گرایش انسان شناسی -پایان نامه ارشد علوم اجتماعی درباره تحول گفتمان ادبی

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد – دانشگاه تهران

پایان نامه مقطع ارشد علوم اجتماعی گرایش  انسان شناسی

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید متن کامل این پایان نامه اقدام نمائید.

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

لوگوی دانشگاه تهران--

دانشگاه تهران

دانشکده علوم اجتماعی

گروه انسان شناسی

پایان نامه کار شناسی ارشد

 

تحول گفتمان ادبی دو نسل از داستان نویسان معاصر ایران

 با تاکید بر جنسیت نویسندگان

 

استاد راهنما:دکتر ابراهیم فیاض

استاد مشاور :دکتر یحیی مدرسی

پژوهشگر: 

چکیده :

مساله زبان و جنسیت چندی است که در تحقیقات زبان شناسی و انسان شناسی وارد شده و علایق مطالعاتی را به خود جلب کرده است .در این مباحث جنسیت کاربران زبان در نحوه به کارگیری و تصرف در زبان بررسی می شوند. این رساله  ادبیات را با تمام الزامات ادبی خود به عنوان ،روایتی از زبان در نظر می گیرد و باوارد کردن متغییر جنسیت در دو نسل از نویسندگان  به تحلیل مورد نظر دست می زند.در این رساله با استفاده از روش تحلیل گفتمان و وارد کردن گویه های ادبیت مکتب فرمالیسم ،2جفت  متن ادبی در فاصله 40 ساله بررسی شده اند تا ویژگی های جنسیتی و ادبی شان استخراج شود.این رساله به این مساله پرداخته که ویژگی های آثار زنان و مردان در حیطه هایی چون میزان حرکت در معیارهای ادبیت متن،خروج از  واژگان خارج از زبان معیار مانند به کارگیری واژگان قدیمی،واژگان بومی ،خلق واژگان جدید و یا نزدیکی به جریان های مرکزی زبان و فرهنگ مانند استفاده از اصطلاحات و ضرب المثل ها در دو نسل از نویسندگان و با توجه به جنسیت نویسندگان چگونه است .حاصل مطالعات نشان می دهد که در متون مورد بررسی ،مردان بیشتر از زنان به جریان های ادبی سازی متن نزدیک نشده اند ولی این کار را  به شیوه متفاوتی از زنان انجام داده اند؛مردان بیشتر از زنان به دشوار نویسی روی آورده اند ،در حالی که متون زنان در عین حفظ کردن معیارهای ادبیت ،روان تر هستند. این نکته نیز گفتنی است که حرکت  دو نسل از نویسندگان در طول زمان در جهت نزدیکی به یکدیگر بوده است . یعنی نویسنده مرد نسبت به نویسنده هم جنس خود در نسل قبل  از قواعد دشوار نویسی فاصله گرفته و نویسنده زن نیز نسبت به نویسنده هم جنس نسل قبل خود از روان نویسی دور شده است. در حیطه واژگانی در دو نسل ، زنان بیشتر به واژگان زبان منطقه ای و بومی و مردان بیشتر به واژگان زبان معیار وفادار مانده اند. در زمینه خلق واژگان جدید تفاوتی در  دو جنس دیده  نشد.در زمینه  به کارگیری دشواژه ها ، نسل دوم ،کمتر از نسل قبل خود از این واژگان استفاده کرده، گرچه موضوعات این دشواژه ها با یکدیگر متفاوت است .در مجموع می توان چنین نتیجه گرفت که نویسندگان زن و مرد درطول زمان از ویژگی های افراطی تر نسل قبل خود فاصله گرفته و در جهت مشترکی حرکت  می کنند ،هرچند که نقطه شروعشان متفاوت است .

واژگان کلیدی:

زبان ،زبان زنانه ،زبان شناسی اجتماعی،جامعه شناسی زبان،ادبیات ،رمان،جنسیت ،تحلیل گفتمان،تحلیل انتقادی گفتمان

فهرست مطالب

 

فصل اول کلیات

 1-1مقدمه

 -1-2موضوع پژوهش

-1-3 اهميت و ضرورت تحقيق:

-1-4-پرسش های پژوهش

 1-5-روش تحقیق

-1-6استخراج گویه ها

 1-7-اهداف تحقیق

1-8مروری بر تحقیقات پیشین

فصل دوم

1-2-تاریخچه مفاهیم

2-2-دوره های ادبی

2-3-ظهور نویسنده های زن

2-4-. گام‌هاي اوليه

2-5-. هموار كردن راه

2-6- رهسپار راه‌هاي تازه

فصل سوم

1-3-ادبیات زنانه

2-3-زبان زنانه

3-3-زبان شناسی اجتماعی

4-3-تفاوتهای زبان زنان و مردان

1-4-3رویکرد توصیفی نسبت به زبان زنان

2-4-3رویکرد توصیفی نسبت به زبان زنان

5-3-هلن سیکسو(Helen Cixous)

6-3-ژولیا کریستوا

7-3-تحلیل گفتمان

1-7-3زبان شناسی

8-3-خاستگاه های نظری تحلیل گفتمان

1-7-3زبان شناسی

2-8-3-ظهور نظریه توانش زبانی چامسکی

3-8-3- نظریه کنش گفتاری

4-8-3- نظریه استنباطی گرایس

9-8-3 قوم نگاری گفتار

9-3نقد ادبی

1-9-3فرمالیسم

2-9-3نشانه شناسی ،ساخت گرایی و ما بعدساخت گرایی

3-9-3-نقد سیاسی

10-9-3 هرمنوتیک

-11-9-3میشل فوکو

10-3-تحلیل انتقادی گفتمان چیست ؟

11-3اهداف تحلیل گفتمان

تحلیل انتقادی گفتمان در علوم اجتماعی

3-12جنسیت و زبان

فصل چهارم

روش  شناسی

1-4انتخاب آثار

2-4تکنیک های گرد آوری اطلاعات

3-4گویه های مورد  استفاده

4-4-پرسشهای پژوهش

فصل پنجم

5-1- مقدمه

5-2- مشخصات داستانهای موردبررس

5-3-خلاصه ای از داستانها

5-3-1شازده احتجاب

5-3-2چراغها را من خاموش می کنم

5-3-3نام ها و سایه ها

5-3-4-رمان  سووشون:

گفتارزنان و مردان در ادبیات داستانی

-4-1-دشواژه  یا تابوهای زبانی

داستان شازده احتجاب

5-4-3-سوو شون

-چراغها را من خاموش می کنم

5-5-کاربرد ضرب المثل

5-5-1 شازده احتجاب

5-5-2-نام ها و سایه ها

5-5-3سو وشون

5-5-4چراغها را من خاموش می کنم

5-6-قاعده کاهی سبکی

-6-1شازده احتجاب

شازده احتجاب1-9-5

2-9-5نام ها و سایه ها

سو وشون3-9-5

10-5قاعده کاهی گویشی

1-10-5شازده احتجاب

2-10-5نام ها و سایه ها

3-10-5سو وشون

4-10-5چراغها را من خاموش می کنم

فصل ششم

1-6-پاسخ به سوالات پژوهش

2-6-نتیجه گیری

منابع اصلی انگلیسی

منابع تکمیلی انگلیسی

منابع اصلی فارسی

منابع تکمیلی فارسی

1-1 مقدمه :

با رشد و گسترش شاخه های مختلف رشته زبان شناسی و افزایش شواهد و مدارک زبان شناختی که  انسان شناسان از نقاط مختلف جهان جمع آوری کردند ،  تفاوتهای زنان و مردان در استفاده از زبان کم کم مورد توجه قرار گرفت. این مدارک و شواهد همگی بر این نکته تاکید داشتند که زنان و مردان زبان را به شیوه متفاوتی به کار می گیرند. هر جنسی برای خود اصطلاحات ،واژه ها ،ممنوعیت ها ،تاکیدها و حتی اشکال  نحوی خاصی  را استعمال می کند که جنس مخالف از آن پرهیز می کند، گویی که هر جنسی گونهء زبانی خاص خود را دارد. جامعه شناسی زبان [1] از رشته هایی است که کاربرد زبان را تحت تاثیر متغیرهای اجتماعی و از جمله جنسیت  بررسی می کند. این  رشته  از جمله رشته های بین رشته ای[2] است که حدود چهار دهه قدمت دارد و پیدایش آن به زمان تحقیقات لباو(1972)[3] در آمریکا و ترادگیل[4] در انگلستان (1980) بر می گردد.زمینه اصلی تحقیقات لباو گوناگونی های زبانی و توجیه آنها بر پایه متغیرهای اجتماعی بود. در کنار این مطالعات به تدریج جنبه های دیگر زبان که در ارتباط با عوامل اجتماعی،فرهنگی،سیاسی وتاریخی بود مورد توجه و بررسی قرارگرفت (مدرسی1368:13).از دیدگاه زبان شناسان اجتماعی[5] ،زبان یک واحد ثابت و بدون تغییر نیست که تنها با بررسی شکل انتزاعی آن بتوان به  شناخت آن نائل شد (چنانچه در زبان شناسی زایشی چامسکی[6] این اتفاق  می افتد)  این دسته از محققان بیشتر از آنکه به زبان در شکل انتزاعی و ایده آل آن بپردازند،زبان را درسطح گفتار واقعی آنچه که در جامعه تحت تاثیر متغیر هایی چون جنسیت ،طبقه ،نژاد ،مذهب و.. شکل می گیرد، بررسی می کنند. در نتیجه این تحقیقات مطالعات دیگری نظیر تحلیل گفتمان (و تحلیل انتقادی گفتمان ) [7] شکل گرفتند.  اين مطالعات نیز با پیش فرض بنیادی تاثیر گذاری  عوامل اجتماعی در زبان کار خود را آغاز می کنندولی به واحدهای زبانی فراتر از جمله(متن) می پردازد واین تاثیر را تا آنجا ادامه می دهند که زبان را بازنمای ساختارهای اجتماعی که در آن تولید شده است  می دانند.

اصطلاح تحلیل گفتمان  برای اولین بار  توسط زلیک هریس [8]( 1953) زبان شناس انگلیسی به کار برده شد  و در دهه نود توسط نورمن فرکلاف[9](1992) به تحلیل انتقادی گفتمان تبدیل شده و به جایگاه شایسته خود دست یافت. تحلیل  انتقادی گفتمان  یک قطعه زبانی (اعم از گفتاری یا نوشتاری)را چون  یک متن[10] در نظر    می گیرد و برای تحلیل این متن به عوامل درون متن اکتفا نمی کند، بلکه با مطرح کردن تاثیر عوامل خارج از متن [11]به بررسی  تاثیر و بازنمایی ساختار ها ی اجتماعی- ساختارهایی که در بر دارنده سلطه اجتماعی هستند- در متن مورد نظرمی پردازد.  سلطه اجتماعي ،فرايندي نيست كه در يك مقطع زماني خاص اتفاق بیافتد و تمام شود ، بلكه به صورت مدوام در جريان است و به علت همين سلطه آميز بودن آن هر لحظه بايد تكرار و تاكيد شود. تنوع روابط  بشري  وقرار  گرفتن  انسانها در موقعيت هاي گوناگون کمک می کند که  تناقض اين نظام سلطه آميز آشکار شود.  (فر كلاف :1379؛112)در مقابل اين مقاومتها ؛ ساختار هاي سلطه آميز  زبان مي كوشند تا در جريان  مشروع سازي  اعمال  و تداوم  سلطه در روابط زباني واجتماعي را  پنهان كننند، روابطي كه در تاثیر متقابل از يكديگر قرار دارند.

اين مشروع سازي تنها از طريق  فرايند طبيعي سازي امور غير طبيعي وغير بديهي انجام مي شود.(همان) وكار تحلیل انتقادي  اين است كه  اين تحریف واقعيات را نشان داده و روابط حاكم بر متن را آشكار كند.

این رساله در حوزه زبان شناسی اجتماعی با  استفاده از  روش تحلیل انتقادی گفتمان یا به اختصار (CDA)به بررسی تعامل زبان و جنسیت می پردازد و جنبه های مختلف گفتمانهای زنانه و مردانه را در ادبیات معاصر فارسی بررسی می کند.

-1-2موضوع پژوهش:

این پژوهش از بین متغیرهای گوناگونی که بر گفتمان تاثیر می گذارند،خود را به دو  متغیر جنسیت و زمان  محدود  می کند تا از این منظر به بررسی چهار اثر داستانی ،دو اثر در دهه چهل ودو اثر در دهه هشتاد بپردازد و تحول گفتمانهای ادبی را بررسی کند. عنوان پژوهش حاضر « تحول گفتمان ادبی دو نسل از داستان نویسان معاصر ایران با تاکید بر جنسیت نویسندگان است» است .

-1-3 اهميت و ضرورت تحقيق:

در وجه  اهميت و ضرورت تحقيق  مي توان از دو جنبه عام وخاص سخن گفت.  اهميت عام  وكلي  پرداختن به اين مساله ، همان پرداختن به تمام مسائلي است كه متغيير جنسيت را به عنوان عاملي موثر در تعاملات اجتماعي  و فرهنگي در نظر مي گيرندو براين عقيده هستند كه جنسيت عامل نا برابري وعدم توازن در روابط اجتماعي انسانهاست و با تنش زدایی از روابط دو جنس بخش مهمي از روابط بشري را تنش زدایی مي كند. گام براشتن به سوي دنيايي  كه هر چه كمتر به اين نابرابري ها آلوده باشد،توجيه گر ضرورت و اهميت اين تحقيقات است.

و اما اهميت خاص اين تحقيقات (مطالعه بر  روي گفتمان ادبيات مكتوب)از ويژگي هاي زبان سرچشمه مي گيرد.:

1-زبان به عنوان گسترده ترين عرصه تعاملات بشري،جايي است كه بيشترين تماسها ،برخوردها و ارتباطات  درآن رخ مي دهدو به خوبي بازنماي قواعد و ساختارهاي حاكم بر تعاملات بشري است.

2-زبان به عنوان يك سيستم نشانه اي  به خوبي تن مي دهد تا دال و مدلولهايش كشف و نظام معنايي مستتر در ساختارهايش آشكار شود.نظام معنايي كه مي كوشد جلوه هاي سلطه  آميز خود را  به عنوان امور بديهي و يا عقل سليم پنهان كند .

اهميت و ضرورت خاص  اين  تحقيق كه آن را در شكل كنوني اش مطرح مي سازد، ،مطالعه انتقادي زبان به منظور كشف و آشكار كردن گفتمانهاي حاكم بر متون ادبی است. گفتمانهايي كه به گفته فركلاف(1379) توسط ساختار هاي اجتماعي  تعيين مي شود ودر حیات و تدوام این  ساختار ها نقش دارند.

-1-4-پرسش های پژوهش :

در این رساله پرسش های زیر مد نظر بوده اند:

  • آیا بین نثر داستانی  داستان نویسان زن ومرد ، از نظر به کارگیری دشواژه ها[12] تفاوتی مشاهده       می شود و اگر آری این تفاوت  با توجه به جنسیت نویسندگان چگونه است؟
  • آیا بین نثر داستانی داستان نویسان زن ومردا ز نظر خلق و ایجاد واژگان جدید(قاعده کاهی واژگانی) تفاوتی مشاهده می شود و اگر آری این تفاوت با توجه به جنسیت  نویسندگان چگونه است ؟

3- آیا بین نثر داستانی  ،داستان نویسان زن و مرد  از نظر استفاده از واژگان قدیمی (قاعده کاهی زمانی) تفاوتی مشاهده می شود و اگر آری این تفاوت با توجه به جنسیت  نویسندگان چگونه است ؟

4-آیا بین نثر داستانی  ،داستان نویسان زن ومرد ا ز نظر نقض قواعد نحوی زبان تفاوتی مشاهده می شود و اگر آری این تفاوت با توجه به جنسیت  نویسندگان چگونه است ؟

5-آیا بین نثر داستانی  ،داستان نویسان زن ومرد از نظر استفاده از ساخت یا گویشی خارج از زبان معیار (قاعده کاهی گویشی )تفاوتی مشاهده می شود و اگر آری این تفاوت با توجه به جنسیت  نویسندگان چگونه است؟

1-5-روش تحقیق:

در دسته بندی عام روشهای مطالعه در انسان شناسی به دو دسته روشهای میدانی و کتابخانه ای ،  روش تحقیق این مطالعه در دسته  روشهای  تحقیق اسنادی یا کتابخانه ای جای می گیرد ولی از این طبقه بندی عام که بگذریم روش تحقیق این رساله  تحلیل انتقادی گفتمان است .این پژوهش با استفاده از اين روش و  در سه مرحله انجام گرفته است :

-1-6استخراج گویه ها[13] :

در این مرحله گویه هایی که بتوانند بازنمای تفاوت گفتمانهای زنانه و مردانه در نثر ادبیات داستانی معاصر باشد ،گردآوری و تنظیم شدند.این گویه ها با سویه زبان شناسی اجتماعی و اغلب از گویه هایی که  نزد فرمالیستها به عنوان برجسته سازی(معیار ادبیت یک متن) دانسته می شوند ،برگزیده شدند.

– گرد آوری و تلخیص داده ها :

در این مرحله متون منتخب  برای استخراج گویه های مورد  نظر چند باره خوانی شدند . در این مرحله      داده های مورد نظر در جداولی خلاصه و فهرست شدند.

-تحلیل و نتیجه گیر داده ها :

در این مرحله داده های استخراج شده با توجه به بنیاد های نظری رساله که مفصلا در بخش نظریه ها و  شرح روش تحلیل گفتمان آمده اند، تحلیل شدند .

[1] Sociology of language

[2] interdisciplinary

[3] W.Labov

[4] P.Trudgill

[5] Sociolinguistics

[6] N.Chomsky

[7] critical discourse analysis

[8]Zelic Haric

[9] N.Fairkough

[10] context

[11] context of situation

[12] Taboo

[13] Item

از آنجا که این معادل اغلب در رشته جامعه شناسی به کار گرفته می شود ،می توان با اندکی تسامح از شاخص نیز استفاده کرد،

Indictor  شاخص ابزار بازنمایی یا عینی کردن  یک مفهوم انتزاعی با ذهنی است . (ادامه نمونه متن)

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 213

قیمت : 14700 تومان

 

 

***

—-

:        ****       info@elmyar.net

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 
 

مطالب مشابه را هم ببینید

 

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید