهه محاسهبه گردیهد. محتهواینسبی آب برگ از طریق رابطه 3 محاسبه گردید [32]:  

)3(      RWC (%) = (FW − DW)/(TW − DW) × 100     در رابطه فهوق ،FW  وزن تهر نمونهه برگهی،DW  وزن خش  و TW وزن تورژسانس نمونه برگی میباشد.

 

کلروفيل برگ

25/0 گرم از برگ هر نمونه در ی  هاون چینی با 5 میلی-لیتر آب مقطر ساییده شهد و بهه صهورت تهوده یکنهواختیدرآمد )عمل ساییدن و له کردن بافت در محی  خن  و کم نور انجام گرفت(. مخلوط حاصل با آب مقطر به حجم 25 میلیلیتر رسانده شد .5/0 میلیلیتر از مخلوط بهدست آمهدهبا 5/4 میلیلیتر استون 80 درصد مخلوط و سپس به مهدت10 دقیقه و با سرعت 3000 دور در دقیقه سانتریفیوژ شهد.سپس محلول رویی برداشته شهد و بها اسهتفاده از دسهتگاهاسپکتروفتومتر، میزان جذب آن در طول مهوج ههای 646 و 663 نانومتر قرائت و غلظهت کلروفیهل کهل بها اسهتفاده ازرابطه 4 محاسبه شد [11]:  

)4(    )02/8 × 663A646 × 20/2( + )A( = کلروفیل کل

)میلیگرم در لیتر(

 

شاص های فلورسنس کلروفيل

پارامترهای فلورسنس کلروفیل بهرگ شهامل 0F فلورسهنسپایه ،Fm حداکثر فلورسنس در اولین پالس اشباع نوری بعد از سازگاری به تاریکی ،Fv تغییرات فلورسنس )0Fm – F( و Fv/Fm شاخص حداکثر عملکرد کوانتومی فتوسیستم II، بهوسیله دسهتگاه کلروفیهل فلهورومتر پرتابهل مهدلOS-30P  )Opti-Sciences Inc., USA( اندازهگیهری شهد. بهدینمنظهور ، پس از اعمال تیمارهای دمایی، از ههر گلهدان 3 بهرگ مناسهبانتخاب و با نصب کلیپهای مخصو  به مدت 30 دقیقهه درشرای  تاریکی قرار داده شدند. بعد از انطباق شهرای  تهاریکی،با اتصال سنسور فلورومتر به کلیپهها، ارتبهاط قسهمت برگهیسازگار شده با تاریکی و منبع نور تنظیم شده فلورومتر برقهرارگردید و پارامترهای فلورسنس کلروفیل قرائت شد [22].

تجزیه آماری داده هابا استفاده از نرمافزار آمهاری SAS  

)نسخه 1/9( با کمه  رویههGLM  و مقایسهه میهانگینههابراساس آزمون چنددامنهای دانکن در سهطح احتمهال یه درصد انجام گرفت.

 

 

 نتایج و بحث

اثرات دما، رقم و برهمکنش آنها بر درصهد نشهت یهونی بهرگ،شاخص خسارت یخزدگی، محتهوی آب نسهبی بهرگ، غلظهتکلروفیل برگ و مقادیر نسبی پارامترهای فلورسنس کلروفیهل، درسطح ی  درصد معنیدار شد )جدولههای 1 و 2(. باتوجهه بههمعنیدار شدن اثرات برهمکنش، نتایج مقایسه میهانگین هها نشهان

داد ک ه در رابط ه ب ا ص فات درص د نش ت ب رگ و ش اخص خسارت برگ، با کاهش هرقدر بیشهتر دمها، دامنهه تفهاوت بهینارقام بیشتر میشود و دامنه اختلاف ارقام بهرای ایهن صهفات دردمای 25- درجه سانتیگراد بیشتر از سایر تیمارهای دمایی بهود،درحالیکه در دماهای 4+ و 5- درجه سانتیگراد، کمترین دامنههاختلاف بین ارقام مورد آزمایش مشاهده شد )جدول 3(.

 

جدول 1. تجزیه واریانس اثر تیمارهای دما و رقم بر درصد نشت یونی، خسارت یخزدگی، محتوی آب نسبی و كلروفیل

                                                                   نشت نسبی برگ      خسارت نسبی یخزدگی       محتوی آب نسبی برگ      کلروفیل

 0/001  1/72**    11/09

2672/33**                                

 9/22

7033/60**                        

 1/55                 

5080/68**                     

2

5

بلوک

تیمار دمایی

 0/001

 0/17**                          

 0/01**

 7/54

156/07**                      62/93**  

 5/44

841/38**                             

180/20**                             

 5/59                

851/92**                         

122/55**                       

10 6

30

خطای a رقم دما × رقم
  11/09 2/57 7/06                72خطای b
 4/78 9/73 9/28                 –           ضریب تغییرات(%)

** – بیانگر اختلاف معنیدار در سطح 1 درصد

جدول 2. تجزیه واریانس اثر تیمارهای دما و رقم بر مؤلفههای فلورسنس كلروفیل برگ

                                                            حداقل فلورسنس         حداکثر فلورسنس         فلورسنس متغیر          شاخص فلورسنس

 0/0003

            0/191**                           

 1247/64

481697/71**             

 922/13

525095/71**

 14/67

 2828/12**

           بلوک                   2

     تیمار دمایی              5

 0/0004

            0/032**                            

 0/004**

 1422/28

59043/93**                   

 3173/88**

 1323/92

59736/93**

 4439/97**

 27/06

 579/95**

 372/82**

خطای a 10 رقم     6

        دما × رقم              30

 0/0004 950/81 938/89 14/37         خطای b               72
 2/79 7/99    6/15            3/36                    ضریب تغییرات                     (%) –

** – بیانگر اختلاف معنیدار در سطح 1 درصد

 

 

 

در مورد سایر صفات مورد ارزیابی نیز بها کهاهش دمها،دامنه تفاوت ارقام بهویژه در دمای 25- درجه سهانتی گهرادافزایش قابل توجهی نشان داد )جدول 3(.

نکته حهایز اهمیهت دیگهر، واکهنش متفهاوت ارقهام بههدماهای پایین بود. روند تغییهرات صهفات در برخهی ارقهامکاملا  متفاوت از روند تغییر آن صفات در ارقام دیگر تحت دماهای پایین میباشد. بررسی رونهد تغییهر صهفات مهوردارزیههابی در رقههم ʼیههالواʻ در دماهههای 20- و 25- درجههه سانتی گراد در مقایسه با سایر ارقام، مؤید این نکته میباشهد)جدول 3(.

 

درصد نشت یونی برگ

در تیماره ای دم ایی 4+، 5- و 10- درج ه س انتیگ راد ،درصد نشت نسهبی بهرگ در ارقهام مهورد آزمهایش تقریبها یکسان بود، اما با کاهش دمها بهه 15- درجهه سهانتیگهراد،درصد نشت یونی برگ در ارقام ʼچاندلرʼ ،ʻتنسهی بیهوتیʻ و ʼبل  مورʻ افزایش قابهل تهوجهی نشهان داد بههویهژه درارقام ʼچاندلرʻ و ʼتنسی بیوتیʻ که درصد نشت یونی برگ به بیش از 40 درصد رسید. در دمهای 20- درجهه سهانتی-گراد، درصد نشت نسبی برگ در ارقام فوقالهذکر افهزایشبیشتری در مقایسه با سایر ارقام مورد آزمایش نشان داد کههبیانگر حساسهیت بیشهتر ایهن ارقهام بهه دماههای پهایین درمقایسه با سایر ارقام مهورد آزمهایش اسهت. در دمهای 25- درجه سانتیگهراد، بیشهترین درصهد نشهت یهونی) 61/71 درصد( مربوط به رقم ʼچانهدلر ʻ و کمتهرین درصهد نشهتیونی) 45/32 درصهد( مربهوط بهه رقهمʼ کارسهنبرگ ʻ بهود)جدول 3(. رقم ʼیالواʻ تا دمهای 20- درجهه سهانتیگهراد،نشت یونی نسبتا  کمی داشت اما بها کهاهش بیشهتر دمها بهه25- درجه سانتیگراد، درصد نشت نسبی برگ در این رقم شدیدا  افزایش یافت. چنین افزایش شدیدی در سایر ارقهاممشاهده نشد و نشان میدههد رقهمʼ یهالوا ʻ تها دمهای 20- درجه تحمل نسبتا  خوبی در برابر سرما دارد، اما بها کهاهشبیشتر دما، میزان تحمل این رقهم بهه سهرما شهدیدا  کهاهشیافت.

به احتمال قوی، غشاهای سلولی اولین نهواحی هسهتندکه تحت تأثیر آسیبهای یخزدگی قهرار مهیگیرنهد . تهنشدمای پایین باع  کاهش سیالیت غشهاء شهده کهه در کنهارپراکسیداسیون لیپیهد ها موجهب تخریهب غشهاء و درنتیجههافزایش نشت یهونی مهیگهردد [7]. در پژوهشهی بهر روینهالهای زیتون، تنش یهخ زدگهی موجهب تسهریع تخریهبغشاء و درنتیجه، افزایش نشت یونی شد [2]. نشهت یهونیکمتر در ارقام متحمل مهی توانهد بهه دلیهل پایهداری بیشهترخصوصیات فیزیکی و شیمیایی غشای پلاسهمایی باشهد. ازآنجا که مقدار قابل توجهی از الکترولیتهها از نمونههههایشاهد منجمد نشده خارج میشوند، شاخص خسارت یهخ -زدگی که در آن نشت یونی نمونه یخ نهزده و نشهت یهونینمونههای کاملا  آسیب دیده در دمهای 121 درجهه سهانتی-گراد نیز در محاسبات مهدنظر قهرار مهی گیهرد ، بسهیاری ازعوامل ایجاد خطا در ارزیابی میزان خسارت سهرمازدگی راحذف نموده و آزمون نشت یونی را دقیقتر میسازد [28].

 

درصد صاارت یخزدگی

درصد خسارت نسهبی بهرگ در همهه ارقهام در دمهای 4+ درجه سانتیگراد معادل صفر میباشد، اما با کهاهش شهدیددما، مقادیر این شاخص بسته به نهوع رقهم، افهزایش یافهت)جدول 3(. از آنجا که محاسبه شاخص خسارت یخزدگهی

)It(، مبتنی بر تصحیح درصهد نشهت یهونی از بهرگهها دردماهای مختلف میباشد، میتوان نتیجه گرفت کهه الگهویتغییرات این شاخص در ارقام مورد آزمایش همانند الگهویتغییر درصد نشت یونی برگ در این ارقام باشهد. براسهاسنتایج تحقیق حاضر ،با کاهش دما به 15- درجه سانتیگراد ،درصد خسهارت ناشهی از یهخزدگهی در ارقهامʼ چانهدلر ʻ، ʼتنسی بیوتیʻ و ʼبله  مهورʻ در مقایسهه بها سهایر ارقهام،افزایش قابل توجهی یافته درحالیکه در دمهای 25- درجههسانتیگراد، ارقام ʼکارسنبرگʼ ،ʻکویین الیزاʻ و ʼکردسهتان ʻ به ترتیب کمترین درصد خسارت برگ را داشتند )بین 39-21 درصد( و با چهار رقم دیگر که خسارت نسبی برگ در آنها بین 65-53 درصد میباشد، اختلاف قابلتوجهی نشان دادند )جدول 3(. شاخص خسهارت یهخزدگهی  )It( روش برآورد خسارت از طریق نشهت یهونی را دقیهقتهر سهاختهاست [28]

درجه خسارت به بافت بها  خسهارت وارده بهه غشهای

پلاسمایی سلولهای مزوفیل همبستگی دارد [34]. بیشترین

جدول 4. ضرایب همبستگی بین صفات مورد ارزیابی در شرایط دمای پایین

شاخص  فلورسنسفلورسنسمتغیر حداکثر  فلورسنس فلورسنسپایه کلروفیلمحتوی نسبیآب برگخسارت

یخ زدگی

نشت یونیصفات
        1نشت یونی
       1 0/990**خسارت یخزدگی
      1-0/659**-0/628**محتوی نسبی آب
     1 0/752**-0/933**-0/924**کلروفیل
    10/313** 0/271**-0/459**-0/419**فلورسنس پایه
   10/461**0/941** 0/739**-0/917**-0/907**حداکثر فلورسنس
  10/996**0/379**0/950** 0/743**-0/910**-0/903**فلورسنس متغیر
 10/946**0/956**0/502**0/908** 0/644**-0/927**-0/926**شاخص فلورسنس

 

خسارت ناشی از تنش یخزدگی به یخزدگهی درون سهلولیمربوط میباشد. گیاهان متحمل به یخزدگی، میتوانند یهخ -زدگی برونسلولی را بدون پذیرش خسارت تحمهل کننهد،اما قادر به تحمل یخزدگی درونسلولی نمیباشند [1].  

همبستگی مثبت و معنیداری) **99/0 = r( بین درصد نشت یونی و درصد خسهارت یهخزدگهی وجهود دارد کههباتوجه به محاسبه درصد خسارت براسهاس درصهد نشهتیونی، چنین همبستگی قابل توجیه است. این دو صفت نیهزهمبستگی منفی و معنیداری در سطح ی  درصد بها سهایرصفات مورد ارزیابی نشان دادند )جدول 4(.

 

** – بیانگر اختلاف معنیدار در سطح 1 درصد

 

محتوی آب نابی برگ

با کاهش دما، در همهه ارقهام مهورد آزمهایش، محتهوی آب نسبی برگ نیز کاهش یافت، اما واکهنش ارقهام بهه دماههایپایین متفاوت بود )جدول 3(. رقم ʼتنسهی بیهوتیʻ کهه دردمای 4+ درجه سانتیگراد کمترین محتوی آب نسبی بهرگرا در مقایسه با سایر ارقهام داشهت، در دمهای 25- درجهه،بیشترین محتوی آب نسبی برگ را در مقایسه با سایر ارقهامدارا بود. این امر در حهالی اسهت کهه رقهمʼ کردسهتان ʻ در دمای 4+ درجه سانتیگراد در مقایسه با سایر ارقام، محتوی آب نسبی بهرگ بهالایی داشهت، امها در دمهای 25- درجههسانتیگراد کمترین محتوی آب نسبی برگ را در مقایسه بهاسایر ارقام دارا بود )جدول 3(. از دست رفتن آب بافتههاط ی مرحل ه س ازگاری ب ه س رما، در بس یاری از گیاه ان مش اهده ش ده اس ت [16، 21]. ک اهش نس بی آب ب رگ ،قسمتی از فرآیند سازگاری به سرما و بهرای القهای تحمهلکامل به یخزدگی در توتفرنگی ضروری است [31]. دمای پایین بهطور معمول موجب القای تنش آبی در گیاهان می-ش ود. پ س از ق رار گ رفتن گیاه ان در دم ای 1/3 درج ه سانتیگراد )دمای شب/روز(، پتانسیل آب برگهها بههطهورقابل ملاحظهای به 6/1- مگاپاسکال کاهش یافت. بهه نظهرمیرسد تنش آبی نقش اصلی را در القهای تحمهل بهه یهخ-زدگی بازی میکند [31]

همبستگی مثبت و معنیداری بهین محتهوی آب نسهبیبرگ با میزان کلروفیهل و پارامترههای فلورسهنس کلروفیهلمشاهده شد )جهدول 4(. سهرعت کهاهش آب از بهرگ در

ارقام مقاوم نظیر ‘کویین الیه زا’، ‘کارسهنبرگ ’ و ‘کردسهتان ’ تحت تیمار تنش سرما بیشتر از سرعت کاهش آب در ارقام حساس مانند ‘چاندلر’، ‘تنسی بیوتی’ و ‘بل  مهور ’ اسهت)جدول 3(. به نظر میرسد کاهش شدیدتر آب از بهرگ درارقام مقاوم به واسطه باز بودن روزنهها باع  حفه  امکهانورود 2CO و با رفع مقاومت روزنهه ای در فتوسهنتز همهراهاست. پایین بودن محتوی آب نسبی برگ در دماهای پهاییندر ارقام مقاوم مهی توانهد ناشهی از شکسهتن مولکهولههایدرشت مانند پلیساکاریدها و تولید قندهای سادهتهر باشهدکه منجر به افزایش پتانسیل اسمزی و کهاهش محتهوی آبنسبی میگردد.

 

غلظت کلروفيل

کاهش دما موجب کاهش کلروفیل کل در تمام ارقام گردید )جدول 3(. واکنش ارقام مختلف به کهاهش دمها تقریبها  ازرون د یکسهانی تبعی ت ک رد بهها ای ن تف اوت ک ه رقههمʼکارسنبرگʻ توانایی بیشتری در حف  کلروفیل در دماههای20- و 25- درجه سانتیگراد نشان داد. رقم ʼکویین الیهزا ʻ تا دمای 15- درجه سانتیگراد، بیشترین کلروفیهل بهرگ رادر مقایسه با سایر ارقام مورد آزمایش دارا بود، اما با کاهشدما به 20- درجه سانتیگراد، برخلاف رقهمʼ کارسهنبرگ ʻ، کاهش کلروفیل برگ در این رقم همانند سهایر ارقهام قابهلملاحظه بود )جدول 3(.

تحت دماهای پهایین، میهزان پراکسیداسهیون در غشهایکلروپلاستها و تیلاکوئیدهها افهزایش یافتهه و بهه کهاهشمیزان رنگیزهها منتهی میگردد [8]. یکی از مهمترین دلایل کاهش کلروفیلها تخریب آنها به وسهیله گونههههای فعهالاکسیژن میباشد [24]. نتایج آزمایشی با بررسهی اثهر تهنشسرما روی گیاه فلفل نشان داد که کاهش کلروفیل میتوانهدی  علامت مشخص از تنش اکسیداتیو باشد [10]. به نظهرمیرسد ارقام مقاوم نسبت به ارقهام حسهاس بها اسهتفاده ازمکانیسم دفاعی بهتری، از تولید و اثرات منفی اکسیژن فعال جلوگیری کرده، میزان کلروفیل خود را بیشتر حفه  نمهودهو با داشتن فتوسنتز و انرژی بیشتر باع  افزایش تحمل بههتنش سرما میشوند.

همبستگی منفی و معنیداری بین میزان کلروفیل برگ با درصد نشت یونی و درصهد خسهارت یهخزدگهی مشهاهده گردید که نتایج فوق را تأیید مینماید )جدول 4(. همچنین همبستگی مثبت و معنیدار بین میزان کلروفیهل و شهاخصفلورسنس کلروفیل نشان میدهد در ارقام مقهاوم، کلروفیهلموجود در مراکز واکنش در دماهای پهایین تخریهب نشهده،لذا در ایهن ارقهام، کهارآیی کوانتهومی فتوسیسهتمII  تحهت  شرای  تنش بیشتر از ارقام حساس به دمای پایین است.

 

فلورسنس کلروفيل برگ

نتایج تحقیهق حاضهر نشهان داد مؤلفهه حهداقل فلورسهنسکلروفیل برگ) 0F( با کاهش دما تا 20- درجه سهانتی گهراددر همه ارقام روند افزایشی نشان داد، اما بها کهاهش بیشهتردما به 25- درجه سانتیگراد ،0F  در تمام ارقام بهطور قابهلملاحظهای کاهش یافت. واکنش متفاوت ارقام بهه دماههایپایین نیز در اینجا کاملا  مشهود بود )جدول 3(.

برخلاف روند تغییر پارامتر 0F  تحهت دماههای پهایین،روند تغییرات سایر مؤلفههای فلورسنس کلروفیهل ) Fv ،Fm و Fv/Fm(  نسبتا  مشابه بود و بها کهاهش دمها، مقهادیر ایهنشاخصها کاهش یافت. با کاهش دما به 5- درجه سهانتی -گراد، مقادیر حداکثر فلورسنس کلروفیل) Fm( و فلورسنس متغیر) Fv( کاهش قابل ملاحظهای نشهان داد. کهاهش قابهلملاحظه دیگری نیز در دماهای 20- و 25- درجهه سهانتی-گراد برای کلیهه مؤلفههههای فلورسهنس کلروفیهل مشهاهدهگردید. بهطورکلی، دامنه اخهتلاف ارقهام بهرای مؤلفههههایفلورسنس کلروفیل در دمای 25- درجه سانتیگهراد بیشهتراز س ایر تیماره ای دم ایی ب ود )ج دول 3(. در آزم ایش مشابهی بر روی گیاه آرابیدوپسیس، اندازهگیری مؤلفهههایفلورسنس کلروفیل، نمونهها را از نظر تحمل بهه سهرما بههسه گروه تقسیم کرد که تمایز و اختلاف گروهها همهراه بهاتداوم کاهش دما، بیشتر شد [23]

در دماه ای پ ایین، کمت رین مق دار ک ارایی کوانت ومی

فتوسیستم (Fv/Fm( II، در ارقام ʼچاندلرʻ و ʼتنسی بیهوتی ʻ مش اهده ش د. ک اهش مق دار کلروفی ل ب رگ و ران دمانکوآنتومی فتوسیستم II در ارقام حساس درنتیجهه خسهارتبه غشای کلروپلاست طی تهنش سهرما مهیباشهد [38]. در آزمایشی بر روی گیاه آرابیدوپسیس، با تداوم کهاهش دمها،حداقل انتشار فلورسهنس کلروفیهل بههطهور قابهل تهوجهیافزایش یافت و این افزایش بهه طهور معنهیداری بهه میهزانتحمل به سرمای نمونهها بستگی داشت.

افزایش 0F در دماهای پهایین ممکهن اسهت بهه خهاطرمحدودیت در انتقال الکترون ناشی از محهدودیت حرکهتمولکولهای حامل نظیر پلاستوکوئینونهها و یها بهه خهاطرآسیبهای برگشتپهذیر در فتوسیسهتمII   باشهد [23]. در آزمایشی که از مؤلفههای فلورسنس کلروفیل بهرای غربهالارقام توتفرنگی متحمل به سرمازدگی بهاره اسهتفاده شهد،نت ایج نش ان داد زم  انیک ه گ ل ه ا در دم ای 3- درج هسانتی گراد نگهداری شدند، فلورسنس متغیر) Fv( در تمهامارقام با گذشت زمان کاهش یافت اما میزان کاهش در ارقام مختلف، متفاوت بود. کهاهش فلورسهنس متغیهر در بیشهترارقام متحمل به سرما معنیدار نبهود، درحهالیکهه در ارقهامحساس به یهخ زدگهی، رونهد کهاهش معنهیداری مشهاهدهگردید [15].

در اکثر گیاهان در شرای  طبیعی نسبت Fv/Fm در دامنه بین 85/0–75/0 است کهه متناسهب بها عملکهرد کوانتهومیفتوشیمی بوده و همبسهتگی بهالایی بها عملکهرد کوانتهومیفتوسنتز خالص برگ سالم دارد [6]. خسارتهای وارده بههساختار کلروپلاست، ظرفیت فتوسنتزی آنرا مختل میکنهد[26]. کاهش Fv/Fm، شاخص خهوبی بهرای تعیهین صهدمهبازدارندگی نوری حاصهل از دامنهه وسهیعی از تهنشههایمحیطی وارده به گیاه نظیر سرمازدگی، یخزدگی، خشهکی وآلودگی هوا است [3، 5، 17]. بهه نظهر مهیرسهد خسهارتشدید به برگ در دمای 25- درجه سانتیگراد سبب از بهینرفتن مراکهز واکهنش در فتوسیسهتمII  شهده و عمهلا  ههیچواکنشی توس  گیرندههای نوری واقع و انتقهال داده نمهی-شود، بههمین دلیل همه مؤلفههای فلورسهنس کلروفیهل دراین دما، کاهش قابل توجهی نشان دادند .

توتفرنگی رقم ʼچاندلرʻ از ارقام مهم اسپانیا و نواحی ساحلی جنوب آمریکا میباشد و مناسب منهاطق گهرم و یهاکشتهای گلخانهای است [13]. این رقم برای منهاطقی بهازمستان های سرد مناسب نبوده و از تحمل کمهی در برابهردماهای پایین برخوردار است. ارقام ʼتنسی بیوتیʻ و ʼبل  مورʻ نیز که از ارقام اصلاحی در ایالت کالیفرنیا مهی باشهند،تحم ل چنهدانی در براب ر دماه ای پ ایین نش ان ندادن د، درحالیکه رقم ʼکارسنبرگʻ )که منشهاء آن نهواحی شهمالاروپاست( با کمترین درصد نشت یونی و بیشترین ظرفیهتفتوسنتزی )براسهاس مقهدار کلروفیهل بهرگ و مؤلفههههایفلورسنس کلروفیل( از ارقام متحمل بهه دمهای 25- درجههسانتیگراد بود، لذا به نظر میرسد منشهای ارقهام در میهزانتحمل آنها به سرما نقش داشته باشهد. در آزمایشهی، توانهاییسازگاری به دمای پایین در نمونههایی از آرابیدوپسیس که از مناطق گرم و سرد منشاء گرفتهاند، با یکهدیگرتفاوت زیهادینشان دادند که با نتایج این پژوهش مطابقت دارد [23].

 

نتيجهگيری

براساس نتایج تحقیق حاضر، رقم ʼکارسهنبرگ ʻ بهه عنهوانمتحملترین رقم به دماهای پایین در مقایسه با سهایر ارقهاممورد آزمایش انتخاب و معرفهی مهیگهردد. ارقهامʼ کهویینالیزاʻ و ʼکردستانʻ بهترتیهب در مقهام دوم و سهوم از نظهرتحمل به یخزدگی قرار گرفتند، درحالیکه ارقام ʼچاندلرʻ و ʼتنسی بیهوتی ʻ بها بیشهترین درصهد نشهت یهونی بهرگ وبیشترین خسارت یهخ زدگهی در مقایسهه بها سهایر ارقهام وکمترین مقدار کلروفیهل بهرگ و همچنهین کمتهرین مقهدارنسبی مؤلفههای فلورسنس کلروفیل به عنوان ارقام حسهاسبه دماهای پایین شناسایی شدند. رقهمʼ یهالوا ʻ کهه از ارقهاماصلاح شده از کشهور ترکیهه اسهت بهرخلاف سهایر ارقهامحساس، تا دمای 20- درجه تحمل بسهیار خهوبی در برابهرسرما نشان داد اما با کاهش دما به 25- درجه سهانتی گهراد،خسارت یخزدگی در این رقم بهطور قابل توجهی افهزایشیافت و بهطورکلی پاسخ این رقم به دماههای پهایین بسهیارمتفاوت از سایر ارقام بود. ارقهامی کهه تحمهل بیشهتری بههسرما داشتند، میتوانند در برنامههای اصلاحی تولیهد ارقهامجدید بهعنوان والد بهکار گرفته شوند. همچنین ایهن ارقهاممنابع ارزشهمندی بهرای پهژوهش در زمینهه مکانیسهمههایفیزیول وژیکی مقاوم ت ب ه ت نش س رما م یباش ند. نت ایج پژوهش حاضر نشان داد شاخص فلورسهنس کلروفیهل بههعنوان ی  تکنی  مزرعهای کارآمد و غیرتخریبهی، کهارآییقابل توجهی در تجزیه و تحلیهل فرآینهدهای فتوسهنتزی وارزیابی سریع آسیبهای غیرقابل مشاهده در برگها دارد وغربال ارقام توتفرنگی متحمل به سرمای زمسهتانه بها ایهنروش، به آسانی و در عین حال، با اطمینان و دقت خاصهیامکانپذیر است.

 منابع

  1. میرمحمدی میبدی ع م و ترکش اصفهانی س) 1383( مدیریت تنشهای سرما و یخزدگی گیاههان زراعهی و بههاغی. انتشههارات جهههاد دانشههگاهی واحههد صههنعتی اصفهان. اصفهان .312 .
  2. Azzarello E, Mugnai S, Pandolfi C, Masi E, Marone E and Mancuso S (2009) Comparing image (fractal analysis) and electrochemical (impedance spectroscopy and electrolyte leakage) techniques for the assessment of the freezing tolerance in olive. Trees. 23(1): 159-167.
  3. Baker NR and Rosenqvist E (2004) Applications of chlorophyll fluorescence can improve crop production strategies: an examination of future possibilities. Journal of Experimental Botany. 55(403): 1607-1621.
  4. Berova M, Zlatev Z and Stoeva N (2002) Effect of paclobutrazol on wheat seedlings under low temperature stress. Bulg. Plant Physiol. 28(1-2): 75-84.
  5. Bilger W, Schreiber U and Lange O (1987) Chlorophyll fluorescence as an indicator of heat induced limitation of photosynthesis in Arbutus unedo Plant Response to Stress. Pp. 391-.993
  6. Björkman O and Demmig B (1987) Photon yield of O2 evolution and chlorophyll fluorescence characteristics at 77 K among vascular plants of diverse origins. Planta. 170(4): 489-.405

Small Fruits Review. 1(3): 61-.76

  1. Lang V, Mantyla E, Welin B, Sundberg B and Palva ET (1994) Alterations in water status, endogenous abscisic acid content, and expression of rab18 gene during the development of freezing tolerance in

Arabidopsis thaliana. Plant Physiology. 104(4): 1341-1349.

  1. Lichtenthaler HK and Rinderle U (1988) The role of chlorophyll fluorescence in the detection of stress conditions in plants. CRC Critical Reviews in Analytical Chemistry. 19(sup1): S29-S85.
  2. Linden L, Palonen P and Hytönen T (2000)

Evaluation of three methods to assess winterhardiness of strawberry genotypes. Paper presented at the IV International Strawberry Symposium. P. 567.

  1. Lukoševičiūtė V, Rugienius R, Baniulis D, Savickienė N, Brazaitytė A, Ruzgas V and Šlepetienė A (2014). Characterization of cold acclimation and cold hardiness of strawberry in vitro and in vivo. (Doctora Thesis), Aleksandro Stulginskio universitetas. Akademija, Lietuva.
  2. Maxwell K and Johnson GN (2000) Chlorophyll fluorescence, a practical guide. Journal of Experimental Botany. 51(345): 659-668.
  3. McKenzie J, Weiser C and Burke M (1974)

Effects of Red and Far Red Light on the Initiation of Cold Acclimation in Cornus stolonifera Michx. Plant Physiology. 53(6): 783-.987

  1. Miralles-Crespo J, Martínez-López JA, FrancoLeemhuis JA and Bañón-Arias S (2011) Determining freezing injury from changes in chlorophyll fluorescence in potted oleander plants. HortScience. 46(6): 895-.009
  2. Mishra A, Mishra KB, HöermillerII, Heyer AG and Nedbal L (2011) Chlorophyll fluorescence
  3. Campos PS, Quartin V, Ramalho J and Nunes MA (2003) Electrolyte leakage and lipid degradation account for cold sensitivity in leaves of Coffea sp. plants. Journal of Plant Physiology. 160(3): 283-292.
  4. Oliveira JG, Alves PL and Vitória AP (2009) Alterations in chlorophyll a fluorescence, pigment concentrations and lipid peroxidation to chillingtemperature in coffee seedlings. Environmental and Experimental Botany. 67(1): 71-76.
  5. Ehlert B and Hincha DK (2008) Chlorophyll fluorescence imaging accurately quantifies freezing damage and cold acclimation responses in Arabidopsis leaves. Plant Methods. 4(1): 1-7.
  6. Esra K, İŞLEK C and Üstün AS (2010) Effect of cold on protein, proline, phenolic compounds and chlorophyll content of two pepper (Capsicum annuum) varieties. Gazi

University Journal of Science. 23(1): 1-.6

  1. Gross J (1991) Pigments in vegetables: chlorophylls and carotenoids. Van Nostrand Reinhold. New York.
  2. Hincha D, Sieg F, Bakaltcheva I, Koth H and Schmitt J (1996) Freeze-thaw damage to thylakoid membranes: specific protection by sugars and proteins. Advances in low-temperature biology (ed. PL Steponkus): 141-183.
  3. Hokanson SC and Finn CE (2000) Strawberry cultivar use in North America. HortTechnology. 10(1): 94-.601
  4. Ireland C, Baker N and Long S (1985) The role of carbon dioxide and oxygen in determining chlorophyll fluorescence quenching during leaf development. Planta. 165(4): 477-.584
  5. Khanizadeh S and Deell J (2001) Chlorophyll fluorescence: a new technique to screen for tolerance of strawberry flowers to spring frost. process essential for inducing full freezing tolerance in strawberry. Scientia Horticulturae. 174: 54-59.
  6. Ritchie SW, Nguyen HT and Holaday AS (1990) Leaf water content and gas-exchange parameters of two wheat genotypes differing in drought resistance. Crop Science. 30(1): 105-111.
  7. Sairam R, Deshmukh P and Saxena D (1998) Role of antioxidant systems in wheat genotypes tolerance to water stress. Biologia Plantarum. 41(3): 387-394.
  8. Steponkus PL (1984) Role of the plasma membrane in freezing injury and cold acclimation. Annual Review of Plant

Physiology. 35(1): 543-.485

  1. Turner J, Tanino K and Stushnoff C (1993) Evaluation of low temperature hardiness of strawberry plants under field and controlled conditions. Canadian Journal of Plant Science. 73(4): 1123-1125.
  2. Wagner I (1992) Measurement of frost resistance in Rhododendron-hybrids. V International Rhododendron Conference. 364.
  3. Walker DA, Sivak MN, Prinsley RT and Cheesbrough JK (1983) Simultaneous measurement of oscillations in oxygen evolution and chlorophyll a fluorescence in leaf pieces. Plant Physiology. 73(3): 542-549.
  4. Yang C, Horn R and Paulsen H (2003) The light-harvesting chlorophyll a/b complex can be reconstituted in vitro from its completely unfolded apoprotein. Biochemistry. 42(15): 4527-.3354

emission as a reporter on cold tolerance in Arabidopsis thaliana accessions. Plant Signaling and Behavior. 6(2): 301-310.

  1. NavariIzzo F, Quartacci MF, Pinzino C, Vecchia FD and Sgherri CL (1998)

Thylakoidbound and stromal antioxidative enzymes in wheat treated with excess copper. Physiologia Plantarum. 104(4): 630-638.

  1. Nunes MES and Smith G (2003) Electrolyte leakage assay capable of quantifying freezing resistance in rose clover. Crop Science. 43(4): 1349-1357.
  2. Ouellet F and Charron JB (2013) Cold acclimation and freezing tolerance in plants.

eLS, John Wiley & Sons, Ltd. www.els.net: 1-6.

  1. Peguero-Pina JJ, Morales F and Gil-Pelegrín E (2008) Frost damage in Pinus sylvestris stems assessed by chlorophyll fluorescence in cortical bark chlorenchyma. Annals of Forest Science. 65(8): 1.
  2. Prášil I and Zámečnı́k J (1998) The use of a conductivity measurement method for assessing freezinginjury: I. Influence of leakage time, segment number, size and shape in a sample on evaluation of the degree of injury. Environmental and Experimental Botany. 40(1): 1-10.
  3. Pritts M, Worden K and Eames-Sheavly M (1989) Rowcover material and time ofapplication and removal affect ripening and yield of strawberries. Journal of the American Society for Horticultural Science. USA.
  4. Rahbarian P, Afsharmanesh G and Shirzadi M (2010) Effects of drought stress and manure on relative water content and cell membrane stability in dragonhead (Dracocephalum moldavica). Plant Echophysiology. 2(1): 13-.91
  5. Rajashekar CB and Panda M (2014) Water stress is a component of cold acclimation

[1] . Queen Elisa     

[2] . Blakemore

[3] . Yalova

[4] . Tennessee beauty

[5] . Karssenberg

[6] . Chandler

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 

برای جستجو بر اساس موضوع های پایان نامه ها اینجا کلیک کنید

طرز انوری در غزل ها و رباعی ها، با تکیه بر ویژگی های نحوی کلام

 

 

 

 

 

 

 

طرز انوری در غزل ها و رباعی ها، با تکیه بر ویژگی های نحوی کلام

محمدرضا ترکی

دانشیار گروه زبان و ادبیّّات فارسی دانشگاه تهران سمیه رجبی1

دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تهران

)از ص 12 تا 04(

تاريخ دريافت مقاله: 21/2/2911، تاريخ پذيرش مقاله: 94/1/2911

 

چکیده

بسیاری از صاحب نظران انوری را در غزل مبدع طريقه ای نو دانسته  و او را پیشرو و آغازگر راهی خوانده اند که در عاشقانه های سعدی به اوج می رسد، امّا پژوهندگان زبان در بحث از اين ابداع به مسائل نحوی کلام کمتر پرداخته اند. هدف اين مقاله دستیابی به درک و دريافتی سبک شناسانه از نحو غزلیّات و رباعی های انوری است؛ چراکه اساساً با واکاوی ويژگی های نحوی زبان اوست که می توان دلايل سبک سازبودن وی را توضیح داد؛ شاعری که بر نبوغی زبانی دست دارد و از رفتاری که با زبان در پیش گرفته، آگاه است. در اين بررسی ها خواهیم ديد که بسامد فراوان وجه فعلی «گفتن» و ترکیب های کنايی، به کارگیری بیش از دو فعل در يک بیت، پیوستگی معنايی دو مصراع، پنهانکردن عنصر تکرار با بازی های نحوی و بهره گیری از امکان تنوع ساخت در زبان، از عناصر مسلط و سبک ساز در غزلیّات و رباعی های انوری است و نیز خواهیم ديد که شاعر چگونه با نحوة استفاده از حروف اضافه درجهت شکل گیری فرديّت مستقل سبکی گام برمی دارد و اين نخستین گام، برای نخستینبار، همان بارقه ای است که اين استفادة شگفت را در غزلیّات نابغه ای چون سعدی شعله ور می سازد .

 

واژه های کلیدی: انوری، نحو زبان، فعل، ترکیب  کنايی، تکرار، حروف اضافه. 

                                                                

 2. رايانامة نويسندة مسئول:                                                                             s.rajabi@ut.ac.ir

/22

1. مقدمه

دربارة سبک ساز بودن انوری در غزل ها اشاره های بسیاری وجود دارد. شفیعیکدکنی دربارة زبان شعر انوری معتقد است ديوان او اگرچه چندان مشتمل بر ترکیبات تازه نیست، به لحاظ مفردات و ساختار های نحوی و توجه به امثال و کنايات رايج در کوچه و بازار ،بسیار اهمیّت دارد )2931: 51(. شهیدی شعر انوری را در میان شاعران و ادب دوستان معاصر وی و نیز پس از او، اثرگذار معرفی می کند )2935: کز(. سیروس شمیسا دربارة طرز زبان غزل های او، به سادهبودن زبان و نزديکشدنش به زبان محاوره اشاره دارد و معتقد است که سعدی به اين سادگی توجه داشته و بسیاری از غزلیّات او را جواب گفته است )2931: 120121(. ذبیح الله صفا نیز انوری را در غزل پیشرو سعدی می داند و میگويد: «انوری… از کسانی  است که در تغییر سبک سخن فارسی اثر بیّّن و آشکاری دارد… بزرگ ترين وجه اهمیّت او در… استفاده از زبان محاوره در شعر است و او بدينترتیب، تمام رسوم پیشینیان را در شعر درنوشت و طريقه ای تازه در آن ابداع کرد» )2930: 133131(

بااين همه اشاره که بر زبان ها رفته است، در میان ابیات ديوان، اغلب قصايد و قطعات انوری موردتوجه و بررسی پژوهشگران بوده است. در اين بررسی ها نیز عموماً با شرح قصايد و قطعات مواجه ايم؛ يعنی شارح، شعر را به نثر بدل کرده است، امّّا آنچه مسلم است، معنای شعر تنها در ساختار آن وجود دارد، ساختار و معنای شعر از هم تفکیک ناپذيرند و آنچه به شعر معنا می دهد، دقیقاً همانی است که وجود دارد؛ به عبارت ديگر:

 «اثر شاعرانه دلالت معنايی يکهّ ای دارد و ساختارش اصیل است و ساده نشدنی …

نخستین منش دلالت معنايی شعر اين است که هیچ گونه دگرگونی ممکن را در زبانی که بدان بیان می شود، نمی پذيرد …و تا بخواهیم که آن را از شکلی که به خود گرفته است جدا کنیم، ازمیانمی رود.» )احمدی ،2933: 3031(.

بااينوصف، جای تحقیقی گسترده و متفاوت با شرح ها، بر غزلیّات و رباعی های انوری خالی مانده است. 

در نگاهی کلی به ديوان انوری، آنچه سبب شگفتی خواننده می شود ،وجود تفاوتی اساسی است میان بخش اولّ ديوان )قصايد و قطعات( با بخش دوم آن )غزل ها و رباعی ها( که البته حجم بسیار کمتری دارد. شاعرِ قصايد و قطعات، در غزل ها و رباعی ها آنچنان شیوة متفاوتی در پیش می گیرد که خواننده با مرزی قطعی میان اين دو بخش مواجه

29/

می شود. شمیسا در واکاوی سیر غزل مهم ترين جنبة کار انوری را مربوط به تحوّل غزل می داند و می گويد:

«در فاصلة سنايی تا سعدی، او از نظر زبان نزديک ترين کس به سعدی است و البته مابین ايشان يک قرن فاصله است… بهطورکلی او اوّل کسی است که تقريباً توانست غزل را از تغزل قصیده متمايز کند )بسیار مشخص تر از سنايی( به طوری که بین قصايد و غزلیّات خود او فرق عمده ای است» )2935: 33(. 

در بررسی اين تفاوت اساسی خواهیم ديد که او در عبور از قصايد به غزلیاّت، از زبانی رسمی، درشتناک و فاخر عبور می کند و به زبانی ساده، اهلی و صمیمی می رسد؛ تاجايیکه انوری را در غزل پیشرو سعدی و صاحب سبک می دانند. عمدة اين تفاوت ها و ويژگی های سبکی را می توان با بررسی نحو زبان انوری در بخش دوم ديوان او توضیح داد. بااينحال، تاکنون کسی به ويژگی های سبک ساز او در نحو نپرداخته است .ويژگی های بلاغی ابیات وی جايی در نحو زبانش پنهان شده و به قول شفیعیکدکنی «دشوارترين نوع آشنايی زدايی، آن است که در قلمرو نحو زبان )syntax( اتفاق می افتد»

 .)94 :2934(

عبدالقاهر جرجانی، عالم مشهور قرن پنجم هجری، در کتاب دلائل الاعجاز مسائلی را مطرح کرد که به «نظريّة نظم» مشهور شد. هرچند او در اين مرحله بر دوش بزرگانی همچون خطّّابی، رُمّّانی، باقِِلانی و از همه مهم تر، عبدالجبار معتزلی پای نهاد. عبدالجبار تا حدّ زيادی به نظرية نظم جرجانی نزديک شده بود. او معتقد بود لفظ مفرد به تنهايی ارزش ادبی ندارد و فصاحت بهخودیخود، به واسطة اجزای کلام حاصل نمی شود. وی فصاحت را به انتظام و ترکیب خاصّ کلمات در عبارت مربوط می داند و همین مطالب است که با بیانی روشن تر و با استدلال هايی محکم تر به نام عبدالقاهر جرجانی در نظريّة نظم گره می خورد. تا آنجا که شوقی ضیف، کتاب دلائل الاعجاز را حديث مفصلی می داند از مجملی که عبدالجبار در فصلی کوتاه بیان کرده بود) ضیف ،2939: 213(، اماّ ازآنجاکه جرجانی اين مطالب را با مثال ها و استدلال هايی محکم تبیین و تفسیر کرد ،اين نظريّه با نام او عجین شد. زرين کوب در تبیین نظريّّة نظم جرجانی می نويسد:

«عبدالقاهر… مدعی شد که بلاغت نه به لفظ تنهاست و نه به معنی صرف، بلکه قائم بر حسن نظم و ترتیب اتّساق معانی و الفاظ است» )2931: 253(. شفیعیکدکنی در موسیقی شعر در تفسیر اين نظريهّ می گويد:

/22

«عبدالقاهر جرجانی… بلاغت و تأثیر را منحصر در حوزة ساختارهای نحوی زبان می داند و آن را علم معانی النحو می خواند. منظور او از علم معانی نحو آگاهی شاعر و اديب است از کاربردهای نحوی زبان و اينکه هر ساختاری در چه حالتی چه نقشی می تواند داشته باشد» )2934 : 92(.

در اين ديدگاه جرجانی بلاغت را از ساحت اجزای منفرد کلام دور می داند و معتقد است بلاغت را بايد در حسن تألیف جست. بااينوصف، بافت اجزاء در کنار هم اهمیّت فوق العاده ای می يابد؛ به طوری که اگر يک جزء کوچک جابه جا شود، اين بافت           به هممی ريزد؛ در نتیجه ،در نظريّة نظم جرجانی بحث از سنجیدهبودن وضعیّت قرارگیری کلمات در کنار هم است؛ يعنی قانون نحو کلام:

«بدان که معنی نظم کلام اين است که اساس کلام را آن گونه که علم نحو اقتضا می کند، بگذاری و کلام را بر پاية قوانین و اصول اين علم بنا کنی و روش هايی را که کلام بر آن اساس می آيد، بشناسی و از آن راه ها منحرف نشوی و حدود و مرزهايی را که برای تو تعیین شده است، نگهداری» )جرجانی ،2953: 294(.

اماّ همان طورکه گفتیم مقصود او از نحو، صرفاً نحو از ديدگاه دستورنويسان دوران نیست، بلکه او به چیزی فراتر از مسائل نحويان و صحت کلام اشاره دارد و می توان گفت: «از همین زاويه است که او برای تک تک واژگان ارزش زيباشناختی خاصی قائل نیست. از ديد جرجانی هیچ کلمه ای بهخودی خود زشت يا زيبا نیست، بلکه شیوة قرارگرفتن کلمات در کنار يکديگر، میزان زيبايی و خوش آهنگی لفظ را معلوم می کند» )مشرف ،2935: 041(.

نظريّة نظم جرجانی از برخی جهات شباهت بسیاری با نظريات ساخت گرايان دارد. در بوطیقای ساختارگرا، تودوروف )T. Todorov( از دو نوع رابطه در متن سخن می گويد: يکی روابط مبتنی بر حضور و ديگری روابط مبتنی بر غیاب. او سپس توضیح می دهد که روابط مبتنی بر غیاب، روابطی معنايی و نمادين هستند که زبان شناسی از آنها با عنوان «روابط جانشینی کلام» ياد می کند؛ روابط مبتنی بر حضور نیز به آرايش و ساختمان اثر تعلق دارد و در زبان شناسی ذيل بحث «روابط همنشینی کلام» مطرح می شوند. او می افزايد در بحث از روابط مبتنی بر حضور، صحبت از جنبة نحوی کلام است: «جنبة نحوی… تا زمانی که فرمالیست های روسی در دهة بیست سدة حاضر آن را موردبررسی قراردهند، بیش از ديگر جنبه ها مطرود مانده بود. از آن پس، اين جنبه در

21/

کانون توجه پژوهشگران و به ويژه کسانی قرارگرفت که دارای گرايش های ساختاری هستند» )تودوروف ،2931: 90(. 

هرچند روابط متنی که تودوروف آنها را از هم تفکیک می کند تا حدّ زيادی در هر متن در هم تنیدهاند و بر هم اثر میگذارند و همین اثر متقابل ساخت و معناست که راه های عبور متن ادبی را از مرزهای ترجمه مسدود می سازد، امّا اساساً در بررسی ها ناچار از تفکیک اين دو حوزه خواهیم بود .

حال برای توضیح آنچه انوری در القای ظرايف معنايی و بلاغی خود از آن بهره جسته است، ناگزير از پرداختن به نحو کلام و آرايش و ساختار گفتار او هستیم و شايد بهتر است بگويیم، براساس نظريّّة نظم جرجانی يا نظريّات ساختارگرايان لازم است از مفردات کلام او عبور کنیم و به روابط بین اين کلمات در محور همنشینی کلام بپردازيم.

در اين مختصر بر برجسته سازی نحو شخصی انوری در غزل ها و رباعی های او تأکید خواهیم داشت. به اين دلیل غزل ها و رباعی ها در يک دسته بندی قرارگرفته اند که از حیث ويژگی های نحوی کلام، کاملاً هم سو و همانند هستند. در بررسی اين بخش از ديوان خواهیم ديد که اساساً هنر انوری بیشتر در محور همنشینی کلام اوست تا محور جانشینی. اين موضوع در مقايسة اشعارش با شاعری همچون خاقانی نمود بیشتری خواهد يافت. آنچه در اين مقاله بررسی شده است، نحوة رفتار شاعر با افعال، ترکیب های کنايی، حروف و عنصر تکرار است و خواهیم ديد که در ابیات بسیاری، ساخت جملات ،دو بخشیبودن مصراع ها را بهبازیمی گیرد و معنا را تداوم می بخشد تا تداوم معنای عشق را در ابیات عاشقانه به ذهن متبادر کند؛ عاشقانه هايی که اساساً برای نخستینبار در غزل های او تشخص ادبی می يابند و در قرن هفتم در غزلیّات سعدی به اوج می رسند .اگرچه به نسبت حجم کلی ابیات او در ديوان، حجم ابیات غزل ها و رباعی ها اندک است، وقتی او را با شاعران هم دوره يا پیشین خود قیاس می کنیم، درمی يابیم که او به حق غزلسرايی پرکار است و البته تعداد غزل ها و رباعی های او کم نیست. خانلری از او در کنار عطار، خاقانی و جمال الدينعبدالرزاق نام می برد که بیشترين تعداد غزل را تا اين دوره دارند )2913: 201( و محجوب در بحث از غزل می گويد: انوری نخستین شاعری است که غزل سرايی در ديوان او رنگ و رونق می گیرد و غزل های او چنان شیوا و روان است که می تواند با غزل های سعدی پهلو بزند. وی سرودن غزل های بسیار را از عوامل

/26

مهمی می داند که باعث امتیاز انوری از ديگر قصیده سرايان سبک خراسانی شده و ترکیب ديوان او را به شاعران قرون بعد مانند کرده است؛ به عقیدة محجوب اين نکته نويد دهندة تحولی در شعر است. او می افزايد: «در ديوان انوری در برابر 143 قصیده 911 غزل وجود دارد و در میان شاعران خراسانی، وی نخستین شاعری است که چنین نسبتی بین غزل ها و قصیده هايش وجود دارد» )محجوب، بی تا: 131(.  

 

2.   بررسی نحو زبان انوری در غزل ها و رباعی ها

2-1. چگونگی به کار گیری فعل

برخورد انوری با اين نقش دستوری از زبان، جای بحث و واکاوی دارد. تعداد زياد افعال ،استفاده از صورت های مختلف صرفیِ يک وجه فعلی در بیت، بسامد فراوان وجه فعلی «گفتن» و بهره گیری ويژه ای که انوری از افعال پیشوندی دارد و موارد ديگری که در بحث از «تکرار» به آنها خواهیم پرداخت، در ديوان او به ويژگیهايی بدل می شوند تا اشعار او را از ديگر شاعران متمايز کنند.

 

211. به کارگیری بیش از دو فعل در یک بیت

در ابیات انوری به ندرت می توان بیتی يافت که تنها يک فعل در آن باشد. بیش از 11 درصد ابیات ديوان وی، دو فعل يا بیش از دو فعل دارند؛ بنابراين، در هر بیت دو يا چند جملة مستقل يا پیوسته وجود دارد. با زيادشدن تعداد افعال، جمله ها کوتاه و ساده می شوند و اين مطلب زبان شعر را از زبان رسمی دور و به زبان محاوره نزديک می کند .در يک جامعة آماری کوچک از غزل ها که تصادفی گزينش شدهاند و از صفحة 354 تا 124 ديوان را دربرمی گیرد، جمعاً 521 بیت وجود دارد که 149 بیت آنها سه فعل يا بیشتر از سه فعل دارند؛ يعنی در 99 درصد ابیات بیش از سه فعل وجود دارد که اين آمار برای تعداد افعال قابلتوجه است. با کوتاهشدن جمله ها برقراری ارتباط با مفهوم بیت و درک و دريافت آن بسیار ساده می شود.

 

     تا دل مـــن بــ ردهای قصـــد جفـا کـــ ردهای نـــی بـــر مـن بوده ای نی غم من خورده ای

                                           )انوری ،2935: 141(   چـه می کنـی بــه چـه مشغولی و چه می طلبی چه گفتمت چه شنیدی چه در گمان آمد

                                                                               )همان: 311(  

 

 

 

22/

212. بسامد زیاد فعل «گفتن»

 با به کاربردن فراوان اين فعل، انوری گفتوگوهای بی شماری را در میان ابیات ترتیب می دهد و اساساً گفتگو، زبان شعر او را به زبان محاوره سوق می دهد. در میان غزل ها و رباعی ها 133 بیت وجود دارد که در آ نها صورت های صرفی متفاوت فعل گفتن         بهکاررفته است و در بسیاری از ابیات، اين فعل چندبار تکرار شده است. اساساً عنصر گفتوگو در غزل ها و رباعی های انوری هويّتی مستقل می يابد تاجايیکه گويی شاعر را به سوی گفتاری نمايشی پیش می برد و تصاويری در ذهن خواننده حک می کند:

 

      گفتــم يارب چـــه عیش ها کنمـی مــن               گـــر ز وصــال تــوام کســی خبــر آرد

                                                                                                             

     هجــر تـــو را ز اين حديث خنده برافتاد                  گفت کـه آری چنیـــن بــوَد اگــــر آرد

                                                                               )همان: 311(

در اين گفتوگو با جانبخشیدن به هجر و توصیف حالت او در زمان سخنگفتن )هجر تو را ز اين حديث خنده برافتاد( شاعر گفتاری پويا، سالم و طبیعی شکل می دهد.

 

       چـــون مــــرا ديـــد ساعتـــی از دور             آن بت نیـــکخــواه نیــ کانـــديـش

                                                                                                             

       بـــه اشـارت نهــــان ز دشمــــن گفت                     کــه السـّــلام عــلیــک ای درويــش

                                                                               )همان: 351(

همان طور که از شواهد برمی آيد، در گفتوگوها اغلب، حالات و فضا نیز وصف می شود و اين تصويریشدن گفتار، در کنار سادگی زبان، در خدمت طبیعیشدن و مملوسبودن آن است.

      عقـــل با دل گفت کـــانــدر باغ عشــق           گــرچـــه بــر شاخ وفا بــاری نمانـد

                                                                                                             

       يــادگــاری هــم نمانـــد آخــــر از آن          دل بـــه بــادی سـرد گفت آری نماند

                                                                               )همان: 394(  

علاوه بر فراوانی بسامد وجه فعلی گفتن، عنصر پرسش نیز در اشعار انوری به تقويت گفتوگو ياری می رساند. بابک احمدی آنجا که از منطق مکالمة باختین سخن         بهمیانمی آورد، می نويسد: «واژة پرسش و مترادف های آن در عنوانِ بیشتر آثار باختین بهکاررفته است… . پرسش يکی از مهم ترين پايه های تداوم مکالمه است» )2933: 19(.

 

داری خبر که در غمت از خود خبر ندارم؟          وز تو به جز غم تو نصیبی دگر ندارم؟

                                                                 )انوری ،2935: 331(

پیتر وستلند )Peter Westland( در کتاب شیوه های داستان نويسی، گفتوگو را يکی از عناصر اساسی در ايجاد ارتباط بین اشخاص و پیشبرد وقايع می داند و معتقد است که به کمک اين عنصر خواننده با اشخاص داستان احساس نزديکی بیشتری می کند )2932:

/21

211(. بابک احمدی دربارة باختین می گويد: «آشکارا تمامی مباحث چهار دورة فکری باختین را يک انديشة مرکزی به يکديگر پیوند می زند: معنا را فقط در مناسبت میان افراد می توان ساخت و معنا در مکالمه ايجاد می شود» )2933: 13(. در شعرهای عاشقانة انوری، عنصر گفتوگو يکی از دلايلی است که شاعر به ياری آن به فرديّت مستقل سبکی دست می يابد؛ عنصری که پیش از او در غزل های عاشقانه تا اين اندازه تشخص نیافته بود. وجود اين عنصر به شعر جنبه ای روايی میبخشد و ارتباط مخاطب را با آن ساده تر می کند.  

 

22. چگونگی به کارگیری ترکیب ها در دیوان

در ديوان انوری ترکیب ها و کنايات بسیاری وجود دارد، امّا اين ترکیب ها به صورت يکسانی توزيع نشده اند. حجم کل ديوان 2405 صفحه است که 352 صفحة آن به قصیده ها و قطعه ها و 132 صفحة آن به غزل ها و رباعی ها اختصاص دارد؛ بنابراين ،39 درصد ديوان را قصیده و قطعه و 13 درصد را غزل و رباعی تشکیل می دهد. باوجوداين، درصد ترکیب ها و کنايات در غزل ها و رباعی ها بسیار بیشتر است. چنین توزيعی اساساً قابلمطالعه و تأمل است .انوری در اين بخش از ديوان بیشتر از کنايه ها بهره می گیرد تا از زبان رسمی. اين مطلب زبان غزل های او را به زبان معیار نزديک می کند و به آن تشخص سبکی می بخشد؛ تاجايیکه در تعداد زيادی از ابیات چندين ترکیب آمده است. شفیعیکدکنی ديوان انوری را سرشار از کنايات و تعبیراتی می داند که در شعرِ کمتر شاعری از معاصران او نمونه اش را بدان وفور می توان يافت. وی دراينباره می گويد:

«انوری خود اين زبان ساده و طبیعی را از تأمل در همین امثال و حکم عامیانه و رايج در زبان کوچه و بازار آموخته است… . غنای زبان شعر او به لحاظ اشتمال بر لغات و ترکیبات و کنايات و تعبیرات زبان عصر رهین… دقت هاست» )2931: 39(.


وايــن کـــارد بـــر استخوان رسیـده ست                           )انوری ،2935: 333(

 

ايـــن آب ز فـــرق بـــرگذشته ست

 

تا عشــق مـــن ســزای تو در آستین کند

 

گويــد کــه دامن از تو و عهد تو درکشم

                                     )همان: 391(

 

 

هنـــوزت آب خـوبـــی زيــــر کــاه است                                     )همان: 335(

 

بسا خـــرمــن کـــه آتش در زدی، باش

 

عشـقــت ار آب بــــر جــهـــان رانــــد

 

در جـهـــان بــــرنیـايـــد آب بــه آب

 


                                                    )همان: 315( /23دل پوستیـن به گازر غم داد و طرفه آنک                  روز و شبــم هنـــوز همــی پوستین کنـد

                                                                              )همان: 391(

همان طور که می بینیم در اين پنج بیت، ده ترکیب کنايی وجود دارد: آب از فرق برگذشتن، کارد بر استخوان رسیدن، دامن از چیزی يا کسی درکشیدن، سزای کسی را در آستین او کردن، خرمن کسی را آتش زدن، آب زير کاه داشتن، آب به آب برنیامدن، آب بر چیزی راندن، پوستین به گازر دادن و پوستین کردن. در میان غزل ها و رباعی های ديوان انوری بسیارند از اين دست ابیات که شاعر در آنها به تمامی، از زبان کنايه ها بهره می گیرد تا مفهوم موردنظر خود را انتقال دهد؛ يعنی تمام پیکرة بیت از ترکیب کنايی شکل گرفته است، بی آنکه مخاطب ذرّه ای حس کند ترکیب به زحمت در ساخت جمله نشسته است. شمیسا در کتاب بیان آنجا که سخن از کنايه و سبک شناسی است، می گويد: «توجه به کنايات در سبک شناسی مهم است؛ زيرا فقط کسانی که به زبان تسلط کافی دارند می توانند از اين باب استفاده کنند» )2931: 112(.

 

29. پیوستگی دو مصراع

در ابیات انوری بههمپیوستگی دو مصراع به لحاظ معنايی، بسامد فراوانی دارد. ساخت نحوی زبان انوری از دولختیبودن مصراع ها عبور می کند و اين مرز را بهبازیمی گیرد. جمله های شاعر طی يک بیت تداوم می يابند و اين امتداديافتنِ معنا که طی بیت های عاشقانه در خدمت تداوم مفهوم عشق است، نیز بهسادگی و روانی کلام ياری می رساند و ساخت نحوی شعر را به نحو پايه و معیار نزديک می کند. در يک جامعة آماری کوچک که 14 صفحه از ديوان را شامل می شود، از میان 521 بیت، در 154 بیت تدوام معنايی وجود دارد؛ يعنی 01 درصد از ابیات به لحاظ معنايی مصراع های بههمپیوسته دارند.

 

    ســر مگـــردان از مـــن و ای جان مــرا          در هـــوای خويش ســرگـــردان مکن

                                                                  )انوری ،2935: 141(  

       دوســت تـويـــی، کــاج بــدانستمـــی            کـــز تـــو بــه پیش که به افغان شوم

                                                                               )همان: 310(  

 

22. چگونگی به کارگیری تکرار

در کتاب موسیقی شعر دربارة تکرار چنین می خوانیم: «بنیاد جهان و حیات انسان ،همواره بر تنوع و تکرار است؛ از تپش قلب و ضربان نبض تا شد آيند روز و شب و توالی فصول، و در نسبت خاصی از اين تنوع و تکرارهاست که موسیقی مفهوم خويش را

/93

بازمی يابد؛ يعنی نظام افضل به تعبیر نويسندگان رسائل اخوان الصفا…» )شفیعیکدکنی، 2934: 914(

همیشه در نخستین نگاه به هر متن، عوامل تکراری آن به نظر يکسان می رسند، امّا خوانندة تیزبین با نگاهی دقیق تر همواره درمی يابد آنجا که متن، اثر هنری است، مکررشدن واژه ها يا آواها غیر از تکرار زبان چیز ديگری را نیز تکرار می کنند؛ بر بار موسیقايی متن می افزايند و گاه بار معنايی ديگرگونه ای را خلق می کنند. در ديوان انوری تکرار دستکم شش گونه دارد که دو نوع آن در اين متن سبکساز بوده است. ما در اينجا بهاختصار هر شش مورد را توضیح میدهیم.

 

221. تکرار عینی واژهها

 نوعی از تکرار در ابیات انوری همان است که در اشعار شاعران ديگر هم فراوان است؛ واژه يا واژه هايی عیناً تکرار می شوند. وقتی با تکرار فعل مواجه ايم، اغلب شاهد مکررشدن فعل امر هستیم که اصولاً برای تأکید است و به لحاظ زيبايی شناسی ارزش هنری چندانی ندارد. اين شیوه در میان شاعران بسیار معمول است. انوری نیز ازايندست تکرارها بهکاربرده است: 

مکــن جان مکــن جان مکـن جان مکن

                        )انوری ،2935: 141(  

 

سخــن بازگیـــری ز چاکـــر همـی

 

از چنیـــن پرهیــز پرهیــــز ای غــلام                                  )همان: 355(  

 

چنـــد پرهیــزی از اين پرهیـز چند

 

درآ درآ که ز تو کار ما بـــه جـــان آمـد                                  )همان: 311(

 

عجب عجب که تو را ياد دوستان آمد

 

 

222. تکرار ساخت

در نوع ديگری از تکرار که تکراری هنری است، انوری با بازی های نحوی، تکرارها را از نظر خواننده پنهان می کند. شاعر با تغییر جايگاه واژههايی ثابت در محور همنشینی کلام، معنای جمله را تغییر می دهد و با ايجاد اين تغییر در زنجیرة گفتار، گويی تکرارها از چشم خواننده پوشیده می شود: 

 

کــز جملـة جهان کم جان من گرفته ام                                 )همان: 353(

 

ترسـم که جان من کم من گیرد از جهان

 

وز تــو تــوان غم بــه غنیمت شمــرد                                )همان: 324

 

جــــز بــــه غنیـمت نشمـــارم غمـت

 

91/

خــــويشتـــن را بــــدان نمــــی آرم                                 )همان: 332(

 

خويشتــن را بديـــن میــار چـــو مــن

 

دورم از روی تـــــو دور از روی تـــــو                                 )همان: 141(

 

تُــرک مــن! ای مـــن سگ هنـدوی تو

 

از دست شـــدی و ســــر بـــرآوردی                                 )همان: 123(

 

چــون دست ز عشـــق بـــر سـر آوردم

 

نـــه بــــر بـــالای مــن کاری بیفتاد                                )همان: 311

 

مـــــرا افتـــاد بـــا بــــالای او کـــار

کوروش صفوی آنجا که سخن از تکرار بهمیانمی آيد، ذيل عنوان «تکرار ساخت» از قابلیّتی در زبان فارسی صحبت می کند که در آن عناصر سازندة جمله، به شرط مشخصبودن نقش هريک، می توانند آرايش های متفاوتی داشته باشند. او برای جملة «او کتاب را برای من خريد.»، 10 آرايش يا ساخت مختلف ارائه می کند، امّا وقتی صحبت از شعر است، می گويد عنصر وزن تنوع اين ساخت ها را بسیار محدود می سازد:        

«بدينترتیب، شايد بتوان گفت که آرايش عناصر سازندة جمله در نظم، اگر نگويیم کلاً،   دستکم تا حدّ زيادی به حفظ وزن وابسته است» )2939: 112(. او در ادامه، تکرار يک ساخت مشخص را در بالابردن نظم موسیقايی مؤثر می داند: «حال اگر اين آرايش يا ساخت تکرار شود، طبعاً می تواند نظم موسیقايی بیشتری القاء کند، حتی اگر آرايش     انتخابشده در زبان هنجار بهکار نرود» )همان(.  

انوری در اشعار خود هم از تکرار ساخت بهره می گیرد و هم از تنوع ساخت .اساساً همین نوع از تکرار است که به غزلیّات و رباعی های انوری جلوه ای خاص می بخشد و سبک گفتاری ويژه ای می آفريند که نوع کامل شدة آن را می توان در غزلیّات سعدی جست و جو کرد. بهره گیری از صنعت تکرار، با چنین شگردهايی در میان غزلیّات و رباعی های انوری فراوان ديده می شود؛ تکرارهايی که بدينترتیب بر بار موسیقايی متن بیشازپیش میافزايند و ارزش هنری متن را ارتقا میدهند.

 

 

229. تکرار صورت های صرفی متفاوت از یک بن فعلی در یک بیت

انوری برای پنهانکردن تکرارها از نگاه مخاطب، از امکانات مختلف زبان بهره می گیرد .يکی از نقش های دستوری که برای اين منظور از آن استفاده می کند، فعل است. او تکرار فعل را به گونه های مختلف به ساختی هنری بدل می سازد و خواننده را از بار موسیقايی اين تکرار برخوردار می کند. در يکی از اين  شیوهها به جای تکرار عینی فعل، صورت های

/92

صرفی مختلفی از يک بن فعلی در بیت تکرار می شود .بهاينترتیب، تکرار فعل ديرياب میشود و اين روش بر هنریبودن تکرار می افزايد. اين شگرد در میان غزلیاّت و رباعی های ديوان انوری بسیار پربسامد است:

 

 

دانی که اگـــر بـــی تـو بمانم بنمانم                     )انوری ،2935: 333(

زاين بیش ممان در غم خويشم که از اين پس       

 

مـــن چــه می گويم که آری می کشم                                )همان: 331(

تـــو مـــرا گويـــی کشیـــدی درد و غــم              

 

چـــه دارم جـــز غم هجـــران ندارم                                )همان: 334(

مـــرا گــــويـــی ز پیـــونـــدم چــه داری            

 

222. تکرار فعل با تغییر بخش پیشین آن

انوری در شیوه ای ديگر از تکرار فعل، با تغییر بخشی که پیش از فعل می آيد، معنای آن را تغییر می دهد. در مطلب بعدی نیز خواهیم ديد که شاعر با تغییر پیشوندها به همین هدف دست می يابد.

صــد شاخ نشاطم چو درآمــد به بر آمد                                 )همان: 311(

 

زآن قــد چو شاخ سمن و روی چو گلبرگ

 

کش از مـــن نیايــد کـــه بـاور نیايــد                                 )همان: 391(

 

بــه پیغامش از حــال خـــود بازگــويــم

 

ايـــن صبــح وصال تـــو برآيــد آخــر                                 )همان: 110(

 

بـــر مـــن شب هجــر تـــو سرآيـد آخر

 

 

221. تکرار فعل )با صورت صرفی واحد( با پیشوندهای مختلف

شاعر در برخوردی هنرمندانه با واژگان، صورت صرفی يکسانی از فعل را در بیت تکرار می کند، امّا به کمک پیشوندهای مختلف بار معنايی آن را تغییر می دهد. با خوانش چنین متنی، آوايی مشابه به گوش می رسد و در عین حال، لذتّ تکرار گوش نواز آواها با درک و دريافت معنايی متفاوت صدچندان می شود. از افعال پربسامدی که به اين روش در ابیات آمده اند، «آمدن» و «گرفتن» را می توان نام برد.


 

دل راه صــــلاح بـــرنـمـــی گیـــرد         

 

حسنش از رخ چــو پـــرده بـــرگیـرد        کــردم همـــه حیلــه درنمــی گیــرد                                )همان: 320( مــــاه واخـجـلـتــــاه درگیـــــــرد


 

يـــار مــا را بــــه هیـــچ بــرنگرفت                                                 )همان( وآنچـــه گفتیــــم هیـــچ درنــگرفت                                )همان: 310


99/

با مــــن ايــن جور تو از حد درگذشت                                )همان: 319(

 

رايت حسن تـــو از مـــه بـــرگذشت

 

ز دل نـــو بــاز عشقـــی درگــرفتــم                                 )همان: 334(

 

دل از خوبـــان ديـگـــر بـــرگرفتــم

 

بـس کس کـــه ز جـــان و دل بـرآمد

                                )همان: 319(

 

زلفت چـــو بـــه دلبـــری درآمــــد

 

چــــو نــــوری بــه کارم همی درنیايد                                 )همان: 391(

 

چـــو کــاری ز يــارم همـی بـرنیايــد

 

226. تکرار فعل )با صورت صرفی متفاوت( با پیشوندهای مختلف

گاهی شاعر در تکرار فعل هم صورت صرفی و هم پیشوندهای فعلی آن را تغییر می دهد:

چه گويـی غم تـــو بــدان ســر درآرد             کـــه در سايــــة دولتش ســر بـرآرم

                                                                               )همان: 331(

تـــو داری سـر آن کـه در کار خويشم               ز پـای انـــدر آری و ســـر درنیــاری

                                                                               )همان: 119(

ز چـــه بیــرون بـــه نــازی درگرفتم         بــرون ز انـــدازه نـــازی بـــرگرفتـی

                                                                               )همان: 121(

 

21. چگونگی به کارگیری حروف

حروف آن دسته از واژهها هستند که معنا و موجوديّت آ نها به جملهای  وابسته است که در آن بهکارمی روند. در تعريف حروف چنین گفته می شود: «معنی مستقلی ندارند و در سخن برای پیونددادن کلمه ها يا جمله ها به يکديگر يا نسبتدادن کلمه ای به کلمه ای يا جمله ای و يا نشاندادن نقش کلمه ای در جمله بهکارمی روند» )احمدی گیوی و انوری ،2933: 234(. حال همین حروف بی معنا وقتی در ساخت جمله قرارمی گیرند، می توانند ده ها معنی داشته باشند. بديهی است که سخنگويان عادی هر زبان برای انتقال معنا از هنجارهای رايج زبانی بهره می گیرند، امّا هنرمند مسلط بر زبان و کارکردهای آن، قطعاً گامی فراتر از اين می نهد و با زبان و امکانات بی شمار آن رفتاری متفاوت          درپیشمی گیرد. هرچه نبوغ هنرمند در شناخت امکانات بالقوة زبان بیشتر باشد ،برای آفرينش صورتی شگفت و شاعرانه در حوزة زبان تواناتر است. انوری با به کارگیری شگفت انگیز حروف و ايجاد بازی های زبانی که تا عصر او بی سابقه بوده است، نبوغ زبانی خود را بهنمايشمی گذارد.

 

/92

211. تکرار واژهای واحد بعد از حروف متفاوت در یک بیت

 در بحث از تکرار گفتیم که در اشعار انوری با تکراری هنری و شاعرانه مواجه هستیم؛ بهگونه ای که شاعر واژة مکرر را گاه در ساختی متفاوت بهکارمی برد. يکی از شگردهايی که انوری در آن، تکرار را به ساحت هنر سوق می دهد، به کارگیری حروف متفاوت )عمدتاً حروف اضافة متفاوت( پیش از واژه هايی يکسان است. بدينترتیب، هم به جايگاه قرارگیری حروف اضافه تشخص می بخشد و هم به تکرار واژه ها ارزش هنری ويژه ای می دهد. با بهره گیری از اين امکان زبانی، شاعر به کمک حروف اضافة متفاوت بار معنايی تازه ای به واژه ها می دهد و تکرار واژه را به اتفاقی هنری بدل می کند:

 

شادی بــه غــم تـوام ز غم افزون است                      )انوری ،2935: 113(

 

بـا آنکه دلم در غم هجرت خون است

 

افسوس که بس گران به دست آمده بود

                               )همان: 133(

 

ارزانش ز دست مــن برون کرد فلک

 

کــه به جز روی تو چون روی تو نیست                                )همان: 331(

 

زآن ز روی تـــــو نگـــــردانم روی

 

چـــون ز جـــان خوش تری به دندانم                                )همان: 333(

 

کـــی به جـــان بـرکشم ز تو دندان

 

مـــن بـــر کنار از غم و او در کنار بود                               )همان: 301(

 

آن روزگار کـــو کـــه مرا يار يار بود

تعدادی از واژگان که در چنین ساختی بهکاررفته اند، در ديوان بسامد زيادی دارند: 

   غم  

شادی به غم توام ز غم افزون است

                                       )همان: 113(

 

با آنکه دلم در غم هجرت خون است

 

غم طبع شد مرا چو به غم خوردنم تو شادی

                                       )همان: 125

 

شاد آن زمان شوی که مرا در غمی ببینی

 

دست 

        تا       به        دست       بلات       نسپارد

                                      )همان: 344(

 

دامن      عافیت      ز      دست         مده

 

افسوس که بس گران به دست آمده بود  

               )همان: 133(

 

ارزانش ز دست من برون کرد فلک

 

سر  

        که    دلم    عشق   او   ز   سر   نگرفت

 )همان: 310(

 

هیچ    روزی   مرا    به     سر      نامد

 


گرچه  برخاستی   تو   از   سر    اين       

 

   کار  

زارم اندر کار او وز کار او هر ساعتی         

 

در کار تو ز دست زمانه غمی شدم               

 

   جان 

با اين همه من ز جان به جان آمده ام              

 

کی به جان برکشم ز تو دندان                       

 

   کنار  

آن روزگار کو که مرا يار يار بود                 

 

با چنگ بر کنار بُُد اندر کنار من              

 

   تو  

دارم   سخنی     هم    از   تو    با    تو       

 

نی ز تو بتوان بريد تا بشکیبم     /91 من    همه         عمر        بر            سر           آنم

 )همان: 333(

 کرد بايد پیش خلق انکار و بیزاری مرا )همان: 353( ای چون زمانه بد، نظری کن به کار ما )همان: 353(

 جان در تن من چه کار دارد بی تو )همان: 2410( چون ز جان خوش تری به دندانم

 )همان: 333(

 من بر کنار از غم و او در کنار بود )همان: 301( مخمور تا به صبح سفید از نماز شام )همان: 353(

 مقصود   تويی     سخن     بهانه     است

 )همان: 333( نی به تو بتوان رسید تا بشتابم

 )همان: 351(


استفاده از اين ساختار در میان غزلیّات و رباعی های انوری شواهد فراوانی دارد .مواردی که ذکر شد، بیشترين بسامد را دارند. موارد متعددی نیز هست که تنها يک يا چند شاهد دارد:

   غوغا 

 از       غوغای            تو )همان: 141(

 است

 شور

 پر

 شهر

 

 برده ای

 غوغا

 دل به

صد هزاران

 

میان 

 بر     میان    دارم

 )همان: 333(

 تو

 بهر

 ز

 جان

 

 دارم

 جان

 میان

عشقت    اندر

 

 

/96

   شمار 

 اين هجر بی شمار کجا در شمار بود )همان: 301(

 

دايم شمار وصل همی برگرفت دل

 

– من 

 از آن بپرس که بر من زمانه می گذراند )همان: 315(

 

ز من مپرس که بی من زمانه چون گذرانی

 

و از اين دست شواهد بسیارند.

 

212. جابه جایی یا تغییر حروف اضافه

در اين شیوه، شاعر به کمک تغییر جايگاه حرف اضافه ای ثابت، معنای يک ترکیب را تغییر می دهد:

بـــه ســـر او کــه عشـق او بــه سرم                 يــک بـــلا رايـــگان نـمـــی آرد

                                                                                )همان:344(  

گاه اين تغییر جايگاه، سبب تغییر نقش دستوری کلمات نیز می گردد و لذّت هنری خواننده را دوچندان می کند:

 

دوش تـــا صبــــح يــار در بــر بــود          غـــم هجــران چــو حلقه بـــر در بـود

                                                )همان: 301(   چـــون دست ز عشـــق بـر سر آوردم از دست شـــدی و ســــر بـــــرآوردی

                                                                               )همان: 123(  

در اين بازی شگفت حروف، گاهی شاعر واژههايی ثابت را با حروفی متفاوت         بهکارمی برد که جايگاه آنها را نیز تغییر داده است تا معنايی ديگرگونه خلق کند و درعینحال از موسیقی تکرار سود ببرد:

 

چــه باشـــد کــه من در غم او سرآيم             چـــو بـــر مـــن غــم او همـ یسرنیايد

                                                )همان: 391( چـــون چـرخ ستیزه روی با من مستیز مـــن در تـــو گريختــم تو از من مگريز

                                                                               )همان: 111(

 

219. آوردن دو واژۀ متقابل با حروف اضافۀ متفاوت یا یکسان

 انوری در بهرهجستن از حروف اضافه، گاه تقابلی در میان دو مصراع ترتیب می دهد؛ بدينگونه که دو واژة متقابل را در دو مصراع از يک بیت در برابر هم می آورد و پیش از

92/

آنها از حروف اضافه استفاده می کند. در اين ساخت تقابل «میان» و «کنار» بیشترين بسامد را دارد:

تو برکناری از ما، ما در میان کارت

                                  )همان: 332(

 

ای جان و روشنايی به زاين همی ببايد

 

مانـــد آنکـــه تـــو بــاز در کنار آيــی                                   )همان: 191(

 

هـــر وعـــده کــــه بود در میان آمد

 

گــرچـــه خــــود را بر کناری می کشم                                   )همان: 331(

 

عشــق هـــر دم در میانـــم مـی کشد

 

هیــچ کس بـــــر کنــــار مــــی نشـود                                   )همان: 301(

 

انـــوری در میــــان ايـــن احــــوال

 

تــــو بـــی معنــی از اين غــم برکناری                                   )همان: 111(

 

تــــو را چـه در میان غم انوری راست

 

هـــرچنـــد کــــه يـــار بـر کنار است                                   )همان: 333(

 

ای دل منـــه از میـــان بـــرون پـای

 

و پس از آن تقابل «میان» و «کران» در ابیات تکرار می شود:

 

خـــويش را چنــــد بــــر کـران داری

                                     )همان: 112(

 

در میـــان دلــــی و خواهـــی بـــود

 

واجب چنان کند که چنین بر کران نباشی

                                     )همان: 111(

 

ای در میان کار کشیده به يک رهم را

 

عجب هــم در میان هـــم بــــر کـــرانی                                     )همان: 199(

 

اگر با من نی ای بی تــو نـــی ام مـــن

پــای ملامت بـــه میـــان خوش تــر است                                      )همان: 331(

 

مـــن بـــه کـرانی شدم از دست هجر

 

 

212. تکرار واژهای واحد یکبار با حرف اضافه و یکبار بدون آن

در اين شیوه شاعر واژه ای واحد را در بیت تکرار می کند و با آوردن حرف اضافه در ابتدای يکی از آنها، گاه معنا را ديگرگون می سازد و گاه بر بار موسیقايی تکرار می افزايد:

ای جان من به جان تو کز آرزوی تو هست آب چشم من همه چون آب جوی تو                                         )همان :145( هـــر غمـــی کـــز تـــو باشـدم حقا ای دو ديـــده بــــه ديـــده بـــردارم

                                                   )همان: 333( بی عشق تـــوام بــــه سـر نخواهد شد با خــــوی تـــو خــــوی در نخواهـد شد

                                                                              )همان: 312(

/91

ای رنـــج فــــراق روی و مـــوی تـو                جـــان و دل مــــن ز مـــن جـــدا کرده

                                                  )همان: 143( گاهی نیز در اين افزودن حرف بر سر کلمات، نقش دستوری آنها را تغییر می دهد و اغلب صفت می سازد:

غـــم مــن نیستـت بـــه غـــم زآنــــم                                     )همان: 333(

 

ره فـــراکـــار خــــود نمــی دانــــم

 

گفتمت تـــا بـــه جـــان بـــه فـرمانـــم                                             )همان(

 

گفتـــی ام تا بــــه بــوسه فرمان است

 

بــــــه دردم از تـــــو دردم را دوا کـــن                                      )همان: 142(

 

به  رنجـــم از تـــو رنجــم را شفا باش

 

 

9. نتیجه

در جمع بندی کلی می توان گفت انوری برای القای هرچه بهتر ظرايف معنايی از امکانات موجود در زبان، هنرمندانه ترين بهره را می گیرد. هنر انوری بیشتر در محور همنشینی کلام است که با بررسی نحو زبان او، می توان ويژگی های مهمی از سبک فردی وی را مشخص کرد .در بررسی های انجامشده مشخص شد که بیش از 11 درصد از ابیات، دو فعل يا بیشتر دارند؛ يعنی در هر بیت، دو يا چند جملة مستقل يا وابسته وجود دارد. از طرفی بسامد زياد وجه فعلی گفتن، به عنصر گفتوگو در میان ابیات برجستگی و تشخص می بخشد، اين موضوع با کمک عنصر پرسش تقويت می شود و به شعرهای عاشقانة انوری جنبة روايی می بخشد. جمله های کوتاه، گفتار نمايشی در میان       گفتوگو ها و شیوة روايی کلام، آن را به نظم پايه نزديک می کند و به برقراری ارتباط مخاطب با متن ياری می رساند.

چگونگی به کارگیری ترکیب ها در ديوان نیز از برجستگی ويژهای برخوردار است. تنها 13 درصد از ديوان انوری، از غزلیّات و رباعی های او شکل گرفته است. باوجوداين، تعداد ترکیب های کنايی به کاررفته در اين بخش از ديوان، بیشتر از تعداد ترکیب هايی است که در 39 درصد باقیمانده آمده است. همچنین انوری در بخش غزل ها و رباعی ها ابیات بسیاری را به تمامی با ترکیب های کنايی ساخته است. اين کار علاوه بر اينکه تسلط او را بر زبان به رخ میکشاند، به کارگیری هرچه بیشتر کنايات رايج در کوچه و بازار، زبان رسمی را از میان ابیات وی به حاشیه می راند. پیوستگی معنايی دو مصراع نیز در اين

93/

بخش از اشعار او بسامد زيادی دارد. اين امتدادِ معنا، به روانی کلام کمک و تداوم معنای عشق را تداعی می کند. 

از ديگر ويژگی های کلام انوری، عنصر تکرار است و شیوه ای که شاعر اين عنصر را به کارمی گیرد. انوری با بازی های نحوی، تکرار را ديرياب می سازد. او گاه جايگاه واژههای ثابت را در ساخت جمله تغییر می دهد و از امکان تنوع ساخت در زبان بهره می گیرد و گاهی هم يک ساخت مشخص را با اندکی تغییر در واژهها تکرار می کند، امّا از برجسته ترين ويژگی های زبان انوری رفتار شگفتی است که او با حروف، به ويژه حروف اضافه دارد. جايگاه قرارگیری حروف در اشعار انوری به ويژگی سبکی بارزی بدل می شود که خاصّ اوست و بعدها به تقلید از وی در شعر سعدی به کارگرفته می شود؛ البته بحث از معانی اين حروف نیز خود مجالی ديگر می طلبد .

 

منابع  

احمدی، بابک) 2933ساختار و تأويل متن، چاپ يازدهم، تهران، مرکز.

احمدی گیوی، حسن و حسن انوری) 2933دستور زبان فارسی 2، چاپ چهارم از ويرايش سوم ،تهران، فاطمی.

انوری، علی  بن محمد) 2935ديوان انوری، به تصحیح محمّدتقی مدرس رضوی، چاپ پنجم، تهران ،علمی و فرهنگی.

تودوروف، تزوتان) 2931بوطیقای ساختارگرا، ترجمة محمّد نبوی ،چاپ دوم، تهران، آگه.

جرجانی، عبدالقاهر) 2953دلائل الاعجاز فی القرآن، ترجمة سیدمحمّد رادمنش، مشهد، آستان قدس رضوی.

خانلری، پرويز) 2913تحقیق انتقادی در عروض فارسی و چگونگی تحول اوزان غزل، تهران، دانشگاه تهران.

 زرينکوب، عبدالحسین) 2931نقد ادبی، چاپ هفتم، تهران، امیرکبیر.

شفیعیکدکنی، محمّدرضا) 2931مفلس کیمیافروش، چاپ چهارم، تهران، سخن.

                          )2934موسیقی شعر، چاپ سوم، تهران، آگاه.

شمیسا، سیروس )2931 سبکشناسی شعر، چاپ دوم، تهران، فردوس.

                          )2931بیان، چاپ اول از ويرايش سوم، تهران، میترا.

                          )2935سیر غزل در شعر فارسی، چاپ پنجم، تهران، فردوسی.

شهیدی، سیدجعفر )2935شرح لغات و مشکلات ديوان انوری ابیوردی، چاپ دوم، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.

صفا، ذبیح الله) 2930تاريخ ادبیات ايران )خلاصة جلد اول و دوم(، جلد 2، چاپ بیستوسوم، تهران ،ققنوس.

/23

صفوی، کوروش) 2939از زبان شناسی به ادبیات، جلد 2، چاپ دوم، تهران ،سورة مهر.

ضیف، شوقی) 2939تاريخ و تطور علوم بلاغت، به ترجمة محمّدرضا ترکی، چاپ اوّل، تهران، سمت.

محجوب، محمدجعفر) بی تا(، سبک خراسانی در شعر فارسی؛ بررسی مختصات سبکی شعر فارسی از آغاز ظهور تا پايان قرن پنجم هجری، چاپ اوّل، تهران ،فردوس و جامی.

مشرف، مريم) 2935(، «نظم و ساختار در نظرية بلاغت جرجانی»، پژوهشنامة علوم انسانی، تابستان، ش 15، 049025.

وستلند، پیتر) 2932شیوه های داستان نويسی، ترجمة محمّدحسین عباسپور تمیجانی، تهران، مینا.

 

 

 

 

 

 

پایان نامه ارشد درباره:اثر اسید سیتریک و فیتاز میکروبی بر قابلیت هضم ایلئومی پروتئین و عملکرد جوجه های گوشتی

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد : علوم دامی

گرایش :پرورش و تولید طیور

عنوان : اثر اسید سیتریک و فیتاز میکروبی بر قابلیت هضم ایلئومی پروتئین و عملکرد جوجه های گوشتی

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه های دانلودی رشته جغرافیا

  1. دانلود رایگان متن کامل پایان نامه ارشد :تاثیر اقلیم در تیپولوژی معماری شهرستان گنبد
  2. پایان نامه : برنامه ریزی توسعه گردشگری روستایی دربندرترکمن با تأکید بر روستای نمونه گردشگری آشوراده
  3. دانلود پایان نامه : مدیریت و برنامه­ریزی توسعه منطقه یزد با تاکید بر اقتصاد گردشگری مبتنی بر صنایع دستی و معماری سنتی
  4. پایان نامه ارشد : مدیریت و برنامه­ریزی توسعه منطقه یزد با تاکید بر اقتصاد گردشگری مبتنی بر صنایع دستی و معماری سنتی
  5. پایان نامه نقش توانمنديهای محيطي در توسعه گردشگری شهريار
  6. پایان نامه ارشد : تحلیل نقش فعالیتهای انسانی د رايجاد ناپايداری زيست محیطی (مطالعه موردی شهر کرج)
  7. پایان نامه ارشد جغرافیای سیاسی : برررسی تطبیقی بازتاب های فضایی سیاست های جذب توریسم در قبل و بعد از انقلاب اسلامی
  8. پایان نامه ارشد جفرافیا : اقلیم و معماری – مورد شهر رشت
  9. متن کامل پایان نامه ارشد جهانگردی: مدل برنامه ریزی استراتژیک جهانگردی ایران
  10. متن پایان نامه ارشد جغرافیا :تراکم وساماندهی فضاهای شهری؛مورد مطالعه شهر تبریز
  11. پایان نامه ارشد جغرافیا : ارزیابی طرح جامع شهر شیروان با تاکید بر ابعاد فضایی – کالبدی آن
  12. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : تحلیل ژئوپلیتیک عوامل تأثیرگذار بر واگرایی های ایران و ترکیه
  13. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا با موضوع راهکارهای توسعه گردشگری روستایی
  14. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی : تحليل ژئوپليتيك جايگاه جمهوري آذربايجان
  15. دانلود پایان نامه ارشد جغرافیا : پیامدهای زیست محیطی توسعه توریسم
  16. پایان نامه جغرافیا:نقش ساماندهي بافت هاي فرسوده در توسعه پايدار شهر اردبيل
  17. پایان نامه جغرافیا : برنامه ريزي توسعه گردشگري با تا كيد بر ميراث فرهنگي
  18. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : تحلیل فضایی- مکانی فضای سبز شهری در بندر انزلی
  19. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی توریسم : تحلیل جغرافیایی مراکز اقامتی شهرستان رامسر
  20. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا: شناخت فرایند ایمن سازی شهر رشت درجهت مقابله با مخاطرات طبیعی
  21. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا :بررسی ژئومورفولوژیکی حوضه آبخیز گشت رودخان با تاکید بر مخاطرات محیطی
  22. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : برنامه ریزی محیطی توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا
  23. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : تحلیل تاثیرنقش گفتمان نخبگان سیاسی برجغرافیای سیاسی ایران
  24. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : بررسی روند توسعه فضایی- کالبدی شهر بندر کیاشهر در دو دهه اخیر
  25. دانلود پایان نامه جغرافیای سیاسی : تحلیل جایگاه نظریه های جغرافیای سیاسی در تحولات حکومت درایران
  26. پایان نامه جغرافیای طبیعی : بررسی تغییرات روند بارش سالانه، ماهانه و فصلی در دره سفیدرود
  27. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : بررسی محدوديت‌هاي ژئومورفولوژيكي در توسعۀ فيزيكي شهر بندر انزلی
  28. پایان نامه جغرافیا : پهنه بندی بارش 24 ساعته حوضه تالاب انزلی
  29. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا: راه کارهای ساماندهی بافت فرسوده شهر رودسر مطالعه موردی
  30. پایان نامه جغرافیا : تحلیل عوامل تأثیرگذار ژئوپلیتیک کشورهای اسلامی
  31. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی : نقش و ارزیابی مرزهای شرقی بر توسعه و امنیت ملی ایران
  32. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : بررسي نقش آژانس‌هاي خدمات مسافرتي در توسعه توريسم
  33. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی : نقش توسعه فضای سایبر در روابط ژئو پلتیک ایران و کشورهای عربی
  34. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا: بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه‎ی ماسوله رودخان با تأکید بر آبشارهای منطقه
  35. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : سازماندهی مکانی – فضایی مراکز استقرار آتش نشانی در سطح اردبیل
  36. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : تحلیل نقش شهرستان بندرانزلی در سازماندهی فضای سیاسی استان گیلان
  37. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : تحلیل فضایی خدمات آموزشی دهستان کنارسر بخش کوچصفهان
  38. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : نقش صنایع دستی در توسعه گردشگری شهرستان قزوین
  39. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی کاربرد مطالعات ژئومورفولوژی ساحلی در برنامه ریزی محیطی
  40. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : تحلیل کیفیت زیست محیطی نواحی روستایی بخش کوچصفهان
  41. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : بررسی شدت و تداوم و فراوانی خشکسالی های اقلیمی در شرق گیلان
  42. پایان نامه جغرافیا : تحلیل مولفه های تاثیر گذار بر آمایش مرزی ایران و افغانستان
  43. پایان نامه ارشدرشته جغرافیا :تحلیل نقش مدیریت روستایی در تحولات روستاهای بخش لشت نشاء
  44. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : بررسی رابطه بین پراکندگی جغرافیایی بیماری ام اس
  45. دانلود پایان نامه ارشد جغرافیا : پایش و پهنه ­بندی خشکسالی­های ایران
  46. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا :نقش پرورش گل و گیاه در توسعه روستاهای بخش مرکزی شهرستان پاکدشت
  47. پایان نامه جغرافیا : تحلیل همدید بارش های رگباری استان گیلان
  48. پایان نامه جغرافیا : بررسی الگوهای منجر به بارش بیش از 100 میلی متر در یک روز
  49. پایان نامه جغرافیا با موضوع تحلیل مشکلات و معضلات زیرساختی کلانشهر رشت
  50. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : تعیین دامنه خط برف با استفاده از داده های ایستگاههای هواشناسی
  51. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : مکانیابی پهنه های مناسب احداث پارکینگ های عمومی و طبقاتی در شهر لاهیجان
  52. پایان نامه جغرافیا : نقش آلودگی زباله­ های دفن شده در جعفرآباد مغان بر محیط زیست
  53. پایان نامه جغرافیا : بررسی رابطه سیلاب های دوره گرم سال با پارامترهای اقلیمی
  54. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا : بررسی تاثیر مدیریت یکپارچه در توسعه پایدار حوضه های رودخانه ای
  55. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی(M. A):ایجاد جزایر مصنوعی در سواحل کشورها و تاثیر آن بر نظام حقوقی آبهای بین المللی با تاکید بر منطقه خلیج فارس
  56. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی(M. A):تهدیدات امنیت ملی در مناطق مرزی با مطالعه موردی شهرستان آستارا
  57. پایان نامه جغرافیای سیاسی(M. A):ساختار جمعیتي وقومیتي در اسلامشهر و نقش آن در امنیت منطقه با تأکید بر همگرایي اقوام
  58. پايان نامه ارشد رشته جغرافيا- اکوتوريسم:بررسي اثرات خانه هاي دوم براکوتوريسم؛ مطالعه موردي دهستان لواسان بزرگ روستاي ايرا و نيکنامده
  59. پايان نامه ارشد جغرافيا- گردشگری:برنامه ریزی توسعه گردشگری با دیدگاه راهبردی
  60. پايان نامه کارشناسي ارشد رشته جغرافيا- گرايش گردشگری:توانمند سازی جاذبه های گردشگری در منطقه حفاظت شده قميشلو
  61. پايان نامه ارشد رشته جغرافيا- گرايش گردشگری:مدیریت و برنامه ریزی توسعه گردش‌گری استان چهارمحال و بختیاری
  62. پايان نامه جغرافيا- گرايش گردشگری:مدیریت و برنامه ریزی توسعه گردشگری در تهران با تاکید بر توریسم آموزشی
  63. پايان نامه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی:عوامل بازدارنده توسعه کشاورزی در مناطق روستایی -شهرستان خنداب- استان مرکزی-
  64. پايان نامه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی:برنامه ريزي توريسم با تاکيد بر توسعه پايدار در شهرستان شوش
  65. پايان نامه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی:توسعه پايدار مسکن در نواحی روستايیمطالعه موردی بخش مرکزی شهرستان کرج
  66. پايان نامه جغرافيا گرايش ژئومورفولوژي:بارزسازي تغييرات مئآندري رودخانه کارون با استفاده از تصاوير چند زمانه Landsat و IRS
  67. پايان نامه جغرافيا ژئومورفولوژي:مدل¬سازي اکوژئومورفولوژي رفتار بيابان مطالعه موردی کویر حاج علی قلی
  68. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی سفرهای روزانه و نقش مدیریت و برنامه ریزی شهری در هدفمند سازی آن(نمونه موردی : شهرکرد-اصفهان)
  69. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بکارگیری سیستم استنتاج فازی در تحلیل کاربری های شهری با رویکرد توسعه پایدار
  70. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ایده­ شهر فرهنگ چارچوبی برای برنامه ­ریزی شهر ایرانی و اسلامی
  71. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل چند معیاره مبتنی بر GIS برای مکان یابی بیمارستان
  72. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل فضایی موانع و محدودیت های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی
  73. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد کاربرد اقلیم در برنامه ریزی توریسم دریاچه ارومیه با استفاده از شاخص هایSWOT و TCI
  74. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد اثرات اقلیم بر گردشگری استان قزوین بر اساس مدل دمای معادل فیزیولوژیک (PET)
  75. پایان نامه : نقش تولید و بازاریابی خرما در برقراری رابطه شهر و روستا مورد : روستاهای بخش مرکزی شهرستان مهرستان(1390-1375)
  76. پایان نامه : بررسی تأثیر وام های خوداشتغالی در ایجاد فرصتهای شغلی در نواحی روستایی مطالعه موردی: روستاهای شهرستان لنگرود
  77. پایان نامه بررسی نقش توانمندسازی روانشناختی بر تشکیل تعاونی­های تولید روستایی (مطالعه موردی شهرستان نمین)
  78. پایان نامه بررسی نقش عوامل اکولوژیکی در توسعه فیزیکی شهرها (مطالعه موردی: نورآباد ممسنی)
  79. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل جغرافیایی توزیع فضایی امکانات و خدمات شهری
  80. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحليلي بر تغییرات کاربری اراضي در شهرداری های کلانشهر تبریز
  81. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد توسعه ناپایدار شهری در اسکان غیررسمی
  82. پایان نامه کاربرد اقلیم در برنامه ریزی توریسم دریاچه ارومیه با استفاده از شاخص هایSWOT ، TCI
  83. پایان نامه : نيازسنجي و تعين نيازهاي فرهنگي ، ورزشي و تفريحي محلات منطقه 1 تهران (مطالعه موردي محلات نياوران و حصاربوعلي)
  84. دانلود پایان نامه : ارزیابی تأثیر فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری در ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان؛ مورد مطالعه: منطقه 18 تهران
  85. دانلود پایان نامه : ارزيابي شاخص هاي کيفيت زندگي شهري در کرمانشاه (مطالعه موردي منطقه2شهرداري کرمانشاه)
  86. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی تأثیر فضاهای فرهنگی و ورزشی و هنری در ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان
  87. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی توزیع خدمات عمومی شهری و بازتاب فضایی آن از دیدگاه عدالت اجتماعی
  88. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعه تأثیر احداث ساختمان های بلند مرتبه بر کاربری های شهری
  89. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت پایدار شهری با تاکید بر مشارکت شهروندان
  90. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل فضایی دسترسی به مراکز آموزشی دهستان محمدآباد شهرستان هامون
  91. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی کیفیت زندگی شهری به تفکیک محلات شهر نورآباد
  92. پایان نامه : شبیه ­سازی گسترش آتش­ سوزی با استفاده از مدل شبیه­ ساز سطح آتش (FARSITE) (مطالعه موردی: جنگلهای شهرستان نکا)
  93. پایان نامه ارشد : بررسی روشهای تامین منابع مالی شهرداری ها در توسعه و عمران شهری ( مطالعه موردی شهر شاهرود)
  94. پایان نامه توسعه ناپایدار شهری در اسکان غیررسمی
  95. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی وضعیت گردشگری جنگ به منظور توسعه گردشگری (استان خوزستان)
  96. پایان نامه تحلیل پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی منطقه 22 تهران
  97. دانلود پایان نامه : تحلیل عدالت فضایی در نقاط شهری با تأکید بر تسهیلات عمومی شهری با استفاده از مدلAHP (مورد شهر گرگان)
  98. پایان نامه تعیین قلمرو وتأثیرات مونسون در ایران
  99. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی نقش عوامل اکولوژیکی در توسعه فیزیکی شهرها
  100. پایان نامه اثرات اقلیم بر گردشگری استان قزوین بر اساس مدل دمای معادل فیزیولوژیک (PET)
  101. پایان نامه ارزیابی کارایی مناطق شهرداری مشهد با مدل تحلیل پوششی داده­ها – DEA
  102. پایان نامه ارزيابي وضعيت ساختمان‌هاي سازمان­هاي متولي بحران درشهراصفهان
  103. پایان نامه ارزيابي GIS مبنای آسیب‌پذيري مساكن شهري در برابر زلزله
  104. پایان نامه امکان سنجی تغییر وضعیت معادن متروکه روباز به نواحی گردشگری
  105. پایان نامه امکان سنجی بارورسازی ابرها در استان اردبیل
  106. پایان نامه ایده ­ی “شهر-فرهنگ” چارچوبی برای برنامه­ریزی شهر ایرانی-اسلامی
  107. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیلی بر نحوه توزیع تراکم جمعیتی در سطح شهری با استفاده از AHP
  108. پایان نامه بکارگیری سیستم استنتاج فازی در تحلیل کاربری های شهری
  109. پایان نامه نقش سازمان های ایمان محور در مدیریت و توسعه پایدار محله های شهری
  110. دانلود رایگان متن کامل پایان نامه ارشد :تاثیر اقلیم در تیپولوژی معماری شهرستان گنبد
  111. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی عملکرد محور پیاده راه 15 خرداد از دیدگاه منظر شهری
  112. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزيابي شاخص هاي کيفيت زندگي شهري در کرمانشاه
  113. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد الگوی تجدید حیات بافت
  114. پایان نامه تحلیلی بر نحوه توزیع تراکم جمعیتی در سطح شهری با استفاده از AHP
  115. پایان نامه مطالعه پارامتر های فیزیوگرافی با هدف بررسی فرسایش پذیری حوزه آبریز شیرین آب در محیط GIS و ارائه راهکار های مناسب
  116. پایان نامه نقش سازمان های ایمان محور در مدیریت و توسعه پایدار محله های شهری
  117. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد برنامه ریزی ارتقاء کیفیت زندگی در نواحی خرد شهری
  118. پایان نامه کارشناسی ارشد عوامل موثر در وقوع لغزش لایه های زمین در منطقه هشتجین خلخال با رویکرد در برنامه ریزی محیطی
  119. پایان نامه کارشناسی ارشد اثرات اقلیم بر گردشگری استان قزوین بر اساس مدل دمای معادل فیزیولوژیک
  120. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی توسعه گردشگری با استفاده از مدل دلفی و AHP جهت ارائه یک استراتژی کارامد در شمال ایران
  121. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی کیفیت خدمات شبکه مخابرات و رضایت مندی شهروندان
  122. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزيابي GIS مبنای آسیبپذيري مساكن شهري در برابر زلزله با استفاده از AHP
  123. پایان نامه کارشناسی ارشد امکان سنجی تغییر وضعیت معادن متروکه روباز به نواحی گردشگری جهت ایجاد توسعه پایدار در مناطق روستایی
  124. پایان نامه کارشناسی ارشد امکانسنجی بارورسازی ابرها در استان اردبیل با تاكيد بر تحليل نیمرخ جو
  125. پایان نامه تحلیل جغرافیایی توزیع فضایی امکانات و خدمات شهری
  126. پایان نامه تحلیل چند معیاره مبتنی بر GIS برای مکان یابی بیمارستان
  127. پایان نامه تحلیل روابط همدیدی پرفشار سیبری و دماهای بحرانی دوره سرد سال در ایران مرکزی
  128. پایان نامه تحلیل فضایی موانع و محدودیت­های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی
  129. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی تأثیر وام های خوداشتغالی در ایجاد فرصتهای شغلی در نواحی روستایی
  130. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی توان­ های محیطی جهت توسعه اکوتوریسم بر مبنای توسعه پایدار
  131. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بازتاب های فضایی جابجایی سکونتگاه های روستایی
  132. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی روشهای تامین منابع مالی شهرداری ها در توسعه و عمران شهری
  133. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی ژئوپولیتیکی شبه جزیره بالکان و تأثیر آن بر امنیت اتحادیه اروپایی
  134. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی نقش توانمندسازی روانشناختی بر تشکیل تعاونی­ های تولید روستایی
  135. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی وضعیت گردشگری جنگ به منظور توسعه گردشگری
  136. پایان نامه کارشناسی ارشد برنامه ريزي به منظور توانمندسازي و ساماندهي سكونتگاه هاي غيررسمي
  137. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تاثیر اقلیم در تیپولوژی معماری شهرستان گنبد
  138. پایان نامه کارشناسی ارشد پیاده سازی الگوریتم بهینه سازی کلونی مورچه در مکانیابی پناهگاه­ های اسکان موقت بعد از زلزله
  139. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل اثرات سالخوردگی بر بازدارندگی توسعه اقتصادی و اجتماعی روستاهای بخش جلگه رُخ تربت حیدریه
  140. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تبیین شاخص های تقسیمات محله ای منطقه 1 شهرداری تهران
  141. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل روابط همدیدی پرفشار سیبری و دماهای بحرانی دوره سرد سال در ایران مرکزی
  142. پایان نامه ساماندهی اسکان­های غیر رسمی شهری با توجه به مدل LR در بندرانزلی
  143. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل ادراک محیطی جوانان از اکوتوریسم
  144. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تعیین قلمرو و تأثیرات مونسون در ایران
  145. پایان نامه کارشناسی ارشد توانمندسازی وساماندهی اجتماعات ساکن در سکونتگاه های غیررسمی با تأکید بر سرمایه اجتماعی
  146. پایان نامه کارشناسی ارشد شبیه­ سازی گسترش آتش­ سوزی با استفاده از مدل شبیه­ ساز سطح آتش
  147. پایان نامه کارشناسی ارشد شناسایی روند تغییرات مکانی و زمانی جزایر حرارتی در کلانشهرها با استفاده از تصاویر سنجنده MODIS
  148. پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعه پارامترهای فیزیوگرافی با هدف بررسی فرسایش پذیری حوزه آبریز شیرین آب در محیط GIS و ارائه راهکارهای مناسب
  149. پایان نامه کارشناسی ارشد مکان‌گزینی ایستگاه‌های آتش‌نشانی با منطق فازی و تحلیل سلسله‌ مراتبی (AHP) در محیط مکانمند
  150. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد نقش تولید و بازاریابی خرما در برقراری رابطه شهر و روستا
  151. پایان نامه کارشناسی ارشد نقش عوامل ژئومورفولوژيک بر توسعه­ فيزيکی شهر اراک به منظور تدوين مدل داده مفهومی
  152. پایان نامه کارشناسی ارشد نيازسنجي و تعين نيازهاي فرهنگي و ورزشي و تفريحي محلات منطقه 1 تهران
  153. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد هتل بانوان در شهر مقدس قم
  154. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تاثیر فرم کالبدی بر کیفیت زندگی
  155. پایان نامه کارشناسی ارشد بکارگیری رهیافت تجدید حیات شهری اجتماع محور در برنامه ­ریزی دهکده ­های شهری
  156. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی منطقه 22 تهران
  157. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل عدالت فضایی در نقاط شهری با تأکید بر تسهیلات عمومی شهری با استفاده از مدل AHP
  158. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیلی بر نحوه توزیع تراکم جمعیتی در سطح شهری با استفاده از AHP
  159. پایان نامه کارشناسی ارشد تشريح و توصيف جنبه‌هاي مختلف تفكر استراتژيك و تأثير پنج محور اصلي آن در اداره و طراحي شهرها
  160. پایان نامه کارشناسی ارشد تعیین اثرات اجرای طرح هادی در بهبود کیفیت زندگی روستاییان بخش مرکزی شهرستان رشت
  161. پایان نامه کارشناسی ارشد ساماندهی اسکان­ های غیر رسمی شهری با توجه به مدل LR در بندرانزلی
  162. دانلود پایان نامه دکتری: سنجش پایداری شهرهای کوچک در استان مازندران
  163. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مکان يابي سايت هاي ورزش هاي هوايي با استفاده از GIS مطالعة موردی استان اصفهان
  164. پایان نامه نقش عوامل ژئومورفولوژيک بر توسعه­ فيزيکی شهر اراک
  165. پایان نامه کارشناسی ارشد نقش سازمان های ایمان محور در مدیریت و توسعه پایدار محله های شهری
  166. دانلود پایان نامه: ارزیابی توانها وقابلیت های عناصر بافت قدیمی در توسعه صنعت گردشگری
  167. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی توان کاربری ژئوتوریسم در حاشیه رودخانه امامزاده ابراهیم(ع) شفت( مطالعه موردی چوبر تا امامزاده ابراهیم (ع))
  168. دانلود پایان نامه:ارزیابی نقش مشارکتهای مردمی در توسعه شهری (مطالعه موردی منطقه 4 اردبیل)
  169. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد جایگاه شهرداری کوچک از جغرافیای سیاسی در استان گیلان
  170. دانلود پایان نامه:طراحی شبکه باران سنج در ایران مرکزی با استفاده از روش زمین آمار همهجا(مطالعه موردی: استان اصفهان)
  171. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد آشکار سازی نوسانات اقلیمی با تاکید بر پارامترهای دمای حداقل و روزهای یخبندان مطالعه موردی: شهرستان خرم­آباد
  172. دانلود پایان نامه:ارزیابی توان کاربری ژئوتوریسم در حاشیه رودخانه امامزاده ابراهیم(ع) شفت ( مطالعه موردی چوبر تا امامزاده ابراهیم (ع))
  173. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد آشکارسازی تغییرات بارش استان کرمانشاه با استفاده از مدل های آماری
  174. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی بارانهای کوتاه مدت 24 ساعته شهر بندر انزلی
  175. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی روند تغییرات دما و بارش در نیم قرن اخیر (1962-2011) در ايستگاه همديدي بندرانزلی
  176. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی شرایط مناسب فضاهای آموزشی و فرهنگی همساز با اقلیم (مطالعه موردی: شهر لنگرود)
  177. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی نقش ویژگی های ژئومورفیک در مکانیابی مناطق بهینه به منظور احداث مجتمع های مسکونی (نمونه موردی شهر شاهرود) استاد راهنما:
  178. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی هناصر اقلیمی و تاثیر آن در پدیده های فنولوژیکی کلزا در شهرستان رامسر
  179. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي خشكسالي و ارايه راهكارها به منظور به حداقل رساندن آسيب هاي ناشي از آن بر مديريت آبي استان گيلان
  180. دانلود پایان نامه:بررسي دوره هاي خشكسالي در استان­هاي كرمانشاه و كردستان باتأكيد برماه­هاي مرطوب
  181. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تاثیر اقلیم برکشت سویا در منطقه رضوانشهر(استان گیلان )
  182. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تاثیر اقوام بر انتخابات مجلس شورای اسلامی در سه دوره اخیر غرب گیلان
  183. دانلود پایان نامه: تاثیر پذیری تحولات ژئوپلیتیک ایران از استراتژی آمریکا در خاورمیانه
  184. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تاثير عوامل کرونوپلیتیکی بر همگرايي‌هاي منطقه‌اي با محوريت جمهوري اسلامي ايران»
  185. دانلود پایان نامه: تحلیل اطلاعات جغرافیای سیاسی دبیران و دانش آموزان متوسطه شهرستان رودبار
  186. دانلود پایان نامه:تحلیل الگوی سینوپتیکی طوفان‌های گرد و غبار در منطقه جنوبی حوضه خزری
  187. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل پیامدهای توسعه گردشگری در شهر لاهیجان با تاکید بر جنبه های زیست محیطی با روش ماتریس
  188. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل پیامدهای صدور سند اماکن روستایی در بخش مرکزی شهرستان رشت
  189. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روند تاثیر خشکسالی برروی شاخص های کمی و کیفی توسعه پایدار در شهرستان ورامین (بخش کشاورزی)
  190. دانلود پایان نامه: تحلیل و بررسی اثر سیاست های پولی و شوک های نرخ ارز بر تراز تجاری در ایران
  191. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل ژئوپلیتیک جنوب شرقی ایران با تاکید بر مهاجرت اتباع خارجی
  192. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل تطبیقی نقش تفرجگاههای شهری در توسعه گردشگری شهری(مطالعه موردی بام سبز لاهیجان با بام سبز ماسال)
  193. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل نقش مشارکت مردم در توسعه روستاهای بخش خشکبیجار
  194. دنلود پایان ماه ارشد:تحلیل مولفه های تاثیر گذار بر توسعه ژئوکالچر اسلامی دانش آموزان ناحیه 2 رشت
  195. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل معیارهای مکانی صنایع روستایی شهرستان رشت با تاکید بر اثرات زیست محیطی
  196. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل فضایی ورودی شهر (مطالعه موردی از سمت شرق به غرب ماسال)
  197. دانلود پایان نامه:تحليلي بر تغییرات کاربری اراضي در شهرداریهای کلانشهر تبریز (مطالعه موردی منطقه سه شهرداری تبریز) طرح تفصیلی جدید در مقایسه با طرح تفصیلی قدیم
  198. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تعیین جایگاه ایثار و شهادت در ژئوکالچر جمهوری اسلامی ایران
  199. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تعیین مصادیق جنگ نرم در ژئوکالچر جمهوری اسلامی ایران
  200. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد راهکارهای توسعه ژئوتوریسم در فیروزکوه(مطالعه موردی تنگه واشی)
  201. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد راهکارهای توسعه توریسم درمانی در مشهد مقدس
  202. دانلد پایان نامه کارشناسی ارشد تقابل ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا و تاثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران
  203. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد توسعه گردشگری شهر میبد با تاکید بر آثار تاریخی
  204. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد نقش ژئوپلیتیک بنادراستان گیلان
  205. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد نقش شورای اسلامی در توسعه ژئوکالچر شهر بندرانزلی
  206. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد نقش شیب و پوشش گیاهی در سیل خیزی حوضه‎ی ذیلکی رود
  207. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد نقش توسعه فیزیکی شهر بر کاهش اراضی کشاورزی
  208. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد نقش ارمنستان درتوسعه ژئوپلیتيكي جمهوری اسلامی ایران
  209. دانلود پایان نامه:مکان یابی پایگاه های پشتیبانی مدیریت بحران با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (نمونه: شهر سمیرم)
  210. پایان نامه اثربخشی مقررات طرح های تفصیلی
  211. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی شهری
  212. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی توانها وقابلیت های عناصر بافت قدیمی در توسعه صنعت گردشگری
  213. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی شاخص های موثر در پیاده سازی حکمروایی خوب شهری(مطالعه موردی مناطق 4 و 8 شهر مشهد )
  214. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی کیفیت محیط مسکونی روستاهای ادغام شده در شهر سنندج
  215. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی و تحلیل وضعیت پایداری محله­ای با تأکید بر عملکرد مدیریت شهری در بافت تاریخی شهر یزد
  216. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد استفاده از مدل فازی – ANP در تعیین موقعیت بهینه فضایی- مکانی پارکینگ­های طبقاتی در محیط GIS
  217. دانلود پایان نامه:ایده­ی “شهر-فرهنگ” چارچوبی برای برنامه­ریزی شهر ایرانی-اسلامی (نمونه­ی موردی: شهر خوی)
  218. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی اثرات توسعه شهری بر آلودگی و سیل خیزی رودخانه های شهر رشت
  219. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی تاثیر مدیریت یکپارچه در توسعه پایدار حوضه های رودخانه ای
  220. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی تحولات کالبدی و کارکردی مبادی ورودی شهری
  221. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی توان های طبیعت گردی سوادکوه
  222. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی توانمندی های گردشگری گل و گیاه و تاثیر آن بر جذب گردشگر در شرق استان گیلان
  223. دانلود پایان نامه:بررسی جاذبه­های گردشگری دهستان های رودبار الموت غربی و تاثیر آن در توریسم استان قزوین
  224. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی حرکات دامنه ای در حوضه ماسوله رودخان
  225. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تاثیر تبلیغات در جذب گردشگری ورودی به ایران (مطالعه موردی گردشگران عراقی)
  226. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد محیط زیست و امنیت ملی
  227. دانلود پایان نامه:بررسی حرکات دامنه­ای در شرق گیلان به روش آنبالگان (مطالعه موردی: پیلدره از توابع شهرستان املش)
  228. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی روند تغییرات یخبندانهای زود رس پاییزه و دیر رس بهاره و اثر سرمازدگی بر محصول برنج مطالعه موردی شهرستان رشت
  229. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی عوامل موثر بر روند تغییرات کمی و کیفی صنعت گردشگری در شهر لاهیجان (در سه دهه اخیر) استاد راهنما:
  230. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی مناسبات شهررشت و روستاهای پیرامون (مطالعه موردی دهستان پیربازار)
  231. پایان نامه:بررسی نقش پارامتر های جغرافیای طبیعی بر نحوه استقرارو طراحی معماری مناطق جلگه ای و کوهپایه ای(مطالعه موردی :استان گیلان)
  232. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی نقش سیاست های بهسازی شهری در تغییر و تحولات کالبدی شهر ماسوله
  233. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی نقش عوامل اقلیم در بروز تصادفات رانندگی در محور سیاهکل– دیلمان
  234. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل پایگاههای راهنمایی و رانندگی و نقش آن در احساس امنیت گردشگری درحوزه غرب گیلان
  235. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل تطبیقی بافت شهر اردبیل
  236. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل جغرافیای سیاسی شباهتها و تفاوت های قوم تالش در دو سوی مرز
  237. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل ژئوپلتیک اقلیت در جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر بهائیت
  238. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل فضایی بلوارهای شهری ( مطالعه موردی: بلوار شهید انصاری رشت)
  239. دانلود پایان نامه:تحلیل مکانی- فضایی کاربری های آموزشی شهر رودسر (مطالعه موردی دبیرستانهای دخترانه )
  240. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل نقش ژئوپلیتیک تمبر در مناسبات سیاست خارجی
  241. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیلی بر نقش کاربری های مذهبی در شکل گیری بافت های محله ای،
  242. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحليلي بر الگوهاي مکانيابي ايستگاهاي مترو شهري
  243. پایان نامه تعیین مولفههايتاثیرگذاربر مشارکتشهرونداندر انتخابات ریاستجمهوري
  244. دانلود پایان نامه:تلفیق تصاویر ماهواره ای و اطلاعات GIS جهت تهیه نقشه لند فرم، جزر و مد و مدل سه بعدی (موردی: شهرستان ساحلی جاسک)
  245. پایان نامه کارشناسی ارشد راهکار های توسعه اکوتوریسم در حاشیه رودخانه ها و آبگیر های شهرستان سیاهکل
  246. پایان نامه کارشناسی ارشد راهکار های توسعه توریسم در حوزه آبخیز رود دوهزار تنکابن
  247. پایان نامه کارشناسی ارشد راهکارهای توسعه‌ی اکوتوریسم در شهرستان رامیان استان گلستان
  248. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روند گسترش شهر رضوانشهر در دو دهه اخیر با تاثیر آن بر کاربری اراضی شهری پیرامون(1370 – 1390)
  249. پایان نامه کارشناسی ارشد ساماندهی اسکان­های غیر رسمی شهری با توجه به مدل LR در بندرانزلی
  250. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل نقش امنیت در توسعه گردشگری در شهرستان رشت و تاثیر آن بر اشتغال
  251. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد پهنه بندي آمايش سرزمين بر اساس رويکرد اصلاحي و کمي مدل فعلي(مطالعه موردي شهرستان جهرم)
  252. لیست پایان نامه های دانلودی رشته جغرافیا
  253. دانلود پایان نامه:ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﻜﻤﺮﻭﺍﻳﻲ ﺷﻬﺮﻱ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﺍﺳﻼﻣﺸﻬﺮ
  254. پایان نامه جغرافياي طبيعي گرايش : اقليم شناسي در برنامه ريزي محيطي درباره لغزش لایه های زمین
  255. پایان نامه جغرافیای سیاسی :بررسی ژئوپولیتیکی شبه جزیره بالکان و تأثیر آن بر امنیت اتحادیه اروپایی
  256. دانلود پایان نامه : تأثیرگسترش پیاده ‏راه ها در تعاملات اجتماعی (نمونه موردی: خیابان مدرس شهرکرمانشاه)
  257. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی جایگاه شهرهای کشاورزی و کشاورزی شهری در توسعه شهری
  258. دانلود پایان نامه : برنامه ريزي توسعه گردشگري در شهر صد دروازه با تاكيد بر آثار تاريخي، باستاني و فرهنگي

پایان نامه های دانلودی رشته عمران

  1. دانلود رایگان متن کامل پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی نفوذ آب شور از کویر چاه جم به آبخوان دشت دامغان در استان سمنان
  2. دانلود رایگان  پایان نامه ارشد : بررسی تحلیل غیرخطی و مدل سازی عددی تیرعمیق بتن مسلح
  3. پایان نامه ايمن سازي طرح هندسي راه هاي دوخطه برونشهري
  4. پایان نامه بررسی رفتار پیچشی سازه هاي نامتقارن در تحلیل استاتیکی غیر خطی (پوش آور)
  5. پایان نامه عمران :انواع تأمين مالي پروژهش های حمل و نقل و ارزيابي
  6. پایان نامه عمران : بررسي رسوب در مخازن سدهاي انحرافي
  7. پایان نامه عمران : شرايط طراحي و ايمن سازي پايه علايم راه
  8. پایان نامه عمران : بررسي علل تصادفات و روشهاي كاهش اثرات آن
  9. پایان نامه کارشناسی ارشد عمران : شيوههاي كنترل غيرفعال به منظور بهسازي لرزهاي پلها
  10. پایان نامه عمران : بررسي عملكرد گاردريلها در ايمني راهها
  11. پایان نامه عمران :کاربرد سازهھای توریسنگ در سازهھای ھیدرولیکی
  12. پایان نامه عمران : مديريت روسازي زيرساختهاي فرودگاهي
  13. پایان نامه عمران : مطالعه رفتار دیوار برشی فولادي
  14. پایان نامه ارشد مهندسی عمران با موضوع رفتار پیچشی سازه
  15. پایان نامه ارشد مکانیک : بررسی پروفیل دما و سرعت میکرو کانال های مستطیلی
  16. پایان نامه ارشد عمران : معرفی شبکه های عصبی و کاربرد آن در حمل و نقل ریلی
  17. پایان نامه ارشد عمران : بررسی اندرکنش میانقاب و قاب در قاب های فولادی
  18. پایان نامه ارشد عمران : تعیین حجم رسوب در مخازن سدها با روش های عددی
  19. پایان نامه ارشد عمران : بهینه سازی همزمان ابعاد ، اشکال و تعداد بادبند ها در سازه های فلزی
  20. پایان نامه ارشد عمران : کاربرد های تحلیل غیر خطی در بررسی رفتار لرزه ای ساختمان
  21. پایان نامه ارشد عمران : کاربرد Fluetو Flow-3Dدر شبیه سازی انواع جت ها
  22. پایان نامه ارشد عمران : سایت علمی دانشجویی حمل و نقل و ترافیک کشور
  23. پایان نامه ارشد عمران : بررسی عومل موثر بر پایداری شیب های سد خاکی
  24. پایان نامه ارشد مهندسی عمران : تکنیک ساخت سد های بتن غلتکی (RCC)
  25. پایان نامه ارشد مهندسی عمران : دیوار های برشی کامپوزیت
  26. پایان نامه ارشد مهندسی عمران : مقاوم سازی سد های بتنی
  27. پایان نامه ارشد عمران : بررسی خواص مکانیکی بتن خود تراکم و خود تراکم مقاومت بالا
  28. پایان نامه ارشد عمران : بررسی نرم افزار Auto Desk Civil 3D و مقایسه آن با نرم افزار های موجود
  29. پایان نامه ارشد عمران : بهینه سازی مقطع سدهای وزنی بتنی با یک روش ابتکاری پارامتری
  30. پایان نامه ارشد عمران : بررسی پدیده آب شستگی در پایه پل ها
  31. پایان نامه ارشد عمران : بررسی کاربرد انواع کامپوزیت های FRP در تقویت سازه های بتنی
  32. پایان نامه ارشد عمران : ساخت چند مرحله ای با نظر به حرارت زایی بتن حجیم
  33. پایان نامه ارشد مهندسی عمران با موضوع آبشکستی پایه پل ها
  34. پایان نامه ارشد مهندسی عمران : بررسی ترمیم روسازی های آسفالتی و بتنی
  35. پایان نامه ارشد عمران : بررسی اندر کنش سد و مخزن
  36. پایان نامه ارشد عمران : بررسی انواع ترک خوردگی در سد های بتنی و علل آنها
  37. پایان نامه ارشد مهندسی عمران : RCC Dam Material
  38. پایان نامه ارشد عمران : استفاده ازمهاربندهای فولادی در بهسازی لرزه ای قاب های خمشی بتن مسلح
  39. "سمینار" رشته عمران : کاویتاسیون و راه های مقابله با آن در سازه های هیدرولیکی
  40. "سمینار" رشته عمران : بررسی کاویتاسیون در دریچه ها
  41. "سمینار" مهندسی عمران : برنامه ریزی ارزیابی نگهداری و ارتقا سیستم سازه ای پلک های دسترسی در بنادر
  42. "سمینار" مهندسی عمران : بررسی عومل موثر بر دید رانندگان و تاثیر این عوامل در ایمنی ترافیک
  43. "سمینار" رشته مهندسی عمران : دیوار برشی فولادی
  44. "سمینار" رشته عمران : کاویتاسیون و راه های مقابله با آن در سازه های هیدرولیکی
  45. دانلود متن کامل "سمینار" رشته عمران : بررسی آبشکن ها
  46. "سمینار" رشته عمران : رابطه بین تغییر شکل های الاستیک و غیر الاستیک
  47. "سمینار" رشته عمران : بررسی اندرکنش سد بتنی وزنی و فونداسیون
  48. دانلود پایان نامه ارشد عمران : بررسی نرم افزار های کاربردی در حمل و نقل و سیستم های کنترل ترافیک
  49. دانلود "سمینار" رشته عمران : بررسی تکنولوژی گاردریل در ایران و جهان
  50. "سمینار" رشته عمران : بررسی فناوری سیگنالینگ در توسعه حمل و نقل ریلی
  51. "سمینار" رشته عمران : آزمون های غیر مخرب جوش و کابرد آنها در سازه های فولادی
  52. "سمینار" رشته عمران : بررسی اندرکنش میانقاب و قاب در قابهای فولادی
  53. "سمینار" رشته عمران : بررسی سیستمهای مختلف قطار مغناطیسی مگلو در جهان
  54. دانلود متن کامل "سمینار" رشته عمران : خوردگی بتن
  55. "سمینار" رشته عمران : بررسی سرمایه گذاری در بنادر به منظور طراحی جامع ظرفیت
  56. "سمینار" رشته عمران : بررسی انتقال رسوب در آبگیر ها
  57. "سمینار" رشته عمران: مقایسه نرم افزار های HEC-RASو MIKE11 در مباحث انتقال رسوب ، فرسایش و آبشستگی در رودخانه
  58. "سمینار"رشته مهندسی عمران : ارزیابی و بررسی نقش مواد مضاف در اصلاح معایب و بهبود مشخصات مخلوط های آسفالتی گرم
  59. "سمینار" رشته عمران : بررسی عوامل موثر بر پایداری شیب های سد خاکی
  60. متن کامل "سمینار" رشته عمران : رفتار لرزه ای سکو های دریایی
  61. "سمینار" رشته عمران : بررسی فصل هفتم آیین نامه بین المللی راه آهن
  62. "سمینار" رشته مهندسی عمران : رفتار ستون های فولادی با بست موازی تحت اثر توام نیروی محوری
  63. "سمینار" مهندسی عمران : بررسی دینامیکی اندرکنش سدو مخزن
  64. دانلود متن کامل "سمینار" رشته عمران : تحلیل غیر خطی سازه ها
  65. "سمینار" رشته عمران : بررسی رفتار لرزه ای ستون های مشبک با بست فقی در کنار مهابند همگرا
  66. "سمینار" رشته عمران : بررسی ماشین الات جدید در روسازی
  67. "سمینار" رشته عمران : تعیین حجم رسوب در مخازن سدها با روش های عددی
  68. "سمینار" رشته عمران : تحلیل قابلیت اعتماد در سازه های فراساحل تحت اثر بارهای دینامیکی
  69. سمینارارشد عمران : بررسی خرابی های روسازی های بتنی
  70. "سمینار" رشته عمران : نقش سیستم های اطلاعات مکانی در مدیریت تعمیر و نگهداری خطوط راه آهن
  71. "سمینار" مهندسی عمران – سازه های هیدرولیکی: کاربرد سازه های توریسنگ در سازه های هیدرولیکی
  72. "سمینار" مهندسی عمران – سازه های هیدرولیکی: RCC Dam Materia
  73. "سمینار" مهندسی عمران – سازه های هیدرولیکی: کاویتاسیون و راه های مقابله با آن در سازه های هیدرولیکی
  74. "سمینار" مهندسی عمران – راه و ترابری: ارزیابی و بررسی نقش مواد مضاف در اصلاح معایب و بهبود مشخصات مخلوط های آسفالتی گرم
  75. "سمینار" مهندسی عمران – سازه: استفاده از مهار بندهای فولادی در بهسازی لرزه ای قابهای خمشی بتن مسلح
  76. "سمینار" مهندسی عمران – برنامه ریزی حمل و نقل: انواع تأمين مالي پروژههاي حمل و نقل و ارزيابي اقتصادي (تامين مالي پروژههاي برقي كردن خطوط راهآهن از طريق ساختارهاي غيردولتي)
  77. "سمینار" مهندسی عمران – سازه های هیدرولیکی: آبشستگی پایه پل ها
  78. "سمینار" مهندسی عمران – گرایش سازه: آزمون های غیر مخرب جوش و کاربرد آنها در سازه های فولادی
  79. "سمینار" مهندسی عمران – گرایش سازه: بررسی اندر کنش میانقاب و قاب در قاب های فولادی
  80. "سمینار" مهندسی عمران – گرایش سازه ها ی هیدرولیکی: بررسی پدیده آب شستگی در پایه پل ها
  81. "سمینار" عمران – گرایش راه و ترابری: بررسی ترمیم روسازی های آسفالتی و بتنی
  82. "سمینار" مهندسی عمران – گرایش راه و ترابری: بررسی خرابی های روسازهای بتنی
  83. پایان نامه ارشد عمران سازه های هیدرولیکی: آبشستگی پایه پل ها
  84. سمینار ارشد عمران سازه های هیدرولیکی: ارزیابی پهنه بندی سیل در رودخانه های فصلی
  85. متن کامل سمینار عمران: بررسي رژيم جريان در رودخانه ها و اثر آن در نحوه رسوبگذاري
  86. متن کامل سمینار عمران: ترکیب شبکه بندی های ورونوی و دلاینی در روش حجم محدود
  87. متن کامل سمینار عمران: تهیه مدل طراحی حفاظ های ایمنی معابر بزرگراهی تهران
  88. متن کامل سمینار عمران: تحلیل عددی جریان بر روی سرریز اوجی به روش حجم محدود
  89. سمینار عمران سازه: بررسی رفتار ساختمان های بتنی با ارتفاع متوسط
  90. پایان نامه کارشناسی ارشد عمران سازه: ارزیابی عملکرد لرزه ای قاب بتن مسلح تقویت شده
  91. سمینار ارشد عمران سازه های هیدرولیکی: تخمين آبشستگي در پائين دست جت ريزشي
  92. سمینار ارشد عمران راه و ترابری: تحلیل و ارزیابی و کنترل کیفی مراحل تولید و اجرای آسفالت گرم
  93. متن کامل سمینار عمران: گسترش مدلی جهت ارزیابی فنی و اقتصادی سیستم های حمل و نقل
  94. پایان نامه ارشد عمران: بررسی عددی پارامترهای تأثیر گذار در ترمیم اتصالات تیر و ستون
  95. پایان نامه ارشد عمران : استفاده بهینه از فضای هوایی کشور با هدف افزایش پروازهای ترانزیت
  96. پایان نامه ارشد عمران : پايداري حركت كاميون روي انواع مختلف قوس افقي در تركيب با قوس قائم
  97. پایان نامه ارشد عمران : تعیین درز لرزه‌ای در ساختمان‌های فلزی با سیستم جداگر لرزه‌ای
  98. پایان نامه ارشد عمران : رفتار لرزه‌ای ستون‌هاي فلزی باكسي پرشده با بتن تحت نيروهاي زلزله
  99. متن کامل سمینار عمران سازه های هیدرولیکی: ارزيابي تأثير پارامترهاي هندسي هيدروليكي
  100. متن کامل سمینار عمران: تحليل جريان بر روي آبگيرهاي جانبي موجود در آبراه هاي قوسي
  101. پایان نامه عمران سازه: بررسی عوامل تاثیر گذار بر عملکرد لرزه ای شالوده های بتنی
  102. دانلود پایان نامه ارشد عمران : بررسی جنبه­ های عملی استفاده از روش­ طرح و ساخت در پروژه­های عمرانی
  103. متن کامل سمینار عمران سازه های هیدرولیکی: ارائه یک مدل عددی و ریاضی برای بررسی پدیده شکست سد
  104. پایان نامه کارشناسی ارشد عمران: ارائه مدل عرضه و تقاضاي هوشمند براي ناوگان حمل ونقل عمومي ترکيبي
  105. متن کامل سمینار عمران سازه های هیدرولیکی: ارائه یک مدل عددی و ریاضی برای استفاده از شبکه بندی ورونوی
  106. دانلود "سمینار" مهندسی عمران سازه های هیدرولیکی: الگوریتم ژنتیک
  107. پایان نامه ارشد عمران برنامه ریزی حمل و نقل: مقایسه دو روش طراحی شبکه اتوبوسرانی درون شهری
  108. دانلود پایان نامه ارشد عمران : بررسي بردارهاي ريتز وابسته به بار و روش MPA
  109. متن کامل سمینار عمران سازه های هیدرولیکی: بررسي آزمايشگاهي برخي از پارامترهاي هندسي هيدروليكي
  110. "پایان نامه" عمران راه و ترابری: ارزیابی فنی و اقتصادی روکش راه های آسفالتی
  111. دانلود سمینار عمران سازه: بررسی معیارهاي شالوده هاي پیش ساخته بتنی
  112. متن کامل سمینار عمران: بررسی مقاومت فشاری دو نوع بتن پوزولانی در شرایط لوله های بتنی فاضلابی
  113. پایان نامه کارشناسی ارشد عمران سازه های هیدرولیکی: بهبود عملكرد و راندمان بهره برداري از مخزن سد سفيدرود
  114. سمینار ارشد عمران راه و ترابری: تاثير افزودني هاي ضد عريان شدگي بر حساسيت رطوبتي مخلوط هاي آسفالتي
  115. "پایان نامه" عمران: تحليل تغييرات بستر در محدوده آبگير هاي جانبي موجود در كانالهاي قوسي
  116. پایان نامه عمران راه و ترابری: تهیه مدلی برای کنترل کیفیت و تضمین اجرای روسازی های آسفالتی QC/QA
  117. متن کامل سمینار عمران برنامه ریزی حمل و نقل: مدل ارزیابی فنی و اقتصادي عملکرد سیستم هاي BRT و LRT
  118. متن کامل سمینار عمران سازه های هیدرولیکی: كاربرد نرم افزار MIKE11 در مدل سازي كانال هاي انتقال آب
  119. متن کامل سمینار عمران: شبیه سازی عددی پارامترهای هندسی و هیدرولیکی آبشکستگی پایین دست جت های ریزشی آزاد
  120. سمینار عمران سازه های هیدرولیکی: کاربرد Fluent و Flow-3D در شبیه سازی انواع جت ها
  121. پایان نامه کارشناسی ارشد عمران برنامه ریزی حمل و نقل: متدولوژي مسیریابی سیستم اتوبوسرانی سریع السیر (BRT)
  122. پایان نامه راه و ترابری:امکان سنجی فنی – اقتصادی کاربرد روسازی های ماندگار در ایران
  123. پایان نامه :بررسی عملکرد پل‌های بتنی با مقطع باکس پس‌کشیده تحت اثر بارهای ناشی از انفجار
  124. پایان نامه عمران زلزله:تعیین سطح عملکرد قاب های خمشی طرح شده به روش طراحی پلاستیک بر اساس عملکرد -PBPD- تحت اثر زلزله با سطوح خطر مختلف
  125. پایان نامه عمران گرایش زلزله:تقویت و مقاوم¬سازی سازه¬های موجود در برابر خرابی پیشرونده
  126. پایان نامه ارشد عمران زلزله:توزیع خسارت لرزه ای در اجزاء ساختمان¬های فولادی با میراگر ویسکوالاستیک
  127. پایان نامه عمران زلزله:مطالعه عملکرد لرزه¬ای قاب¬های خمشی بتن مسلح دارای طبقه نرم و تاثیر آن در شکست¬های میان طبقه¬ای سازه¬های میان مرتبه
  128. دانلود پایان نامه ارشد عمران سازه :بررسی تاثیر الیاف و مواد پوزولانی بر روی خواص مکانیکی بتن مسلح شده با الياف شیشه
  129. دانلود پایان نامه ارشد عمران سازه :بررسی فروپاشی پیش¬رونده¬ی پل¬های خرپائی
  130. پایان نامه ارشد عمران سازه :بررسی نسبت¬های شکل پذیری در روش طراحی بر اساس عملکرد در قیاس با روش¬های تجویزی در قاب¬های ساده فلزی بهمراه مهاربند هم¬محور
  131. پایان نامه ارشد عمران سازه :بررسي اتصالات خمشي بر پايه سختي متغير در سازه هاي فولادي
  132. پایان نامه ارشد عمران گرایش سازه :بررسي مقاومت برشي سطوح بتني با پيوستگي چسبي
  133. پایان نامه درجه ارشد عمران گرایش سازه :تحلیل خطر لرزه ای ایالت قم
  134. پایان نامه کارشناسی ارشد عمران گرایش سازه:تعیین فواصل بهینه کابل‌ها در سدهای بتنی وزنی پس‌تنیده
  135. پایان نامه عمران سازه:تعيين پارامترهاي آزمايش تحکيم در لايه‌هاي آبرفتي با استفاده از مدلسازي با Anfis و شبکه‌هاي عصبي
  136. پایان نامه کارشناسی ارشد عمران سازه :سلامت سنجی سازه‌ای پلهای راه آهن، مطالعه موردی پل باقرآباد ورامین
  137. دانلود پایان نامه عمران سازه :ماتریس سختی برای یک پی صلب مستطیلی مستقر بر محیط ‌لايه‌ای‌ نیم بینهایت با رفتار ایزوتروپ جانبی
  138. پایان نامه ارشد عمران گرایش سازه :مانيتورينگ سلامت سازه
  139. پایان نامه عمران سازه :مطالعه‌ی پارامتری رفتار سازه‌ای گنبدهای ديامتيک‌ فرازيده به منظور تعيين هندسه‌ی بهينه
  140. پایان نامه دکتری سازه های آبی:تعیین تنش برشی کف و دیواره در کانالهای مرکب با استفاده از روشهای اندازه حرکت و انرژی
  141. پایان‌نامه سازه‌های دریایی:کارایی ادوات کاهنده ارتعاشات ناشی از گردابه در لوله‌ها و رایزرهای مایل در معرض جریان ثابت
  142. دانلود پایان نامه عمران-سازه های هیدرولیکی:برآورد کل بار رسوبی کف در آبراهه¬ها براساس مدل رگرسیون بردار پشتیبان (SVR)
  143. دانلود پایان نامه عمران-سازه های هیدرولیکی:بررسي عددي تاثير ژئوبگ‏ها بر کنترل آب‏شستگي کوله پل‏ها
  144. پایان نامه عمران-سازه های هیدرولیکی:بکارگیری روش¬های عددی بدون شبکه در مدلسازی امواج غیرخطی سطح آب ناشی از باد
  145. پایان نامه عمران-سازه های هیدرولیکی:تدوین مدل تخصیص کمی وکیفی آب در حوضه‌های آبریز کاربرد تئوری بازی‌ها
  146. پایان نامه عمران-سازه های هیدرولیکی::مدل سازي آزمايشگاهي استهلاک انرژي شفت دندانه اي (سرريز) وبررسي کارايي آن
  147. پایان نامه عمران-سازه های هیدرولیکی:مقایسه شاخص آسیب قاب¬های بتن-آرمه و اعضای آن با استفاده از شبیه¬سازی عددی
  148. پايان نامه كارشناسي ارشد عمران (گرايش سازه‌های هيدروليكي):نقش سدهای زیر زمینی در کنترل مخازن و تامین آب زیر زمینی
  149. پايان¬نامه عمران گرايش مهندسی محیط زیست:امکان سنجی تصفیه فاضلاب در شبکه‌های جمع‌آوری
  150. پايان نامه محیط زیست:حذف نیکل از پساب مصنوعی با جاذب شلتوک برنج اصلاح شده در رآکتور پیوسته به روش سطح پاسخ (RSM)
  151. دانلود پايان نامه عمران-محیط زیست: روابط علت و معلولی توسعه‌ی شهرنشینی و ترافیک حاصل از خودروها و عابرین پیاده و معماری شهری در تولید CO2
  152. دانلود پايان نامه عمران-محیط زیست:بهینه سازی عملکرد بیوفیلتر جذب کننده سولفید هیدروژن از گاز دفنگاه
  153. پايان‌نامه دكتري در رشته مهندسي عمران- آب و محيط زيست –بررسي مدلهاي شبكه¬اي به عنوان روشي عددي براي حل معادلات آبهاي زيرزميني
  154. دانلود پايان نامه عمران-محیط زیست:در مهندسی ژئوتکنیک-کاربرد مدل هذلولوی اصلاح شده برای پیش بینی رفتار مکانیکی خاک¬های غیر اشباع
  155. دانلود پايان نامه عمران-محیط زیست:روش MBR در تصفیه اختلاط فاضلاب‌های شهری و صنعتی با هدف بازیافت پساب در چرخه تولید و مدل سازی آن
  156. دانلود پايان نامه عمران-محیط زیست:روش‏های بازیافت پسماند جامد حاصل از پالایش مجدد روغن‏موتور کارکرده
  157. دانلود پايان نامه ارشد رشته عمران-محیط زیست:شبیه¬سازی کمی و کیفی جریان آب¬های زیرزمینی دشت نیریز با استفاده از نرم¬افزار GMSارشناسي ارشد در رشته مهندسي عمران گرايش مهندسی محیط زیست:
  158. پايان نامه ارشد رشته عمران-محیط زیست:شبيه‌سازي كمي و كيفي جريان آب‌های زيرزمينی دشت ايج با استفاده از نرم‌افزار GMS
  159. پايان نامه ارشد رشته عمران-محیط زیست:شناسایی منابع آلاینده برای تدوین یک سیستم پایش آبهای سطحی و زیرزمینی توسط مدل BASINS
  160. پايان نامه ارشد رشته عمران-محیط زیست:طراحی اکوپارک نمونه موردی دریاچه سد سفید رود منجیل
  161. پايان نامه ارشد عمران مهندسی محیط زیست:مقایسه روش¬های انعقاد، فیلتراسیون غشایی و جاذب¬ها در تصفیه فاضلاب¬های آغشته به آنتی¬بیوتیک
  162. دانلود پایان نامه ارشد عمران خاک و پی :ارائه‏ ی یک روش تحلیلی جدید برای تعیین رفتار پی‏های سطحی مستقر بر خاک مسلح
  163. پایان نامه ارشد عمران خاک و پی :ارزیابی چرخش محور¬های اصلی تنش و کرنش و عدم هم¬محوری آن¬ها در الگوی پیش¬بینی روانگرایی خاک-های غیر چسبنده
  164. دانلود پایان نامه دکتری خاک و پی :آنالیز انتشار موج در خاک¬های دانه¬ای با استفاده از روش المان¬های مجزا
  165. دانلود پایان نامه ارشد عمران :تاثیر پارامتر های ژئوتکنیکی خاک بر طراحی پی های حلقوی ، مطالعه موردی برج های خنک‏کن نیروگاه کازرون
  166. دانلود پایان نامه ارشد خاک و پی :تحول خاک های حاصل از رسوبات آبرفتی رودخانه کارون در یک امتداد عمود بر مسیر رودخانه کارون
  167. پایان نامه كارشناسي ارشد عمران مهندسی خاک و پی :تسلیح خاک با ظرفیت باربری کم با استفاده از المان¬های قائم فولادی
  168. دانلود پایان نامه :تعیین مشخصات دینامیکی پی جهت تحلیل دینامیکی اندرکنش خاک-سازه با استفاده از روشهای اجزای محدود و نامحدود
  169. پايان‌نامه مهندسی عمران- آب و فاضلاب:بررسی عملکرد و امکان سنجی استفاده از پمپ-های ضربه¬قوچی در سیستم¬های آبرسانی روستایی
  170. پايان‌نامه ارشد (مهندسی عمران- مهندسی آب و فاضلاب):شبیه سازی رواناب روزانه با استفاده از الگوریتم PSO در بهینه سازی مدل های حوضه آبریز
  171. دانلود پايان‌نامه ارشد (مهندسی عمران- مهندسی آب و فاضلاب):مدلسازی حل مناقشات در بهره¬برداری تلفیقی آب-های سطحی و زیرزمینی
  172. پايان‌نامه ارشد (مهندسی عمران- مهندسی آب و فاضلاب):مکان یابی محلهای احداث موج شکن در استان گیلان به کمک مدل تاپسیس
  173. دانلود پایان نامه ارشد عمران گرایش مهندسی رودخانه:ارزيابي اثرات زيست¬محيطي EIAانتقال آب بين حوزه‌اي
  174. پایان نامه کارشناسی ارشد عمران مهندسی و مدیریت ساخت:نفوذپذیری بتن ها تحت اعمال توامکربناسیون و نفوذ یون کلراید
  175. پايان‌نامه ارشد عمران – نقشه‌برداري گرايش سنجش از دور:بررسي روش جنگل تصادفي جهت بهبود طبقه‌بندي پوشش اراضي شهري با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي
  176. دانلود پایان نامه عمران -سازه:بررسی پارامترهای مؤثر بر مقاومت های مکانیکی و شیمیایی در نمونه های بتن پلیمر
  177. دانلود پایان نامه عمران -سازه: رفتار پایداری استاتیکی سازه¬های فضاکار کِش¬بستی بر اثر تغییر در توزیع خودتنیدگی آنها
  178. دانلود پایان نامه عمران گرایش سازه:پيش بينی فصلی شاخص استاندارد شده بارش SPIبا استفاده از سيستم استنتاج فازی
  179. دانلود رساله دكتري مهندسي عمران توسعه منحني¬هاي شكنندگي در سازه¬هاي بلند بتن¬آرمه با هسته مركزي
  180. دانلود پایان نامه ارشد عمران سازه:طراحی بهینه قاب‌های فولادی به کمک الگوریتم رقابت استعماری
  181. پایان نامه عمران-ساخت-ایجاد تاخیر در انجام پروژه های مهندسی به روش تدارکات – ساخت (ای پی سی)
  182. پایان نامه ارزیابی روش های هیدرولوژیکی برآورد بارمعلق در رودخانه
  183. پایان نامه بررسی روند تغییرات حداکثر بارش در ایران
  184. پایان نامه بررسی آزمایشگاهی تاثیر عرض و ارتفاع زبری­های ممتد مثلثی شکل بر مشخصات پرش هیدرولیکی در حوضچه­های آرامش افقی
  185. پایان نامه تدوین مدلی برای کاربرد در برآورد خسارت کاویتاسیون در سرریزهای روگذر سدها
  186. پایان نامه برآورد ضريب زبري مانينگ دررودخانه ها
  187. پایان نامه مدل سازی بارش- رواناب در حوضه آبریز بشار بالادست
  188. پایان نامه برسی رفتار ديوار برشی بتن مسلح مقاوم‌سازي‌شده با FRP به روش اجزاء محدود
  189. پایان نامه بهينه سازي فرآيند لجن فعال
  190. پایان نامه مطالعه عددي تاثير عوامل مختلف بر ناپايداري شيب سدهاي خاکي
  191. پایان نامه بررسي عددي و آزمايشگاهي وقوع پديده کاويتاسيون
  192. پایان نامه کاربرد صفحات مستغرق در کنترل روند رسوبگذاری در بنادر صیادی
  193. پایان نامه بهسازی لرزه‌ای مخازن بتنی مرتفع ذخیره آب با استفاده از ورقه های FRP
  194. پایان نامه بررسی آنالیز های پوش اور مودال و جابه جایی محور جهت تخمین ظرفیت قاب‌های دوبعدی
  195. پایان نامه بررسی و مقایسه عددی ظرفیت باربری گروه شمع­های مخروطی
  196. پایان نامه پیش بینی شعاع تاثیر شمع های ماسه ای متراکم درخاک های روانگرا
  197. پایان نامه بهينه يابي چند متغیره یک شبكه توزيع آب
  198. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی ضریب رفتار قاب خمشی بتنی بهسازی شده با مهاربند همگرا براساس سطح عملکرد
  199. پایان نامه کارشناسی ارشد اصلاح پاسخ پل‌های جداسازی شده تحت زلزله‌های نزدیک گسل با استفاده از میراگرهای الحاقی
  200. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی ضریب رفتار قاب های بتن آرمه متداول ایران با استفاده از روند آیین نامه FEMA P695
  201. پایان نامه ارشد : محدوده تخریب قاب هاي فولادي تحت بارهای لرزه ای بوسیله مقایسه با تحلیل استاتیکی غیر خطی
  202. پایان نامه کارشناسی ارشد:پيشنهاد و ارزيابي يك سيستم جداساز لرزه ­اي جديد و كاربردي
  203. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی ضرایب رفتار قابهای بتن آرمه با دیوار برشی متداول در ایران با استفاده از روند آئین نامه FEMA P695
  204. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی تاثیر مشخصات جداگرهای لرزه ای بر روی پاسخ های لرزه­ای سازه در ساختمان های جداسازی شده از پایه
  205. پایان نامه کارشناسی ارشد بهبود خواص لرزه اي سازه هاي بتني با استفاده از بتن مغناطيسي
  206. پایان نامه کارشناسی ارشد فلسفه و روشهای مقاوم سازی ساختمانهای بنایی موجود در برابر زلزله
  207. پایان نامه کارشناسی ارشد:برآورد نيروهاي طراحي سگمنت‌هاي بتني تونل‌ها تحت بارهاي لرزه‌اي و ثقلي باتوجه به رفتار غيرخطي و اندركنش آنها با محيط اطراف
  208. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی عملکرد لرزه ای قاب های خمشی فولادی از نظر شکل پذیری
  209. پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي تاثیر کاهندگی بر ظرفیت فروریزش سازه ­های چند درجه آزادی
  210. پایان نامه: بررسی عملکرد لرزه ای قاب های خمشی فولادی طراحی شده بر مبنای مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ایران با استفاده از منحنی‌های شکنندگی
  211. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد اثر زلزله بر سازه های مصالح بنایی و مقاوم سازی آنها در برابر زلزله (مطالعه موردی شهرستان لردگان)
  212. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مقایسه سیستم‌های مختلف انتقال بار در پل‌ها در مقابل بارهای زلزله وارد بر یک پل دو دهانه بتنی
  213. پایان نامه کارشناسی ارشد توسعه منحنی های شکنندگی لرزه ای برای ساختمان های فولادی مسکونی در شهر کرد
  214. پایان نامه کارشناسی ارشد:استفاده از میراگر های جرمی در کنترل ارتعاش ساختمان های مرتفع و سازه هایی با دهانه بلند
  215. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:رفتار لرزه ای ساختمان بنایی بهسازی شده با دیوار برشی بتن مسلح
  216. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی عملکرد دیوار حائل طره ای با ارتفاع زیاد در هنگام زلزله
  217. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی و مقایسه رفتار لرزه­ای سیستم دوگانه قاب خمشی و دیوار برشی فولادی تقویت نشده با سیستم دوگانه قاب خمشی و مهاربند واگـرای برشی هشتی در سازه­های کوتاه و متوسط فولادی
  218. پایان نامه کارشناسی ارشد:تحلیل آسیب پذیری ساختمان چهار طبقه بتن بر اساس آیین نامه 2800 ویرایش دوم در شهر اصفهان بر روی خاک نوع دو
  219. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد اصلاح پاسخ پل‌های جداسازی شده تحت زلزله‌های نزدیک گسل با استفاده از میراگرهای الحاقی
  220. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد اثر زلزله بر سازه های مصالح بنایی و مقاوم سازی آنها در برابر زلزله (مطالعه موردی شهرستان لردگان)
  221. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی ضریب رفتار قاب های بتن آرمه متداول ایران با استفاده از روند آیین نامه FEMA P695
  222. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد محدوده تخریب قاب هاي فولادي تحت بارهای لرزه ای بوسیله مقایسه با تحلیل استاتیکی غیر خطی
  223. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد پيشنهاد و ارزيابي يك سيستم جداساز لرزه¬اي جديد و كاربردي
  224. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی تاثیر مشخصات جداگرهای لرزه ای بر روی پاسخ های لرزه¬ای سازه در ساختمان های جداسازی شده از پایه
  225. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بهبود خواص لرزه اي سازه هاي بتني با استفاده از بتن مغناطيسي
  226. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد برآورد نيروهاي طراحي سگمنت‌هاي بتني تونل‌ها تحت بارهاي لرزه‌اي و ثقلي باتوجه به رفتار غيرخطي و اندركنش آنها با محيط اطراف
  227. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی عملکرد لرزه ای قاب های خمشی فولادی از نظر شکل پذیری
  228. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تاثیر کاهندگی بر ظرفیت فروریزش سازه¬های چند درجه آزادی
  229. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی عملکرد لرزه ای قاب های خمشی فولادی طراحی شده بر مبنای مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ایران با استفاده از منحنی‌های شکنندگی
  230. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد اثر نامنظمی در ارتفاع بر روی رفتار لرزه‌ای قاب‌های خمشی فولادی
  231. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد آنالیز تولید شتابنگاشتها ی مصنوعی زلزله با استفاده از تبدیل ویولت، فوریه کسری و شبکه عصبی مصنوعی
  232. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی تحلیلی راهکارهای بهبود رفتار لرزه‌ای دیوارهای برشی بتنی کوتاه
  233. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی عملکرد لرزه ای سازه های فولادی بر روی خاک های انعطاف پذیر
  234. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل خطر زلزله و تهیه طیف خطر یکسان برای مناطق مختلف شهر گلپایگان
  235. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی لرزه‌ای انواع قاب‌های فولادی با مهاربند کمانش ناپذیر در مقایسه با قاب‌های مهاربند معمولی با توجه به تحلیل‌های دینامیکی فزاینده غیرخطی و استاتیکی فزاینده غیرخطی
  236. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی دقت روش‌های نوین پوش اور در تخمین پاسخ لرزه‌ای سازه‌های فولادی مهاربندی شده با مهاربند BRB
  237. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعه لرزه خيزي و تحليل خطر لرزه‌اي (محاسبه PGA) در شهرك صنعتي شهركرد
  238. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی خطرپذیری لرزه ای شهرضا
  239. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی رفتار لوله های مدفون در خاک (شبکه فاضلاب شهری) بر اثر زلزله
  240. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی ساختمان دانشگاه علمی کاربردی شهرکرد با دیدگاه پدافند غیرعامل جهت عملکرد مناسب در زلزله
  241. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد افزايش ظرفيت باربري خاك هاي دانه ای حفره دار زير پي گسترده به وسيله ژئوسینتتيكها
  242. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تهيه كود كمپوست ترکیبی لجن و زباله
  243. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی عوامل تخریب دیواره های انتهایی حوضچه آرامش سدهای بتنی و راهکارهای علاج بخشی آن
  244. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی و ارزیابی راهکارهای جلوگیری از نفوذ امواج ناشی از باد جنوب شرق به شمال غرب به درون حوضچه بندر لنگه
  245. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تخمین ضرایب آزمايش تحکيم در لايه‌هاي آبرفتي با استفاده از مدلسازي با Anfis و شبکه‌هاي عصبي
  246. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مدل‌سازی عددی نفوذ امواج به داخل بنادر و بررسی آرامش حوضچه
  247. پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعه عددی رفتار نوع خاصي از اتصال بتني نيمه پيش ساخته تير و ستون
  248. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارائۀ الگوی بهینۀ مدیریت منابع آب براساس دیدگاه تجارت آب مجازی
  249. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی ریسک در پایداری پروژه های گودبرداری با لحاظ کردن عدم قطعیت ها
  250. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تاثير نانوسيليس بر خواص مکانيکيو دوام بتن­هاي حاوي الياف پلي­پروپيلن
  251. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی روش های تحلیل غیرخطی در ارزیابی لرزه ای قاب فولادی با سیستم ترکیبی خمشی و مهاربند ضربدری
  252. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی مشکلات اجرائی پروژه های مقاومسازی ساختمانهای آموزشی وارائه راهکار
  253. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تعيين فشار هيدروديناميك در مخزن سدهاي بتني وزني تحت اثر بار دینامیکی با احتساب ویسکوزیته سیال
  254. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد جداسازی فلزات سنگین از جمله سرب و کادمیوم از محیط آبی با استفاده از پلی‌پیرول و کامپوزیتهای آن و مقایسه با جاذبهای متداول
  255. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت مخازن سدهای حوضه گاماسیاب استان کرمانشاه با استفاده از مدل WEAP
  256. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد قدرت بازگردانندگي اعضاي خرپايي آلياژهاي حافظه‌ شكل فوق ارتجاعي
  257. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد افزايش ظرفيت باربري خاك هاي دانه ای حفره دار زير پي گسترده به وسيله ژئوسینتتيكها
  258. دانلود رایگان متن کامل پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی نفوذ آب شور از کویر چاه جم به آبخوان دشت دامغان در استان سمنان
  259. پایان نامه منابع آب مورد استفاده و آبیاری میکرو
  260. دانلود پایان نامه : بررسی خطرات مربوط به تعادل کشتیها در حین عملیات تخلیه و بارگیری کانتینر در بنادرو ارایه راهکارها
  261. پایان نامه بررسي رفتار خمشي تيرهاي بتني سبک و مسلح شده با ميلگردهاي FRP
  262. پایان نامه : بررسی و ارزیابی راهکارهای جلوگیری از نفوذ امواج ناشی از باد جنوب شرق به شمال غرب (باد سهیلی) به درون حوضچه بندر لنگه با بهره گیری از شبیه سازی عددی
  263. پایان نامه تحليل خطر براي شهر ايلام
  264. دانلود پایان نامه : مطالعه موردی به‌کارگیری شاخص فقر آبی درمقیاس محلی در خصوص حوضه آبریز زهره وجراحی
  265. پایان نامه بررسی آزمایشگاهی رفتار خزشی خاک‌ها تحت تنش برشی ثابت
  266. دانلود پیشنهادنامه پایان نامه دکتری : بررسي تأثير پارامترهاي هندسي آبشكن و عمق كارگذاري ريپ رپ جهت محافظت از آبشكن در قوس 90 درجه
  267. پایان نامه بررسی تبعات شکست سد با نرم افزار MIKE11 (مطالعه موردی سد دز)
  268. پایان نامه بررسی رفتار خزشی خاک ماسه‌ای مسلح شده با الیاف ژئوسنتتیک در شرایط آزمایشگاهی
  269. پایان نامه مدلسازی واکنش قلیایی در آنالیز بتن با روش اجزاء محدود
  270. پایان نامه ارشد : بررسی ظرفیت میدان­های شهری و عوامل موثر بر آن
  271. پایان نامه مدل­سازی تیرهای بتنی پیش تنیده تقویت شده با مواد مرکب پلیمری
  272. پایان نامه بررسی آزمایشگاهی و عددی پدیده قوسی خاک
  273. دانلود پایان نامه : تعیین تابع امپدانس ترکیبی افقی و گهواره­ای برای یک پی مستطیلی صلب مستقر بر یک نیم­فضای ایزوتروپ جانبی
  274. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي اثر آبشويي و حرکت نيترات در خاک با استفاده از مدل NLEAP در گياه نيشکر
  275. دانلود پایان نامه : بررسي گسيختگي پیش‌رونده ناشی از خرابی مهاربند در قاب‌های فولادي مهاربندي شده EBF
  276. پایان نامه ارشد : ارزیابی مقایسه ای مکانیسم شکست شیروانی های خاکی تحت تراوش بر اساس روشهای تعادل حدی و عددی
  277. پایان نامه ارزیابی و مقایسه دو مدل آبپاش سیستم آبیاری
  278. پایان نامه کارشناسی ارشد انتخاب رکورد مناسب زلزله جهت انجام تحلیل دینامیکی سازه با استفاده از الگوریتم ژنتیک
  279. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تاثير نانوسيليس بر خواص مکانيکي و دوام بتن­هاي حاوي الياف پلي­ پروپيلن
  280. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی تأثیر طول دهانه بر رفتار پل تحت اثر همزمان مؤلفه‌های افقی و قائم
  281. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی آزمایشگاهی و عددی پدیده قوسی خاک
  282. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی روش های تحلیل غیرخطی در ارزیابی لرزه ای قاب فولادی با سیستم ترکیبی خمشی و مهاربند ضربدری
  283. پایان نامه بررسی آزمایشگاهی اثر طوقه های لبه دار بر فرآیند آب شستگی موضعی
  284. پایان نامه بررسی تعیین مقاومت نهایی وضریب رفتار دیوار برشی بتنی سبک
  285. پایان نامه بررسي تغييرات مدول الاستيسته، ضريب عکس‌العمل بستر و ميزان ظرفيت باربري در ‏خاک‌ بهسازی شده
  286. دانلود رایگان متن کامل پایان نامه ارشد : بررسی نفوذ آب شور از کویر چاه جم به آبخوان دشت دامغان در استان سمنان
  287. پایان نامه تأثير تثبيت با آهک و سرباره فولادسازي ذوب آهن اصفهان بر دوام خاک رسي
  288. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارائه الگوی بهینه مدیریت منابع آب براساس دیدگاه تجارت آب مجازی
  289. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی ریسک در پایداری پروژه های گودبرداری با لحاظ کردن عدم قطعیت ها
  290. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی عملکرد مدل‌های هوشمند نروفازی و شبکه‌های عصبی مصنوعی در پیش‌بینی و شبیه‌سازی پارامتر کیفی TDS رودخانه‌ها
  291. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی مقایسه ای مکانیسم شکست شیروانی های خاکی تحت تراوش براساس روش های تعادل حدی و عددی
  292. پایان نامه کارشناسی ارشد انتخاب رکورد مناسب زلزله جهت انجام تحلیل دینامیکی سازه با استفاده از الگوریتم ژنتیک
  293. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی تبعات شکست سد با نرم افزار MIKE11
  294. پایان نامه بررسی عددی کاهش پاسخ لرزه­ای مخازن ذخیره مایع
  295. پایان نامه بررسی عوامل تخریب دیواره های انتهایی حوضچه آرامش سدهای بتنی
  296. پایان نامه بررسی فرآیند خم کاری فشاری لوله و بهینه ­سازی پارامترهای آن
  297. پایان نامه تحلیل ترک به شیوه‌ی جزء‌های محدود
  298. پایان نامه ضريب رفتار در اتصالات نيمه‌صلب به روش تئوری و عملی
  299. پایان نامه مدل‌سازی عددی نفوذ امواج به داخل بنادر و بررسی آرامش حوضچه
  300. پایان نامه مطالعه عددی رفتار نوع خاصي از اتصال بتني نيمه پيش ساخته تير- ستون
  301. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد اثرات اندرکنش خاک و سازه
  302. پایان نامه کارشناسی ارشد ارائه مدل جدیدی از مهاربندهای مقاوم در برابر کمانش و بررسی رفتار لرزه¬ای آن
  303. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی پاسخ لرزه ای سازه ها تحت زلزله نزدیک گسل
  304. پایان نامه کارشناسی ارشد بدست آوردن دیتاهای ژئوتکنیکی لازم جهت طراحی کی وال، احیای اراضی و بهبود زمین
  305. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی اثر اندرکنش خاک و سازه بر روی باز توزیع نیروها در المان های سازه های فولادی
  306. دانلود پایان نامه: بررسي اثر كمانش در سيستم هاي لوله در لوله تحت اثر فشار هيدروستاتيك در آب های عمیق
  307. دانلود پایان نامه: بررسی اثرنانوذرات بر فرآیند خودترمیمی خاک های رسی
  308. پایان نامه: بررسي آزمايشگاهي خواص مكانيكي بتن خود تراكم حاوی ضايعات لاستيك تحت درجه حرارت های بالا
  309. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی آزمایشگاهی خواص مکانیکی و جمع شدگی بتن سبک حاوی ذرات نانوسیلیس
  310. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی آزمایشگاهی فرسایش در پایین دست حوضچه های آرامش برای خروجی لوله ها
  311. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی انتقال آب به روش پمپاژ از سرشاخه های رودخانه باستفاده از نرم افزارمتلب
  312. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تاثير جنس مصالح هسته ناتراواي سدهاي خاكي در پايداري ديناميكي
  313. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تاثير نانوسيليس بر خواص مکانيکي
  314. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي دوام تيرهاي بتن مسلح تقويت شده با GFRP تحت واکنش قليايي سنگدانه¬ها
  315. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی رفتار تصادفی ظرفیت عملی بزرگراه وتاثیر آن در کنترل رمپ
  316. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی رفتار مهاربندهای کمانش تاب ضربدري شكل
  317. پایان نامه: بررسی هیدروژئولوژی منطقه¬ و تهیه نقشه¬های موضوعی ¬نظیر نقشه¬های هم¬ تراز و هم عمق آب¬زیرزمینی
  318. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی وضعیت پایداری تونل ها و سایر سازه¬های زیرزمینی در اثر بارهای لرزه ای
  319. پایان نامه کارشناسی ارشد بهره وری منابع انسانی در فاز اجرایی چرخه حیات پروژه های ساخت و ساز شهری
  320. پایان نامه کارشناسی ارشد پیش بینی تراوش از بدنه سدهای خاکی با استفاده از روش¬های داده کاوی
  321. دانلود پایان نامه: تحلیل پایداری شیروانی های خاکی و بهینه یابی سطح لغزش شیروانی ها با استفاده از الگوریتم بهینه یابی
  322. پایان نامه: تحلیل دو بعدی تنش – کرنش در محیط های سنگی اطراف تونل با رفتار الاستو- پلاستیک غیر خطی تحت بارهای برشی با روش اجزای محدود
  323. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل عددی جریان در نزدیکی رمپ هواده سرریز تونلی
  324. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل مدل دو بعدی برای سازه های سنگی ژئوتکنیکی درزه دار با روش بدون شبکه
  325. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل وارزیابی قابهای مهاربندی همگرا با جداساز لرزه ای و بدون جداساز لرزه ای
  326. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعه بهسازی لرزه ای پل های بزرگراهی
  327. پایان نامه رفتار سازه های فولادی در برابر بارهای لرزه ای
  328. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد آرایش بهینه‌ی نصب مصالح FRP در مقاوم‌سازی برشی تیرهای بتن مسلح
  329. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی عملکرد سدهای کوتاه آبخیزداری برروی میزان رسوب حوضه سد نهند
  330. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی عملکرد مهاربند کمانش ناپذیر و تعیین پارامترهای عملکرد لرزه ای مورد استفاده استاندارد 2800 ایران
  331. پایان نامه ارشد :آنالیز اندرکنش دینامیکی خاک و سازه تحت اثر بار زلزله با استفاده از روش المان محدود
  332. پایان نامه بررسي اثرات تغییر اقلیم بر منحني فرمان بهره­برداري سدها
  333. پایان نامه کارشناسی ارشد تعیین نوع بهینه تقاطع غیرهمسطح با استفاده از الگوریتم انبوه ذرات (PSO)
  334. دانلود پایان نامه : توسعه منحنی های شکنندگی برای ارزیابی لرزه ای سازه های فولادی
  335. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رفتار لرزه ای تیر های پیوند لانه زنبوری
  336. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد شبیه سازی عددی رفتار خاک تحت تراکم دینامیکی
  337. پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعه رفتار پی¬های مستقر بر بستر ماسه¬ای تقویت شده با ژئوسل
  338. پایان نامه کارشناسی ارشد کنترل نظارتی قوانین فازی با یک الگوریتم بهینه سازی جهت کنترل فازی فعال سازه
  339. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد متدلوژی انتخاب مدل موثر ترافیکی جهت کارکردهای آنالیزی
  340. پایان نامه: محاسبه کاهش سختی خمشی تکیه گاهها در تیرها به روش معکوس با داده های ارتعاش آزاد در حضور یک سیستم یک درجه آزادی آزمون
  341. پایان نامه: مدل پیش بینی مکانی ظرفیت باربری خاک با استفاده از شبکه های عصبی مصنوعی
  342. پایان نامه کارشناسی ارشد مقایسه رفتار سیستم¬های مختلف سازه¬ای تحت اثر خرابی پیشرونده
  343. پایان نامه کارشناسی ارشد مقایسه روش¬های نوین آنالیز پایداری در شبکه های میکروژئودزی
  344. پایان نامه کارشناسی ارشد مقایسه سطح اطمینان قاب های فولادی مهاربندی همگرا طراحی شده با ضوابط مبحث دهم
  345. پایان نامه کارشناسی ارشد مقايسه نشست ميكروپايل ها به روش هاي عددي،تئوري وآزمايش هاي ميداني در خاكهاي ماسه اي
  346. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي آبشستگي و روش هاي حفاظت پايين دست سازه هاي هيدروليكي رودخانه اي
  347. پایان نامه بررسی رفتار پل های مورب دارای سیستم جداسازی لرزه ای در برابر زلزله های افقی و قائم
  348. پایان نامه بررسی رفتار لرزه ای اتصالات نیمه صلب تیر به ستون در سازه های فولادی
  349. پایان نامه بررسی روش حفاری وتزریق در کنترل نشت وجلوگیری از آبدهی وآببندنمودن پی سد خاکی
  350. پایان نامه بررسي ضريب رفتار سازه‌هاي فولادي با سيستم دوگانه قاب خمشي و مهاربند زانويي
  351. پایان نامه بررسی ضریب رفتار قاب­های خمشی فولادی مجهز به میراگرهای اصطکاکی دورانی
  352. پایان نامه بهسازی لرزه ای قاب های بتن آرمه میانپر مصالح بنایی با استفاده از پلیمرهای مسلح فیبری
  353. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد پاسخ دینامیکی یک دال بتن مسلح تقويت شده با مصالح FRP
  354. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد نحوه شکل­ گيري الگوی جريان و فرسایش در قوس رودخانه ­ها
  355. پایان نامه تاثیر غیر یکنواخت بودن فونداسیون در پاسخ دینامیکی سدهای بتنی وزنی
  356. پایان نامه تثبیت و اصلاح خصوصیات ژئوتکنیکی ماسه بادی با استفاده از دوغاب پلیمری
  357. پایان نامه تحلیل غیر ارتجاعی ساختمانهای فولادی با سیستم بادبند دروازه ای
  358. پایان نامه تحليل عددي سه­ بعدی پايداري استاتيكي و ديناميکی
  359. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تشخيص آسيب ناشی از زلزله در تيرهاي بتني با استفاده از تبديل هيلبرت
  360. پایان نامه ارشد : تشخیص رفتار لرزه ای مخازن روزمینی فولادی استوانه ای تحت پارامتر های سازه ای مخازن
  361. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تعیین پارامترهای موثر بر پایداری سدهای بتنی وزنی
  362. پایان نامه تعیین شرابط آبشستگی موضعی اطراف سری آبشکن های L شکل
  363. پایان نامه طراحی بهینه لرزه­ای قاب­های فولادی
  364. پایان نامه مطالعه بهسازی لرزه ای پل های بزرگراهی، مطالعه موردی پل شهید حقانی تهران
  365. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مقاوم سازی اعضای آسیب ­پذیر گنبدهای فضاکار در برابر خرابی پیشرونده
  366. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد افزایش شکل پذیری قابهای مهار بندی شده هم محور با بکارگیری فولاد تنش تسلیم پائین در مهار بند ها
  367. پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی شبکه های توزیع آب با استفاده از روش آنتروپی اطلاعات بر پایه عدم قطعیت های مکانیکی و هیدرولیکی
  368. پایان نامه کارشناسی ارشد بهینه سازی دیوار برشی در ساختمان های بتنی 7 تا 15 طبقه نامنظم در پلان واقع در منطقه با خطر خیلی زیاد و مستقر بر خاک نوع III93
  369. پایان نامه: بررسي آلودگي نيترات در آبهاي زيرزميني بخشي از استان اصفهان و شبيه‌سازي آن با استفاده از شبکه عصبي مصنوعي و الگوريتم ژنتيک
  370. دانلود پایان نامه:شناسایی ماتریس¬های مشخصه سیستم با استفاده از حل معکوس معادلات حرکت در حوزه فرکانس در سازه ها با نامنظمی در توزیع جرم، سختی و میرایی در ارتفاع
  371. پایان نامه کارشناسی ارشد توسعه مدلی مبتنی بر فناوری سنجش از دور (اپتیکی) به منظور برآورد خسارت ساختمانها در برابر زلزله
  372. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تأثير پارامترهاي هندسي آبشكن و عمق كارگذاري ريپ رپ جهت محافظت از آبشكن
  373. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی تعیین مقاومت نهایی و ضریب رفتار دیوار برشی بتنی سبک با قاب های فولادی سرد نورد شدهLSF
  374. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تغييرات مدول الاستيسته و ضريب عکس‌العمل بستر و ميزان ظرفيت باربري در ‏خاک‌ بهسازی شده
  375. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی رفتار خزشی خاک ماسه ای مسلح شده با الیاف ژئوسنتتیک در شرایط آزمایشگاهی
  376. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي رفتار خمشي تيرهاي بتني سبک و مسلح شده با ميلگردهاي FRP
  377. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی ظرفیت میدان های شهری و عوامل موثر بر آن
  378. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی عددی کاهش پاسخ لرزه ای مخازن ذخیره مایع در اثر به کارگیری جداسازهای لرزه ای
  379. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي عملكرد و رفتار قاب هاي بتن آرمه با جداسازه اي لرزه‌اي
  380. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي گسيختگي پیش‌رونده ناشی از خرابی مهاربند در قاب‌های فولادي مهاربندي شده EBF
  381. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی مشکلات اجرائی پروژه های مقاوم سازی ساختمانهای آموزشی وارائه راهکار
  382. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بهسازی لرزه ای پایه پل های بتن آرمه با FRP
  383. پایان نامه کارشناسی ارشد تأثير تثبيت با آهک و سرباره فولادسازي ذوب آهن اصفهان بر دوام خاک رسي و خاک رس آلوده به مواد شيميايي
  384. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل ترک به شیوه‌ جزء‌های محدود
  385. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل تنش های پسماند ناشی از جوشکاری در صفحات دارای بازشو و سخت کننده
  386. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تحليل خطر براي شهر ايلام
  387. پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل هیدرودینامیکی سکوی نیمه شناور خرپایی تحت امواج تصادفی
  388. پایان نامه دکتری: تشخیص آسیب در پل های فولادی با استفاده از الگوریتم های تکاملی
  389. پایان نامه کارشناسی ارشد تعیین تابع امپدانس ترکیبی افقی و گهواره ­ای برای یک پی مستطیلی صلب مستقر بر یک نیم­ فضای ایزوتروپ جانبی
  390. پایان نامه کارشناسی ارشد تعيين فشار هيدروديناميك در مخزن سدهاي بتني وزني تحت اثر بار دینامیکی با احتساب ویسکوزیته سیال
  391. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد تغییرات خط ساحل دریای خزر با استفاده از مدل ریاضی
  392. پایان نامه کارشناسی ارشد جداسازی فلزات سنگین از جمله سرب و کادمیوم از محیط آبی با استفاده از پلی‌پیرول و کامپوزیت های آن و مقایسه با جاذبهای متداول
  393. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ضريب رفتار در اتصالات نيمه‌ صلب به روش تئوری و عملی
  394. پایان نامه کارشناسی ارشد قدرت بازگردانندگي اعضاي خرپايي آلياژهاي حافظه‌ شكل فوق ارتجاعي
  395. پایان نامه کارشناسی ارشد مدل سازی تیرهای بتنی پیش تنیده تقویت شده با مواد مرکب پلیمری
  396. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد مدلسازی واکنش قلیایی در آنالیز بتن با روش اجزاء محدود
  397. پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت مخازن سدهای حوضه گاماسیاب استان کرمانشاه با استفاده از مدل WEAP
  398. پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعه موردی به‌کارگیری شاخص فقر آبی درمقیاس محلی در خصوص حوضه آبریز زهره و جراحی
  399. پایان نامه تعميم روش ون‌راين برای برآورد مشخصات شکل‌های بستر رودخانه‌های درشت‌دانه
  400. پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی آزمایشگاهی اثر طوقه های لبه دار بر فرآیند آب شستگی موضعی در اطراف پایه های مدور در شرایط آب صاف
  401. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد الگوی جریان و آبشستگی اطراف پایه‌ی پل
  402. دانلود پایان نامه اردش:بررسی و ارزیابی الگوریتم‌های مونت‌کارلو و شبکه‌های عصبی برای پیش‌بینی آلودگی هوا در محیط یک سیستم اطلاعات مکانی زمانمند
  403. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد شناسايي مشخصات فيزيکي (بافت، وزن مخصوص، رطوبت) و شيميائي خاک در منطقه دارابکلا-مازندران
  404. دانلود پایان نامه :مقایسه پارامترهای عملکردی ( مقاومت کششی، سطح مقطع خاک به هم خورده)
  405. دانلود "سمینار":ارزیابی احتمالاتی روش‌های موجود برای طراحی تیرهای FRP-RC
  406. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی قابلیت اعتماد طراحی تیرهای FRP-RC
  407. دانلود مقاله ISI با ترجمه فارسی:رابطه سرعت برشی,درجه حرارت ،روابط کاهندگی و ویسکوزیته در قسمت کم عمق از گوشته
  408. دانلود مقاله ISI با ترجمه فارسی: تنش الاستو پلاستیک در جداره ضخیم سیلندر
  409. مقاله ISI با ترجمه فارسی:مدل خزشی برای خاک های غیراشباع در منطقه رانش در رانش زمین چیان جیانگ پینگ
  410. دانلود پایان نامه:کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی در تهیه طرح اصلی شبکه فاظلاب
  411. دانلود پایان نامه تحلیل تنش¬های پسماند ناشی از جوشکاری در صفحات دارای بازشو و سخت¬کننده
  412. پایان نامه ارشد مهندسی عمران – سازه‌های هیدرولیکی-ارزیابی عملکرد مدل‌های هوشمند نروفازی و شبکه‌های عصبی مصنوعی در پیش‌بینی و شبیه‌سازی پارامتر کیفیTDS رودخانه‌ها
  413. بهسازی لرزه ای پایه پل های بتن آرمه با FRP پایان نامه عمران گرایش سازه
  414. ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ رﻓﺘﺎر دﯾﻮار ﺑﺮﺷﯽ ﻓﻮﻻدي-سمینار عمران سازه با فرمت ورد

پایان نامه تعميم روش ون‌راين برای برآورد مشخصات شکل‌های بستر رودخانه‌های درشت‌دانه

 پایان نامه کارشناسی ارشد سازه های آبی : تعميم روش ون‌راين برای برآورد مشخصات شکل‌های بستر
رودخانه‌های درشت‌دانه
(مطالعه موردی: بابلرود، بهشت‌آباد و کاج)

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه کارشناسی ارشد تعميم روش ون‌ راين برای برآورد مشخصات شکل‌های بستر رودخانه‌های درشت‌ دانه

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد : مهندسی کشاورزی

گرایش : سازه های آبی

عنوان : تعميم روش ون‌ راين برای برآورد مشخصات شکل‌های بستر رودخانه‌های درشت‌ دانه

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تغييرات مدول الاستيسته و ضريب عکس‌العمل بستر و ميزان ظرفيت باربري در ‏خاک‌ بهسازی شده

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد : مهندسی عمران

گرایش : مکانیک خاک و پی

عنوان : بررسي تغييرات مدول الاستيسته، ضريب عکس‌العمل بستر و ميزان ظرفيت باربري در ‏خاک‌ بهسازی شده توسط آهک و آهک،سيمان،‏ ژئوگرید با استفاده از آزمایش بارگذاری صفحه  

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

دانلود پایان نامه:بکارگیری دو نوع خاک ریزدانه و درشت دانه و در نظر گرفتن متغیر های پایداری شیب جانبی کانال در دو حالت ساخت و بهره برداری و همچنین تعیین نقش کاهش سریع سطح آب و پارامتر زمان در پایداری شیب

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد :کشاورزی

عنوان : بکارگیری دو نوع خاک ریزدانه و درشت دانه و در نظر گرفتن متغیر های پایداری شیب جانبی کانال در دو حالت ساخت و بهره برداری و همچنین تعیین نقش کاهش سریع سطح آب و پارامتر زمان در پایداری شیب

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه کارشناسی ارشد تحلیل فضایی بلوارهای شهری ( مطالعه موردی: بلوار شهید انصاری رشت)

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد :جغرافیا

گرایش :برنامه ریزی شهری

عنوان : تحلیل فضایی بلوارهای شهری ( مطالعه موردی: بلوار شهید انصاری رشت)

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه شناسایی و کاربرد ردیاب­های جدید در بحث انتقال املاح درون خاک در مقیاس آزمایشگاهی

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد :کشاورزی

گرایش :علوم خاک

عنوان : شناسایی و کاربرد ردیاب­های جدید در بحث انتقال املاح درون خاک در مقیاس آزمایشگاهی

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی آزمایشگاهی خواص مکانیکی و جمع شدگی بتن سبک حاوی ذرات نانوسیلیس

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد :عمران

گرایش :سازه

عنوان : بررسی آزمایشگاهی خواص مکانیکی و جمع شدگی بتن سبک حاوی ذرات نانوسیلیس

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه کارشناسی ارشد آنالیز حساسیت بارکل رسوب در رودخانه کارون با استفاده از مدل HEC–RAS

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد : مهندسی کشاورزی

گرایش : سازه های آبی

عنوان : آنالیز حساسیت بارکل رسوب در رودخانه کارون با استفاده از مدل HEC–RAS

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه بررسي تغييرات مدول الاستيسته، ضريب عکس‌العمل بستر و ميزان ظرفيت باربري در ‏خاک‌ بهسازی شده

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع ارشد عمران 

گرایش : مکانيک خاک و پي ‏ 

عنوان :  بررسي تغييرات مدول الاستيسته، ضريب عکس‌العمل بستر و ميزان ظرفيت باربري در ‏خاک‌ بهسازی شده 

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه کارشناسی ارشد مقایسه اثرات سطوح مختلف نانو‌زئولیت و زئولیت طبیعی جیره‌ای بر خصوصیات استخوان درشت نی، برخی فراسنجه‌های خونی، ترکیب لاشه و فلور میکروبی روده جوجه‌های گوشتی

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع ارشد علوم دامی

گرایش : فیزیولوژی دام

عنوان : مقایسه اثرات سطوح مختلف نانو‌زئولیت و زئولیت طبیعی جیره‌ای بر خصوصیات استخوان درشت نی، برخی فراسنجه‌های خونی، ترکیب لاشه و فلور میکروبی روده جوجه‌های گوشتی

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد استفاده از سرباره کنورتور ذوب آهن اصفهان به عنوان جایگزین در سیمان

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع ارشد مواد

گرایش : سرامیک

عنوان : استفاده از سرباره کنورتور ذوب آهن اصفهان به عنوان جایگزین در سیمان

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه مطالعه عددي تاثير عوامل مختلف بر ناپايداري شيب سدهاي خاکي

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع ارشد عمران 

گرایش : مکانیک خاک و پی

عنوان :  مطالعه عددي تاثير عوامل مختلف بر ناپايداري شيب سدهاي خاکي

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه كارشناسي ارشد عمران مهندسی خاک و پی :تسلیح خاک با ظرفیت باربری کم با استفاده از المان¬های قائم فولادی

دانلود پایان نامهكارشناسي ارشد در رشته مهندسي عمرانگرايش مهندسی خاک و پی

با عنوان:تسلیح خاک با ظرفیت باربری کم با استفاده از المان¬های قائم فولادی

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پايان نامه ارشد رشته عمران-محیط زیست:طراحی اکوپارک نمونه موردی دریاچه سد سفید رود منجیل

دانلود پایان نامهكارشناسي ارشد در رشته مهندسي عمرانگرايش مهندسی محیط زیست

با عنوان:طراحی اکوپارک  نمونه موردی دریاچه سد سفید رود  منجیل

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

دانلود پایان نامه ارشدرشته مدیریت : تاثير آموزه هاي ديني بر رفتار شهروند سازماني در شهرداري کاشان

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع ارشد  مدیریت 

عنوان :  تاثير آموزه هاي ديني بر رفتار شهروند سازماني در شهرداري کاشان 

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

پایان نامه کارشناسی ارشد کشاورزی : بررسی امکان جایگزینی آرد دانه نخود و عدس در فرمولاسیون همبرگر

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد کشاورزی گرایش علوم و صنایع غذایی

با عنوان : بررسی امکان جایگزینی آرد دانه نخود و عدس در فرمولاسیون همبرگر

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشدرشته کشاورزی :شناسایی گونه های غالب قارچ های میکوریز آربوسکولار

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد کشاورزی گرایش بيماري شناسي گياهي

با عنوان : شناسایی گونه های غالب قارچ های میکوریز آربوسکولار

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

"پایان نامه" عمران: تحليل تغييرات بستر در محدوده آبگير هاي جانبي موجود در كانالهاي قوسي

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد مهندسی عمران سازه های هیدرولیکی

با عنوان : تحليل تغييرات بستر در محدوده آبگير هاي جانبي موجود در كانالهاي قوسي در حالت آب صاف (با استفاده از داده های آزمایشگاهی)

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)

دانلودپایان نامه ارشدرشته مهندسی مواد:بررسي خواص مكانيكي پوششهاي نانوكريستالي

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد    مهندسی مواد با عنوان :  بررسي خواص مكانيكي پوششهاي نانوكريستالي  در ادامه مطلب می توانید صفحات ابتدایی این پایان نامه را بخوانید و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

ادامه جزییات مطلب (پایان نامه ، مقاله یا سمینار)