پایان نامه کارشناسی ارشد عوامل جامعه شناختی موثر بر ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده در مشهد

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد : علوم اجتماعی

عنوان : عوامل جامعه شناختی موثر بر  ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده در مشهد

دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی

پایان نامه جهت اخذ درجة کارشناسی ارشد

رشته پژوهش علوم اجتماعی

عنوان:

عوامل جامعه شناختی موثر بر  ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده در مشهد

استاد راهنما:

دکتر حسین بهروان

استاد مشاور:

دکتر حسین اکبری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

فصل اول:کلیات تحقیق

1-1- بیان مسئله……………………………………… 2

1-2- ضرورت و اهمیت تحقیق………………………… 5

1-3- اهداف تحقیق……………………………….. 5

2-1-تعریف مفاهیم……………………………….. 7

فصل دوم :ادبیات تحقیق

2-1-1-تعریف رفتار نابهنجار………………………………. 7

2-1-2-تعریف نظری ناهنجاری اجتماعی محقق…………. 12

2-1-3-رفتار ترافیکی……………………………….. 12

2-1-4-تعریف عابرین پیاده……………………………… 12

2-1-5-تعریف عملی ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده………… 12

2-2-سوابق تجربی……………………………….. 14

2-2- 1-پیشینة داخلی……………………………….. 14

2-2-2- پیشینة خارجی……………………………….. 22

2-2- 3- نقد و بررسی پیشینه ها……………………………… 33

فصل سوم:مبانی نظری

3-1-مقدمه………………………………. 38

3-2-نظریات مربوط به ویژگی های شخصیتی…………………… 40

3-2-1-نظریه انتخاب عقلانی……………………………….. 40

3-2-2-نظريه رشد اخلاقي……………………………….. 44

3-2-3-نظريه اجتماعي_فرهنگي……………………………….. 45

3-2-4-نظریه دینداری……………………………….. 46

3-2-5-نظریه نیاز………………………………. 47

3-3-نظریات مربوط به ویژگی های موقعیتی……………………… 48

3-3-1-نظریه اعتماد اجتماعی……………………………….. 48

3-3-2- نظریه یادگیری اجتماعی……………………………….. 50

3-3-3-نظریه همنوایی……………………………….. 52

3-3-4-نظریه كنش متقابل اجتماعى…………………………… 53

3-4-نظریات مربوط به ویژگی های ساختاری…………………. 55

3-4-1- نظريه‌ي فشار عمومي……………………………….. 55

3-4-2-نظریه كنترل اجتماعى……………………………….. 57

3-5- چارچوب نظری……………………………….. 59

3-7-فرضیات تحقیق……………………………….. 64

فصل چهارم:روش تحقیق

4-1-مقدمه………………………………. 66

4-2-نوع تحقیق……………………………….. 66

4-3-جامعه آماری……………………………….. 66

4-4-واحد نمونه………………………………. 66

4-5- حجم نمونه………………………………. 66

4-6-روش نمونه گیری……………………………….. 67

4-7-روش جمع آوری اطلاعات………………………………. 69

4-8-تعریف عملیاتی متغیرها و شیوه ی سنجش آنها………. 69

4-8-1- متغیر وابسته………………………………. 69

4-8-2-متغیرهای مستقل………………………………. 72

4-9- روایی……………………………….. 81

4- 10- پایایی……………………………….. 83

4-11- شیوه ی تجزیه و تحلیل داده ها………………… 84

4-11-1-آماره های توصیفی……………………………….. 84

4-11-2-آزمون نرمال بودن………………………………. 85

4-11-3-آمار استنباطی……………………………….. 87

فصل پنجم:یافته ها

5-1-مقدمه………………………………. 90

5-2-ويژگي هاي پاسخگويان………………………………. 90

5-3-آماره های توصیفی ابعاد دوگانه ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده ( متغیر وابسته)…..95

5-4-آماره های توصیفی ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده ( متغیر وابسته)…….96

5-5-آماره های توصیفی متغیر های مستقل در میان عابرین پیاده و آزمون مقایسة میانگینها……97

5-6-سنجش همبستگی میان متغیرهای مستقل با ابعاد ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده…..98

5-7-همبستگی میان متغیرهای مستقل و وابسته پژوهش…………..101

5-8-تحلیل رگرسیون لجستیک  عوامل موثر بر رفتار ناهنجار ترافیکی عابرین پیاده……102

5-9-تحلیل رگرسیون چندگانه عوامل موثر بر ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده…………104

5-10- تحلیل مسیر………………………………. 107

5-10-1-مراحل انجام تحلیل مسیر………………………. 107

5-10-2- مدل علی مسیر………………………………. 109

فصل ششم:بحث و نتیجه گیری

6-1-بحث………………………………… 111

6-1-1- بحث پیرامون ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده…………….. 111

6-1-2- بحث پیرامون عوامل تأثیرگذار بر ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده…….112

6-2- راهکارها……………………………… 117

6-3- محدودیتها……………………………… 118

6-4- پیشنهادهای پژوهشی……………………… 118

منابع و مآخذ………………………………. 120

چکیده:

مطالعه حاضر به منظور تعيين چگونگي نگرش و عملکرد عابرين پياده و همچنین بررسی عوامل مؤثر بر رفتار ناهنجار ترافیکی عابرین پیاده درشهر مشهد انجام گرفت.روش تحقیق پیمایشی و جامعه هدف،کلیه عابرین پیاده در معابر مناطق مختلف شهر مشهد بوده است.روش نمونه گیری، تصادفی و خوشه ای از تمام مناطق شهر بوده و حجم نمونه مورد نياز 240 نفر تعيين گرديد. نتایج نشان داد بین جنسیت ، سن، وضع تاهل ،منزلت شغلی،تحصیلات و در آمد با ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده تفاوت معنادار وجود ندارد اما منطقه سکونت ارتباط معنادار با ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده دارد.نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه(روش گام به گام) نشان داد که فقط 5 متغیر(خویشتن داری،رضایت از امکانات ترافیکی،جمع گرایی،دینداری و همنوایی) از 9 متغیر مستقل(خویشتن داری،رضایت از امکانات ترافیکی،جمع گرایی،دینداری ، همنوایی،اعتماد اجتماعی،کنترل اجتماعی،محرومیت اجتماعی وپایگاه اجتماعی –اقتصادی)وارد مدل رگرسیونی شدند.بنابراین با افزایش نرخ خویشتن داری،جمع گرایی،دینداری و رضایت از امکانات ترافیکی،ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده کاهش می یابد در حالیکه با افزایش همنوایی ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده افزایش می یابد.

فصل اول: طرح تحقیق

1-1- بیان مسأله

تصادفات یکی از بزرگ ترین مشکلات سلامتی عمومی در جهان است. به طوريكه سالانه جان 173000 نفر را در جهان مي گيرد و 50000000 نفر در جهان مصدوم مي شوند(سازمان سلامت جهان،2009)ايران نیز از این امر مستثنی نیست و به عنوان يكي از كشورهايي كه داراي بيشترين موارد تصادف و مرگ و مير ناشی از آن است معرفی شده و طي تخمين هاي موجود ، از هر 100000 نفر جمعيت 40 نفر در حوادث ترافيكي از بين ميروند(طبیبی و هاشمیان،1390).

  آمارهای موجود و تحقیقات انجام شده نشان دادند که ميزان تصادفات عابر پياده ( تلفات و جراحات) در سال هاي اخير، بخش قابل توجهي از تصادفات رانندگي را به خود اختصاص داده است .بطوریکه حدود 33%تصادفات جهان مربوط به عابرین پیاده می باشد(ژو،2011) در سال 2003 بيش از 290,000نفر درتصادفات بریتانیا کشته شده اند که 36,405 نفر آن عابر پياده بوده است (آمار سازمان حمل ونقل بريتانيا،2004). تحقيق مارتين وجانسون درلندن حاکي است که عابرين پياده حدود يک چهارم کشته شدگان در تصادفات خياباني را تشکيل مي دهند (مارتين وجانسون،2006).در سال 2007 سازمان ترافیک در چین آمار عابرین پیاده کشته شده در جاده ها  را 25.85%اعلام کرد. در اسرائیل نیز33% تلفات جاده ای عابرین پیاده بودند(روزنبلوم،2009). تحقیات انجام شده در سال های اخیر در ایران نیز نشان داده اند که بيش از 30 درصد تصادفات و نيز 23 درصد تلفات رانندگي را عابران پياده تشكيل مي دهند (یعقوبی،1379 ؛پاک گوهر،1388؛طبیبی و هاشمیان،1390؛صفارزاده و همکاران،1390؛حسن پور،1390).بر اساس آمارهای معاونت راهنمائی و رانندگی نيروی انتظامی ،مجموع آمار تلفات حوادث رانندگی در شش ماه اول سال 1391 ،11201 اعلام شده است که 2/12 درصد کل تلفات حوادث رانندگي شش ماه نخست ،عابرين  پياده بودند.صدمات وارده به عابرین پیاده و حتی مرگ و میر آن ها در محیط های شهری تمامی دنیا را شامل می شود.عابرین پیاده در 15% تصادفات شهری در دنیامقصر می باشند،جالب آنکه نزدیک به 50 درصد این مقدار مرگ و میر در حاشیه محل های مخصوص عبور عابرین پیاده (خط کشی عابرین)اتفاق می افتد(رضا پور،1389). لذا چند وقتی است که به صورتی جدی در کشورهای اروپایی و امریکایی تصمیم به رفع این معضل.گرفته شده است.در ایران نیز با توجه به آمار تصادفات و تلفات عابرین پیاده، اهمیت این مسئله روشن است.شهر مشهد نیز با توجه به جمعیت آن از این امر مستثنی نیست.به گزارش بهروان(1392)15 درصد عابرین پیاده در مشهد،تاکنون به عنوان عابر پیاده درون شهر تصادف کرده اند.

به طور کلی مهمترین عامل بروز تصادفات، عامل انسانی است.به بیان دیگر عامل انسانی در 90 تا 95% رخدادهای ترافیکی به تنهایی یا به همراه عوامل دیگر مسئول شناخته شده اند(آیتی،1371 ؛ فرجي و منجمي،1380؛ سوري ،1384؛ وهاب زاده، 1387؛پاک گوهر،1388؛ آراسته و همکاران،1390).بيشترين درصد درباره تأثير عوامل انساني(64.5 درصد) در بروز و شدت تصادفات ، مربوط به بي توجهي به مقررات مي باشد(پاک گوهر،1388).64.6 درصد کسانی که تجربه تصادف به عنوان عابر پیاده را داشتند،اظهار کردند که می توانستند با رعایت مقررات از این پیشآمد جلوگیری کنند (بهروان،1392).بنابراین اين موضوع رعايت قوانين مربوط به عابران پياده از جمله توجه به چراغ راهنما،‌ عبور از خط کشي عابر پياده و پل هاي عابر را دو چندان مي‌کند.

   اکثر تحقیقاتی که در استانهای مختلف ازجمله خراسان رضوی انجام شده است ، تأثیر یک علت را در تبیین ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده مورد بررسی قرار داده اند.به عنوان مثال بهروان(1392) و طبيبي و هاشميان(1390)نگرش و چگونگی تفکر عابرین  پیاده را سنجیده اند،چرا که  بسیاری از نظریه پردازان معتقدند نگرش که از طریق یادگیری ایجاد می شود،  بهترین پیش بینی کننده ی رفتار است(باندورا،1977؛پیاژه، ميلر و دالرد،1950؛ روزنتال و زيمرمن 1977شولتز، 1386).  در حالیکه نتایج برخی از تحقیقات انجام شده نشان داده است که با وجود نگرش مثبت عابرین پیاده در زمینه رعایت مقررات ترافیکی،رفتار آن ها اینگونه نیست(هلاکوئی نائينی و مرادی،1385).تحقیقات بسیار دیگر نیز در زمینه مهندسی ترافیک مربوط به عابرین پیاده انجام شده است(صفارزاده، محمود؛ حسن پور، شهاب ؛ عبدي،علی،1390؛صفارزاده، محمود ؛ابوالحسن نژاد، وحيدو ميرزا بروجرديان،امین ،1387؛حسن پور ، شهاب ؛ ميربها، بابك ؛ زنگانه رنجبر،پوریا،1391)، شاید بهتر است بگوییم ترکیبی از این‌‌ عوامل در کنار یکدیگر می تواند به شكل بهتری  ما را در تحلیلمان یاری كند.

بنابراین  با توجه به تحقیقات انجام شده در زمینه عابرین پیاده می توان دریافت که وارسي تركيب هاي متفاوت از تبيين كننده هاي گوناگون بهترین تحلیل جامعه شناختی را نشان می دهد.مجموعه و سلسله ای از علّت های فردی،اجتماعی و موقعیتی در کنار یکدیگر باعث ایجاد تلفات و تصادفات عابرین پیاده شده اند و سنجش یک علت به تنهایی کافی نیست، به عنوان مثال علاوه بر جامعه پذیری افراد در زمینه ترافیک،کنترل اجتماعی نیز برای الزام عابرین پیاده به رعایت ضوابط و مقررات ترافیکی ضروری به نظر می رسد (هومنز،1985 ؛هیرشی ،1969؛ ریکلس ،1973).

با توجه به اين وضعيت ، مطالعه حاضربا هدف بررسی و تعيين عوامل جامعه شناختی مؤثر بر ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده در شهر مشهد صورت گرفته است.تا شاید از این طریق بتوان به نحو بهتر و هدفمند تری برنامه هايی را طراحی و اجرا نمود و در نهايت نگرش و رفتار عابرین پیاده را در زمینه رعایت قوانین ترافیکی ارتقا بخشيد.

با توجه به موارد مطرح شده مطالعه حاضر درصدد پاسخگویی به سؤالات اصلی زیر است:

1- میزان ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده در شهر مشهد چقدر است؟

2- عوامل جامعه شناختی مؤثر برناهنجار ی ترافیکی عابرین پیاده کدامند؟

2-1- ضرورت و اهمیت تحقیق

زندگي مدني و اجتماعي در شهرهای بزرگ، پيشرفته و پيچيده، بدون رعايت مقررات و نظم امكان پذير نيست. رفتارهای ترافیکی همانگونه که می تواند نظم را در شهرها برقرار کند و موجب آسایش افراد جامعه گردد، می تواند موجب بروز صدمات جبران ناپذیری در زندگی  افراد شود. كم توجهي به رعايت قوانين و مقررات راهنمايي و رانندگي در بين افراد جامعه از جمله ناهنجاري هايي است كه  به صورت روزمره در سطح خيابا نها و بزرگراه هاي داخل شهر، جاد ه ها و آزادراه هاي بين شهري مشاهده مي شود و این کم توجهی به مقررات اگر  با افزایش روزافزون جمعیت و اتومبیل ها پیش برود ،فاجعه است. بنابراین نظم ترافیکی به خصوص در شهرهای بزرگی چون مشهد یک نیاز اجتماعی است و یافتن مسير توسعه اين نيازاجتماعي ،كاركردهاي مثبتي را به دنبال خواهد داشت.

انجام پژوهش هایی که انضباط ترافیکی افراد یک جامعه را نشان دهد و علت تخلف یا ناهنجاری رفتار های ترافیکی آن ها را بیان کند، بسیار مفید است چرا که  می تواند با ارائه راه کارهایی به بهبود نظم ترافیکی افراد در شهرها کمک کند و منجر به نظم اجتماعي مطلوب در جامعه شود.

 این تحقیق می تواند با ارائه راهکارهایی به سازمان ها برای آموزش و نهادینه کردن رفتارهای بهنجار ترافیکی شهروندان مشهدی منجر به کاهش تخلفات و صدمات ناشی از بی نظمی ترافیکی شهر مشهد گردد.

3-1- اهداف تحقیق

– سنجش میزان ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده در شهر مشهد.

– بررسی عوامل جامعه شناختی مؤثر بر ناهنجاری ترافیکی عابرین پیاده.

فصل دوم: ادبیات تحقیق

1-2- تعریف مفاهیم

1-1-2- تعریف رفتار نابهنجار

واژه نابهنجار در برابر بهنجار[1] قرار دارد.جامعه شناس اصطلاح “بهنجار” را در عطف به رفتار یا ساختاری منظم و استانداردشده به کار می برد.معنای سخن این است که این رفتار یا ساختار انتظام یافته به عنوان هنجارهایی برای کشف و ارزیابی آنچه که “نابهنجار”گفته می شود به کار می آید.به عبارت ساده تر مبنای تشخیص و سنجش ما برای رفتاری نابهنجار پیوسته یک رفتار بهنجار است(نیک گهر،1369: 348).

هنجار واژه اي است كه براي كلمه نرم[2]به كار برده مي شود، نرم در اصطلاح لاتين و يوناني به معني مقياس و گونيا است با اين مفهوم ،كه هر جزئي بخواهد در يك شبكه كلي قرار گيرد، بايد با آن شبكه متناسب و قياسش با آن هماهنگ باشد. در آمار هم منحني نرمال بيان كننده يك توزيع فراواني متناسب است. با اين حال مي توان گفت در جامعه شناسي نرم به معناي ؛مقياس و قاعده براي رفتار و تنظيم روابطي كه اكثريت از آن پيروي مي كنند و عدم رعايت آن مجازات در پي دارد.

هنجار مفهومي است كه به هر قاعده اي اطلاق مي شود كه رعايت آن در زندگي اجتماعي براي فرد ضروري است. هنجار از مفاهيم اساسي جامعه شناسي محسوب شده و از مباحث اصلي آن به شمار مي رود. به عبارتي هر نوع ضابطه رفتاري است كه از نظر اجتماعي متضمن ارزشي مثبت است . «هنجارهاي اجتماعي،رفتارهاي معيني هستندكه براساس ارزش هاي اجتماعي قرار دارند و با رعايت كردن آنها جامعه انتظام پيدا مي كند.» « هنجار، رفتار، قاعده، معيار يا ميزاني است كه با آن رفتار اجتماعي افراد در جامعه سنجيده مي شود. هر رفتاري كه با آن تطبيق كند رفتاري است بهنجار و اگر نسبت به آن انحراف داشته باشد نابهنجار تلقي مي شود(همان:167) .به اعتقاد کوئن هرگونه رفتاری که با چشمداشتهای جامعه یا گروه معینی در داخل جامعه تطبیق نداشته باشد ،نابهنجاری نامیده می شود(کوئن،1383: 160).

لالاند[3]با ديدي فلسفي در تعريف هنجارها گفته است : « نوع ملموس و يا فرمول مجرد آنچه بايد باشد در هر زمينه كه قضاوت ارزشي در آن راه يابد. از اين دو معناهاي آرمان، قاعده، هدف و مدل بر حسب موارد از آن بر مي آيد( بيرو، 1370: 249).

بعضي از جامعه شناسان هنجار را در يك جمله و حتي در يك عبارت تعريف كرده اند: « هنجارها عبارت از احكامي هستند كه به عنوان ضوابط مشترك عمل اجتماعي به خدمت گرفته مي شوند.» دستور العمل هاي ريز بايدها و نبايد ها،الگوهاي رايج رفتاري، شرايط استاندارد ، از اين قماش هستند .هنجارهاي اجتماعي شيوه هاي رفتاري معيني است كه در گروه يا جامعه متداول است و فرد در جريان زندگي خود آن را مي آموزد و به كار مي بندد( جامعه پذيري) و انتظار دارد كه ديگر افراد گروه يا جامعه آنرا انجام دهند و اگر فردي هنجار جامعه يا گروه را رعايت نكند مورد سرزنش و حتي مجازات قرار مي گيرد.بنابراین« هنجارها از راه جذب ذهني و جامعه پذيري اخذ و جذب مي شوند»( آبركرامبي و همكاران، 1370: 259).

هنجارها به خاطر استحكام شرايط وضع مي گردند. وجود هنجارها و رعايت آن در گروه و جامعه باعث همنوايي، نظم، يكپارچگي، وحدت رويه و انسجام در زندگي اجتماعي مي شود و بلعكس عدم رعايت آنها موجب از هم پاشيدگي و گسيختگي و هرج و مرج مي گردد.

هنجارهاي اجتماعي به عنوان الگوهاي رفتاري مشخص ، تكليف مردم را در شرايط و موقعيت هاي مختلف تعيين مي كنند . تمامي اعضاي جامعه در سايه آگاهي از هنجارهاست،كه مي توانند رفتارهاي متناسب با انتظارات ديگران ، انجام دهند. در واقع هنجار ها ،الگوهاي رفتاري تعيين شده و مورد توافق كليه افرادي است كه در جامعه مشخص زندگي مي كنند و از زمينه فرهنگي مشابه و يا يكساني بر خوردارند. به همين دليل به هنجار الگوي عمل نيز گفته مي شود. چون ملاك سنجش درستي و يا نادرستي رفتار، همان هنجار جامعه مي باشد.

اين نكته را نيز نبايد فراموش كرد كه در جهان هيچ گروه و جامعه اي ، نداريم كه همه اعضاء و افراد آن هنجارهاي موجود زمان خودر ا به طور كامل رعايت كنند، قطعاً در هر گروه و جامعه عده اي، حداقل بعضي از هنجارها را نفي نموده و زير پا مي گذارند. به هر حال در هر گروه و جامعه اي افراد دانسته يا ندانسته از هنجارها تخطي مي كنند به اين نوع افراد نابهنجارمي گويند و عمل نابهنجار معمولاً با مجازات همراه است.

[1]-Normal

[2]-norm

[3]–  laland

تعداد صفحه : 149

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       info@elmyar.net

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 
 

مطالب مشابه را هم ببینید

 

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید