پایان نامه ارشد داروسازی: پیش تغلیظ داروی رالوکسیفن به روش میکرواستخراج فاز مایع با استفاده از فیبر توخالی و اندازه گیری دارو به روش HPLC در مقادیر Trace

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع ارشد داروسازی

گرایش : شیمی کاربردی

عنوان : پیش تغلیظ داروی رالوکسیفن به روش میکرواستخراج فاز مایع با استفاده از فیبر توخالی و اندازه گیری دارو به روش HPLC در مقادیر Trace

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم دارویی

دانشکده فناوری های نوین، گروه شیمی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد(M.Sc)

گرایش: شیمی کاربردی

عنوان:

پیش تغلیظ داروی رالوکسیفن به روش میکرواستخراج فاز مایع با استفاده از فیبر توخالی و اندازه گیری دارو به روش HPLC در مقادیر Trace

استاد راهنما:

سرکارخانم دکتر مهناز قمی

اساتید مشاور:

سرکارخانم دکتر ارکیده قربان دادرس

جناب آقای دکتر اسکندر علی پور

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

خلاصه فارسي …………………………………………… 1

مقدمه …………………………………………….. 3

فصل اول: کليات

1-1. بيان مساله…………………………………………. 6

1-2. اهداف………………………………………….. 6

فصل دوم: بررسي متون و مطالعات ديگران در اين زمينه

2-1. مروري بر روش‌هاي استخراج مايع- مايع و ميكرواستخراج مايع- مايع………………. 8

2-1-1. ميكرواستخراج فاز مايع…………………………………………. 9

2-1-1-1. ميكرواستخراج فاز مايع با تك قطره………………………………………… 9

2-1-1-2. ميكرواستخراج فاز مايع با فيبر توخالي (HF-LPME)……………………

2-1-1-2-1. اصول استخراج و سيستم‌هاي مختلف در استفاده از HF-LPME…………….

2-1-1-2-2. جنبه‌هاي عملي و پيكربندي‌هاي مختلف HF-LPME…………………………….

2-1-1-2-3. ميكرواستخراج فاز مايع از فضاي فوقاني با فيبر توخالي………………… 18

2-1-1-3. ميكرواستخراج فاز مايع با استفاده از انجماد حلال استخراج كننده ………….21

2-1-1-4. ميكرواستخراج فاز مايع- مايع پخشي (DLPME)…………………………………

2-1-2. استخراج فاز جامد…………………………………………. 22

2-2. كروماتوگرافي…………………………………………. 22

2-2-1. دسته‌بندي روش‌هاي كروماتوگرافي…………………………………………. 23

2-2-1-1. كروماتوگرافي مايع با كارايي بالا (HPLC)…………………………………………

2-2-1-2. دستگاه‌هاي كروماتوگرافي مايع…………………………………………. 25

2-2-1-2-1. مخزن فاز متحرك………………………………………….. 26

2-2-1-2-2. سيستم‌هاي پمپ كننده………………………………………… 26

2-2-1-2-3. سيستم‌هاي تزريق نمونه…………………………………………. 27

2-2-1-2-4. ستون‌هاي كروماتوگرافي مايع…………………………………………. 28

2-2-1-2-5. دماي پيستون…………………………………………. 29

2-2-1-2-6. آشكارسازها………………………………………… 29

2-3. بررسي مطالعات HF-LPME………………………………………….

2-4. بررسي داروي مورد مطالعه…………………………………………. 35

2-4-1. فارماكوكينتيك دارو………………………………………… 35

2-4-2. مكانيسم اثر دارو………………………………………… 35

2-4-3. موارد مصرف دارو………………………………………… 36

2-4-4. منع مصرف و احتياط…………………………………………. 36

2-4-5. عوارض جانبي…………………………………………. 36

2-4-6. تداخلات………………………………………….. 36

2-4-7- دوز مصرفی…………………………………………. 36

2-5. اهميت اندازه‌گيري رالوکسیفن…………………………………………. 37

فصل سوم: مواد و روش ها

3-1. مواد شيميايي و تجهيزات دستگاهي…………………………………………. 39

3-1-1. مواد شيميايي، استانداردها و نمونه‌هاي حقيقي………………………. 39

3-1-2. تجهيزات دستگاهي…………………………………………. 39

3-2. روش استخراج…………………………………………. 40

3-2-1. استخراج به اختصار طي مراحل زير انجام گرفت……………………..41

3-2-2. مراحل بهينه‌سازي…………………………………………. 42

3-2-2-1. بهينه‌سازي شرايط جداسازي…………………………………………. 42

3-2-2-2. بهينه‌سازي شرايط استخراج…………………………………………. 42

3-2-2-2-1. نوع حلال آلي…………………………………………. 43

3-2-2-2-2. اثر pH فاز دهنده………………………………………… 43

3-2-2-2-3. اثر pH فاز گيرنده………………………………………… 43

3-2-2-2-4. اثر قدرت يوني فاز دهنده …………………………………………43

3-2-2-2-5. اثر همزدن محلول آناليت………………………………………….. 43

3-2-2-2-6. اثر زمان استخراج…………………………………………. 43

3-2-2-2-7. اثر دما بر استخراج…………………………………………. 43

3-2-3. ارزيابي كارايي روش استخراج…………………………………………. 44

3-2-3-1. منحني درجه‌بندي………………………………………….44

3-2-3-2. تعيين فاكتور پيش تغليظ (PF)…………………………………………

3-2-3-3. تعيين تكرارپذيري (RSD)…………………………………………

3-2-4. آناليز نمونه حقيقي…………………………………………. 45

فصل چهارم: نتایج

4-1. ميكرواستخراج سه فازي بر پايه استفاده از فيبر توخالي متخلخل……….. 47

4-1-1. اصول تئوري…………………………………………. 47

4-2. مراحل بهينه‌سازي…………………………………………. 50

4-2-1. بهينه‌سازي شرايط جداسازي………………………………………..50

4-2-2. بهينه‌سازي شرايط استخراج………………………………………… 51

4-2-2-1. نوع حلال آلي…………………………………………. 51

4-2-2-2. اثر pH فاز گيرنده و فاز دهنده………………………………………… 53

4-2-2-3. اثر سرعت هم‌زدن محلول آناليت………………………………………….. 55

4-2-2-4. اثر قدرت يوني فاز دهنده………………………………………… 57

4-2-2-5. اثر زمان استخراج…………………………………………. 58

4-2-2-6. اثر دمای استخراج…………………………………………. 59

4-3. تعيين پارامترهاي تجزيه‌اي روش استخراج………………………….. 60

4-3-1. تهيه منحني درجه‌بندي…………………………………………. 61

4-3-2. فاكتور پيش تغليظ (PF) و درصد بازيابي (R%)………………………..

4-3-3. تعيين حد تشخيص (LOD)…………………………………………

4-3-4. تكرارپذيري روش (RSD)…………………………………………

4-4- آناليز نمونه حقيقی…………………………………………. 64

فصل پنجم: بحث و نتيجه‌گيري

5-1. مقايسه روش استخراجي با روش‌هاي گزارش شده‌ي ديگر مراجع………… 66

5-2. نتيجه‌گيري…………………………………………. 69

منابع…………………………………………………. 70    

خلاصه انگلیسی…………………………………….. 83

ضمائم………………………………….84

چکیده:

رالوکسیفن برای درمان سرطان پستان و نازایی وابسته به‌اولیگومنوره یا آمنوره ثانویه مصرف‌ می‌شود. رالوكسیفن درمان جدیدی است كه اخیراً برای پیشگیری از پوكی استخوان ستون فقرات در دسترس قرار گرفته است. این دارو به صورت روزی یك قرص مصرف می‌گردد. از بعضی جهات این دارو شبیه استروژن عمل می‌كند، اما برخلاف آن باعث خونریزی از مهبل یا افزایش خطر ابتلاء به سرطان پستان نمیشود.

در واقع شواهدی وجود دارد كه این دارو خانمها را از ابتلاء به سرطان پستان در حداقل سه سال اول شروع درمان محافظت می‌كند. رالوكسیفن در برطرف كردن مشكلات یائسگی خانمها مثل برافروختگی، احساس داغ شدن و عرق ریزش شبانه كمكی نمی‌كند.

مكانيسم اثر: رالوکسیفن از گروه داروهای SERM(تعدیل کننده های انتخابی گیرنده استروژن) می باشد. این داروها در برخی بافت ها اثرات مشابه استروژن ( آگونیستی)، و در سایر بافت ها دارای اثرات مشابه نسبی و یا جلوگیری از اثر استروژن (آنتاگونیستی) دارند. رالوکسیفن در درمان سرطان های پاسخ دهنده به هورمون تجویز می شود و در این بافت به عنوان آنتاگونیست از فعال شدن گیرنده توسط استروژن های آندوژن جلوگیری می کند.

عوارض جانبی: گر گرفتگی، خونریزی واژن، توقف قاعدگی، خارش فرج، اختلالات گوارشی، التهاب تومور، کاهش تعداد پلاکتها، احتباس مایعات، طاسی، فیبروم رحم، اختلالات بینایی (تغییرات قرنیه، آب مروارید و رتینوپاتی‌) کاهش پلاکت‌ها یا گلبول‌های سفید خون، به‌ندرت کاهش نوتروفیل‌ها و تغییرات آنزیم‌های‌کبدی از عوارض جانبی دارو هستند.

در اين مطالعه يك روش ميكرواستخراج فاز مايع با استفاده از فيبر توخالي به همراه كروماتوگرافي مايع با عملكرد بالا (HPLC) و دتکتور UV جهت پيش تغليظ و شناسايي رالوکسیفن در پلاسما به كار برده شد. رالوکسیفن از 15 ميلي‌ليتر محلول بازی نمـونـه بـا 11= pH بـه داخـل يـك حـلال آلـي( اکتانول) كه در منافذ ديواره فيبر قرار داشت استخراج شد. به دنبال آن اين دارو از حلال آلي به داخل فاز گيرنده آب با ماهيت اسيدي با 5/2pH= كه در داخل فيبر قرار داشت وارد شد. در ادامه فاكتورهاي موثر در ميكرواستخراج كه شامل pH فاز دهنده و فاز گيرنده، نوع حلال آلي، قدرت يوني فاز دهنده، زمان استخراج سرعت هم‌زدن بررسي و بهينه شد. پس از استخراج دارو با شرايط بهينه فاكتور پيش تغليظ 108درصد بازیابی 81 درصد حد تشخيص 3/0 نانوگرم بر میلی ليتر، محدود خطی بودنng/ mL 100-1 با 99/0R2= و %35/3 RSD = حاصل شد.

مقدمه:

علم شيمي تجزيه روش‌هاي متنوعي را براي آناليز كمي و كيفي مواد ارائه مي‌دهد. امروزه روش‌هاي جداسازي، تفكيك گونه‌اي موجود در بافت‌هاي پيچيده را با حد تشخيصي در حد خيلي كم (فمتوگرم) مقدور ساخته است. علاوه بر روش‌هاي جداسازي، مرحله‌ي آماده‌سازي نمونه نيز يكي از مهم‌ترين مراحل در روند تجزيه مي‌باشد. اين مرحله شامل تبديل بافت يك نمونه حقيقي به حالتي است كه براي تجزيه با يك تكنيك جداسازي و يا روش‌هاي ديگر مناسب باشد. مي‌توان گفت مرحله آماده‌سازي نمونه براي اهداف زير طراحي شده است:

1- حذف مزاحمت‌ها از نمونه به منظور افزايش گزينش‌پذيري روش.

2- پيش تغليظ آناليت مورد نظر و افزايش غلظت آن به نحوي كه بتوان آنرا با دستگاه‌هاي تجزيه‌اي اندازه‌گيري كرد.

3- تبديل آناليت‌ها به فرمي كه براي شناسايي با دستگاه تجزيه‌اي مناسب باشد. 

اساسي‌ترين روش آماده‌سازي نمونه، روش استخراج است. تلاش متخصصين شيمي تجزيه براي ابداع و توسعه‌ي روش‌هاي اندازه‌گيري با دقت و صحت بالا و نيز حذف مراحل دستي كه موجب تكرارپذيري پايين در روش‌هاي تجزيه‌اي مي‌شود، باعث شده كه روش‌هاي استخراجي نويني ابداع گردد. شكل (1-1) روش‌هاي مختلف استخراج و ميكرواستخراج را دسته‌بندي مي‌كند كه راجع به آنها توضيحات مفصلي در مراجع آمده است.

در كليات به اختصار راجع به ميكرواستخراج مايع- مايع با قطره روش‌هاي استخراج بر پايه استفاده از فيبرهاي توخالي متخلخل بحث خواهد شد.

فصل اول: کلیات

1-1- بیان مسأله

جهت اندازه‌گيري مقادير Trace رالوکسیفن در مايعات بدن مي‌بايست از متدي استفاده شود كه به تيم پزشكي در تنظيم دوز دارو بدون نياز به خون‌گيري و از طريق غير تهاجمي كمك كند و قدرت شناسايي و تفكيك اين دارو را داشته باشد. با استفاده از متد پيش تغليظ دارو با ميكرواستخراج فاز مايع به كمك هالوفايبر مي‌توان مقادير بسيار كم اين دارو را در پلاسما تغليظ و استخراج نمود، سپس با دستگاه HPLC اندازه‌گيري كرد. از آنجا كه دفع این دارو کبدی است و فقط 6 درصد از راه ادرار دفع میشود در افراد با نارسایی کبدی دوز دارو 2.5 برابر میشود در افراد با نارسایی کلیوی کلیرانس 15 درصد افزایش می یابد و با توجه به نيمه عمر آن، مي‌توان از نمونه پلاسما افراد جهت آناليز استفاده نمود. اين روش بسيار جديد بوده و تا به حال جهت پيش تغليظ و اندازه‌گيري اين دارو استفاده نشده است.

2-1- اهداف

ابداع روش جديد و غير تهاجمي (non invasive) جهت تعيين مقدار اين دارو از طريق بهينه‌سازي پارامترهاي موثر در پيش تغليظ و اندازه‌گيري اين دارو و در نهايت دستيابي به دوز تجويزي مناسب در كساني كه دارو را دريافت مي‌كنند.

فصل دوم: بررسي متون و مطالعات ديگران در اين زمينه

1-2- مروري بر روش‌هاي استخراج مايع- مايع و ميكرواستخراج مايع- مايع

استخراج مايع- مايع بر مبناي توزيع گونه بين دو فاز امتزاج‌ناپذير كه معمولاً يكي از آن‌ها آب و ديگري يك حلال آلي است استوار است. در اين روش اساس جداسازي توزيع است ]12[.

عوامل موثر در استخراج مايع- مايع عبارتند از:

نوع حلال استخراج كننده، حجم حلال آلي براي استخراج، pH، عامل استخراج، عامل پوشاننده و قدرت يوني محيط.

استخراج مايع- مايع يكي از قديمي‌ترين روش‌هاي جداسازي است، سادگي و كاربردي بودن در مقياس تجزيه‌اي و صنعتي از عوامل بقاي اين روش تا امروزه بوده است. از مهم‌ترين معايب اين روش مصرف زياد حلال آلي و آلودگي محيط زيست، هزينه حلال آلي و ايجاد سميت مي‌باشد. در همين راستا با پيشرفتي كه در اين روش صورت گرفت و با كم كردن مقدار حلال آلي استخراجي، روش‌هاي ميكرواستخراج با حلال روي كار آمدند كه در اين روش‌ها حجم حلال آلي مصرفي به مقدار قابل توجهي كاهش مي‌يابد ]29[.

روش‌هاي ميكرواستخراج با حلال شامل موارد زير مي‌باشد:

ميكرواستخراج فاز مايع با تك قطره[1] (SDME)

ميكرواستخراج فاز مايع توسط غشاي فيبر توخالي[2](HF-LPME)

ميكرواستخراج فاز مايع با استفاده از انجماد حلال استخراج كننده

ميكرواستخراج فاز مايع- مايع پخشي[3] (DLPME)

2-1-1. ميكرواستخراج فاز مايع

2-1-1-1. ميكرواستخراج فاز مايع با تك قطره

Liu و Dasgupta اولين محققاني بودند كه از يك قطره‌ي كوچك جهت تغليظ و استخراج استفاده نمودند. آنها با به كار بردن يك ميكرو قطره‌ي آلي از جنس كلروفرم به صورت معلق در يك قطره آبي در حال جريان (سيستم قطره در قطره) توانستند سديم دو دسيل سولفات را به صورت زوج يون با متيلن بلو به داخل كلروفرم استخراج نمايد ]12[. تقريباً در همان زمان jeannot و cantwell روشي را معرفي كردند كه آن ميكرواستخراج با حلال ناميدند ]37[. در اين روش يك قطره 8 ميكروليتري از حلال آلي n- اكتان حاوي مقدار ثابتي از استاندارد داخلي در انتهاي ميله‌ي تفلوني قرار مي‌گرفت و ميله‌ي تفلوني به محلول آبي در حال چرخش كه حاوي آناليت بود وارد مي‌شد. بعد از اتمام استخراج، ميله تفلوني از محلول آبي بيرون كشيده شده و 1 از فاز آلي براي آناليز به دستگاه كروماتوگرافي گازي تزريق مي‌گرديد (شكل 2-1).

در سال 1997 به موازات تحقيقات Jeannot و Cantwell روي ميكرواستخراج با قطره He ]44[ و Lee استخراج با قطره را در حالت استاتيك و ديناميك انجام دادند. در روش استاتيك، يك ميكروليتر از قطره‌ي استخراجي در نوك سوزن ميكروسرنگ معلق شده، در تماس با محلول آبي قرار گرفته و استخراج گونه از فاز آبي به داخل قطره انجام مي‌گيرد. در روش ديناميك، پيستون ميكروسرنگ به صورت قيف جدا كننده عمل مي‌نمايد. با كشيدن پيستون و ورود محلول آبي به داخل ميكروسرنگ، لايه‌ي نازكي از فاز آلي در جدار داخلي سرنگ و سوزن تشكيل شده و همرفت القاء شده در اثر حركت پيستون منجر به استخراج گونه‌ها از فاز آبي به لايه آلي مي‌گردد ]31[. ميكرواستخراج با قطره به دو شيوه دو فازي و سه فازي قابل انجام است. در ميكرواستخراج دو فازي، استخراج گونه‌ها به درون يك حلال آلي غير قابل امتزاج با آب رخ مي‌دهد. در ميكرواستخراج سه فازي يا ميكرواستخراج مايع- مايع- مايع[1]، گونه‌ها از نمونه به درون حلال آلي و سپس با استخراج برگشتي به درون فاز آبي پذيرنده استخراج مي‌شوند.

در ميكرواستخراج با قطره (دو فازي يا سه فازي) به دليل انتقال گونه‌ها از نمونه‌هاي با حجم چند ميلي‌ليتر به داخل ميكرو قطره‌اي با حجم ميكروليتر، فاكتور تغليظ بالايي براي مواد مختلف به دست مي‌آيد. وجود يك مرحله استخراج برگشتي در سيستم سه فازي، انتخابگري سيستم را بالا مي‌برد، چرا كه طي آن بسياري از مولكول‌هاي خنثي حذف گرديده و روش از قدرت پاكسازي[2] بالايي براي نمونه‌هاي با ماتريس پيچيده برخوردار مي‌گردد. با انتخاب حلال آلي مناسب، كاهش نسبت حجم ميكرو قطره‌ي پذيرنده به نمونه، تنظيم شرايط و pH فازهاي دهنده و گيرنده و نيز با بكارگيري واكنش‌گرهاي كمكي در فاز استخراجي به منظور به دام اندازي گونه‌ها، مي‌توان كارايي استخراج را افزايش داد ]30[.

قرارگيري حلال استخراجي در معرض بافت پيچيده‌ي نمونه و انحلال جزيي حلال در آب، دشواري نگهداري قطره درون محلول، عدم امكان استفاده از دماهاي بالا و ناپايدار شدن قطره طي هم‌زدن محلول، همچنين كشيده شدن مقداري از محلول همراه با قطره به درون ميكروسرنگ در انتهاي كار از جمله معايب روش SDME مي‌باشد. Jeannot و همكارانش در سال 2001 با هدف رفع اين محدوديت‌ها ايده‌ي استفاده از قطره‌ي حلال در فضاي فوقاني[3] را مطرح نمودند ]66[.

در اين روش كه ميكرواستخراج با حلال از فضاي فوقاني ناميده مي‌شود، قطره براي زماني معلوم در تماس با فضاي فوقاني نمونه قرار گرفته و استخراج گونه‌ها از محلول به فضاي فوقاني و از آنجا به درون قطره انجام مي‌پذيرد.

HS-SDME روشي ساده، حساس و ارزان است و جهت استخراج تركيبات فرار و نيمه فرار از نمونه‌هاي با بافت پيچيده بسيار مناسب مي‌باشد ]73، 46[ به منظور افزايش تكرارپذيري استخراج، اين روش توسط دستگاه‌هاي نيمه خودكار و تمام خودكار نيز انجام پذيرفته است. در شكل (2-2) نمايي از سيستم ميكرواستخراج با قطره به دو شيوه استخراج مستقيم و استخراج از فضاي فوقاني نشان داده شده است.

[1]. Liquid- Liquid- Liquid Microextraction (LLL.ME).

[2]. Cleaning

[3]. Headspace Single Drop Microextraction (HS-SDME).

[1]. Single Drop Microextraction (SDME)

[2]. Hollow Fiber Liquid phase Microextraction (HF-LPME)

[3]. Depressive Liquid Phase Microextraction

تعداد صفحه : 101

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:       

****         baharfile@zoho.com

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 

برای جستجو بر اساس موضوع های پایان نامه ها اینجا کلیک کنید

مطالب مشابه را هم ببینید

 

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.