پایان نامه کارشناسی ارشد ارزیابی کارایی و تخمین بازده به مقیاس دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده های فازی

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد : مهندسی صنایع

گرایش : صنایع

عنوان : ارزیابی کارایی و تخمین بازده به مقیاس دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده های فازی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات کرمان

دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی صنایع

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته صنایع (M.Sc)

گرایش: صنایع

عنوان:

ارزیابی کارایی وتخمین بازده به مقیاس دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده های فازی

استاد راهنما:

دکتر محمد خوینی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

چکيده.............................................................................. 1

فصل اول: کليات تحقيق

1-1- مقدمه....................................................................... 3

1-2- بيان مساله................................................................. 3

1-3- سابقه و ضرورت انجام تحقيق......................................... 5

1-4- هدف از انجام تحقيق.................................................... 6

1-5- اهداف کاربردي تحقيق................................................... 6

1-6- جنبه نوآوری تحقیق..................................................... 6

1-7- روش انجام تحقيق....................................................... 6

1-8- روش تجزيه وتحليل و ابزار گرد آوري داده ها........................ 7

1-9- مراجع استفاده کننده از نتايج پايان نامه........................... 7

فصل دوم: مروري بر ادبيات و پيشينه تحقيق

2-1- مقدمه....................................................................... 9

2-2- تاريخچه و مدل هاي مرسوم در DEA................................

2-2-1 تاريخچه تحليل پوششي داده ها...................................10

2-2-2 مباني ابتدايي در مدل DEA..........................................

2-2-2-1 تعريف کارايي......................................................... 12

2-2-2-2 تعريف بهره وري...................................................... 12

2-2-2-3 تعريف ورودي.......................................................... 13

2-2-2-4 تعريف خروجي....................................................... 13

2-2-2-5 تعريف واحد تصميم گيرنده......................................... 13

2-2-2-6 تعريف واحد تصميم گيرنده متجانس............................ 14

2-2-3 مفاهيم DEA.............................................................

2-2-3-1 تعريف مرز کارايي................................................... 15

2-2-3-3  اصول موضوعه...................................................... 16

2-2-3-4 مجموعه مرجع....................................................... 17

2-2-4 به دست آوردن يک مدل خطي DEA با استفاده از مفهوم کارايي....17

2-2-4-1 انواع کارايي از ديدگاه فارل........................................ 17

2-2-4-2 اندازه گيري کارايي.................................................. 18

2-2-4-3 مدل رياضي اوليه جهت محاسبه کارايي..................... 19

2-2-5 مدل هاي متداول در DEA...........................................

2-2-5-1 مدل CCR...........................................................

2-2-5-1-1 برنامه ريزي رياضي کسري مدل CCR...................

2-2-5-1-2 تبديل مدل کسري CCR به برنامه ريزي خطي......... 21

2-2-5-1-3 قضيه استقلال از واحد اندازه گيري........................ 21

2-2-5-1-4 کاراي –CCR...................................................

2-2-5-1-5 مجوعه امکان توليد در مدل CCR........................

2-2-5-1-6 مساله دوگان مدل CCR..................................

2-2-5-1-7 دلايل استفاده از DLP براي حل مدل CCR...........

2-2-5-2 مدل BCC.......................................................

2-2-5-2-1 تعريف مدل BCC..........................................

2-2-5-2-2 مدل برنامه ريزي خطي مدل BCC....................

2-2-5-2-3 مدل دوگان برنامه ريزي خطي BCC.................

2-2-5-2-4 کارايي مدل BCC........................................

2-2-5-2-5 مجموعه امکان توليد مدل BCC.....................

2-2-5-3 مدل هاي جمعي............................................ 25

2-2-5-3-1 تعريف مدل هاي جمعي................................ 25

2-2-5-3-2 مجموعه امکان توليد در ADD........................

2-2-5-3-3 مدل برنامه ريزي خطي مدل ADD.................

2-2-5-3-4مدل برنامه ريزي خطي دوال ADD..................

2-2-5-3-5 کارايي درADD..........................................

2-3- بازده به مقياس................................................. 27

2-3-1 تعريف بازده به مقياس....................................... 27

2-3-2 مفهوم رياضي بازده به مقياس............................ 27

2-3-3 بازده به مقياس در مدل CCR.............................

2-3-4 بازده به مقياس در مدل BCC............................

2-3-5 بازده به مقياس در مدل ADD...........................

2-3-6 تعريف نقطه MPSS........................................

2-4- منطق فازي................................................... 30

2-4-1 مقدمه......................................................... 30

2-4-2 مجموعه هاي کلاسيک.................................. 31

2-4-3 مجموعه هاي فازي........................................ 32

2-4-4 تابع عضويت مجموعه هاي فازي...................... 33

2-4-5 خواص مجموعه هاي فازي.............................. 33

2-4-6 عملگر هاي فازي.......................................... 34

2-4-6-1 اجتماع دو مجموعه فازي............................. 34

2-4-6-2 اشتراک دو مجموعه فازي............................ 34

2-4-6-3 ماکزيمم روي اعداد فازي.............................. 34

2-4-6-4 مينيمم روي اعداد فازي............................... 34

2-4-7 اعداد فازی................................................... 34

2-4-7-1 تعريف رياضي عدد فازي.............................. 34

2-4-7-2 اعداد فازي خاص........................................ 35

2-4-7-2-1 اعداد فازي مثلثي................................... 35

2-4-7-2-1-1 اعمال جبري بر روي اعداد فازي مثلثي......35

2-4-7-2-2 اعداد فازي ذوزنقه اي............................... 36

2-4-7-2-2-1 اعمال جبري بر روي اعداد ذوزنقه اي..........36

2-4-8 آلفا- برش عدد فازي....................................... 37

2-4-9 رتبه بندي اعداد فازي..................................... 37

2-4-10 برنامه ريزي خطي فازي................................. 37

2-4-10-1 تعريف برنامه ريزي خطي............................ 38

2-4-10-2 تعريف مساله برنامه ريزي خطي.................. 38

2-5- مروري بر نظام هاي رتبه بندي دانشگاه هاي جهان....38

2-5-1 مقدمه........................................................ 38

2-5-2 ارزيابي عملکرد و رتبه بندي دانشگاه ها.............39

2-5-3 نظام های رتبه بندي دانشگاه هاي جهان...........40

2-5-3-1 نظام رتبه بندي کامگي............................... 40

2-5-3-2 روش رتبه بندي تايمز.................................. 40

2-5-3-3 نظام رتبه بندي شانگهاي(ARWU)................. 41

2-5-3-4 روش رتبه بندي کيواس................................ 41

2-5-3-5 نظام رتبه بندي موسسه بين المللي سايماگو...42

2-5-3-6 نظام رتبه بندي URAP...................................

2-5-3-7 نظام رتبه بندي دانشگاه هاي جهان اسلام.......42

2-5-3-8 ارزيابي عملکرد دانشگاه ها براساس تکنيک تحليل پوششي داده ها....42

فصل سوم: روش اجراي تحقيق

3-1- مقدمه......................................................... 46

3-2- مدل BCC......................................................

3-2-1 تعريف واحد کارا در مدل BCC..........................

3-2-2 مدل دوال مدل BCC.......................................

3-2-3 تعيين بازده به مقياس در مدل BCC.................

3-3- مدل هاي جمعي............................................. 48

3-3-1 تعيين بازده به مقياس با استفاده از مدل ADD......

3-4- مدل پيشنهادي............................................... 49

3-4-1 تعيين MPSS در مدل پيشنهادي....................... 51

3-5- رويکرد فازي براي مدل پيشنهادي........................ 52

3-5-1 تعريف واحد کاراي فازي................................... 52

3-5-2 تعيين بازده به مقياس در مدل هاي فازي........... 53

3-6- مدل CCR فازي............................................... 54

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

4-1- مقدمه.......................................................... 56

4-2- معرفي صندوق رفاه دانشجويان......................... 56

4-3- داده ها.......................................................... 57

4-4- فازي سازي داده ها......................................... 58

4-5- نتايج حاصل از تعيين کارايي وبازده به مقياس........ 58

4-5-1 خروجي هاي بازده به مقياس در GAMS..............

4-5-2 خروجي هاي تعيين کارايي در GAMS................

فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات

5-1- جمع بندي..................................................... 70

5-2- پيشنهادات.................................................... 71

منابع و مآخذ.......................................................... 72

فهرست منابع فارسی.............................................. 72

فهرست منابع انگلیسی............................................ 73

پیوست.................................................................. 75

واژه نامه تخصصی.................................................... 75

چکیده انگلیسی.................................................... 76

چکیده:

امروزه با توجه به محدود شدن بودجه هاي دولتي و همچنين افزايش فضاي رقابتي بين شرکت ها و سازمان هاي خصوصي ودولتي، استفاده بهينه از تمام امکانات و ظرفيت ها را در هر سازمان را به امري بديهي واجتناب ناپذير تبديل کرده است به طوريکه بررسي عملکرد وکارايي واحد هاي زير مجموعه يک سازمان  را به يک نياز اساسي تبديل کرده  است. يکي از بهترين  ابزار براي بررسي  عملکرد واحد ها تکنيک تحليل  پوششي داده ها  است. تکنيک تحليل پوششي داده ها ابزاري است براي رتبه بندي و شناسايي واحد هاي کارا و ناکارا. يکي از مهمترين مباحث در تحليل پوششي داده ها بررسي ميزان تاثير تغيير عوامل توليد بر خروجي آن واحد توليدي است که از آن به عنوان بازده به مقياس ياد مي شود. در اين تحقيق بازده به مقياس سي و سه دانشگاه کشور از طريق تکنيک خيراللهي و خدا بخشي که تعميم يافته مدل های جمعی است برآورد مي شود. و در نهايت نيز با  استفاده از تکنيک[1] CCR فازي به تعيين کارايي دانشگاه ها مي پردازيم. با توجه به اين که داده هاي ورودي وخروجي به صورت فازي در نظر گرفته شده است. نتايج به دست آمده داراي دقت و صحت بيشتري هستند وبه همين دليل داراي قابليت استفاده توسط مسولين صندوق رفاه دانشجويان و وزارت علوم و تحقيقات را دارد.

فصل اول: کلیات تحقیق

1-1- مقدمه

در سال هاي اخير با توجه به محدود شدن بودجه ها در دانشگاه هاي دولتي وهمچنين با در نظر گرفتن اين موضوع که معيار مناسبي براي هزينه کرد اين بودجه در ميان دانشگاه ها و دانشجويان وجود ندارد، حاکي از اين است که نياز به يک ابزار و تحقيق براي تعيين ميزان  کارايي دانشگاه ها وجود دارد. از طرفي در تمامي کشور هاي توسعه يافته به آموزش عالي به عنوان يکي از عوامل موثر در تحقق سياست هاي توسعه اقتصادي، سياسي، فرهنگي توجه مي شود (محمدی 1384، 21).

بايد در نظر داشت که دانشگاه ها ي کشور را مي توان از جنبه ها وگونه ها ي مختلفي مورد بررسي قرار داد. يکي از اين جنبه ها بحث خدمات رفاهي و آسايشي براي دانشجويان است. يکي از مهمترين  بخش هايي که در وزارت علوم وتحقيقات براي ايجاد رفاه وآسايش بين دانشجويان وجود دارد صندوق رفاه دانشجويان است که به منظور تامين مالي و نيز کمک به وضعيت تحصيلي و معيشتي دانشجويان دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي و در جهت اهداف مشخص شده در قانون اساسي که همانا خودکفايي در آموزش عالي کشور است در سال 1353 تاسيس شد.

2-1- بیان مسئله

براي بررسي وضعيت کارايي دانشگاه ها با توجه به بررسي هاي صورت گرفته مي توان از دو تکنيک تحليل پوشش داده ها[1] و روش تحليل مرز تصادفي[2] استفاده کرد. روش تحليل مرز تصادفي روش مناسبي براي پردازش داده ها با سطح معيني از عدم اطمينان است. اما زمانيکه تعداد ورودي ها وخروجي ها زياد مي شود، امکان استفاده از اين روش را مشکل مي کند. به عبارت ديگر روش تحليل پوششي داده ها براي بررسي وضعيت کارايي موسسات غير انتفايي نظير بيمارستان ها، دانشگاه ها که داراي چندين ورودي وخروجي هستند و اولويت پولي در آن ها وجود ندارد، روش مناسبي است. از روش تحليل پوششي داده ها به عنوان يک روش غير پارامتريک[3] براي ارزيابي کارايي نسبي[4] واحد هاي تصميم گيرنده [5]که داراي چندين ورودي و خروجي مشابه هستند، استفاده مي شود.

دو مدل اساسي تکنيک DEA:

1) مدلCCR: اين مدل براي ارزيابي کارايي واحدهاي تصميم گيرنده اي با بازده به مقياس ثابت به کار  مي رود.

2) مدلBCC: اين مدل زماني به کار مي رود که N واحد تصميم گيرنده با بازده به مقياس هاي متفاوت وجود دارد. اين مدل براي اولين بار توسط بانکر، چارنز، وکوپر براي حل مشکل مدل CCR ارايه شد.

بازده به مقياس

بازده به مقياس یک بحث بسيار مهم در اقتصاد خرد و کلان است و مي تواند اطلاعات مفيدي راجع به وضعيت واحد هاي تصميم گيرنده در اختيار ما بگذارد.

 يک تعريف از بازده به مقياس به اين صورت است که بازده به مقياس ميزان تاثير عوامل توليد بر روي توليد است.

بازده به مقياس بر سه نوع تقسيم مي شود:

 1)بازده به مقياس افزايشي (IRS): به اين معناست که با افزايش ميزان ورودي ها، خروجي ها بيشتر افزايش پيدا کنند.

 2)بازده به مقياس کاهشي (DRS): به اين معناست که با افزايش ميزان ورودي ها، خروجي ها کمتر افزايش پيدا کنند.

 3)بازده به مقياس ثابت (CRS): به اين معناست که با افزايش ميزان ورودي ها، خروجي ها نيز به همان اندازه افزايش پيدا کنند.

منطق فازي وکاربرد آن در DEA

منطق فازي[6] که در مقابل منطق کريسپ يا همان منطق (0و1) است براي اولين بار توسط يک دانشمند ايراني به نام پروفسور لطفي زاده[7] ارائه شد. اين منطق از منظر در نظر گرفتن بعد کلامي به صورت در نظر گرفتن بعد خاکستري بين صفر ويک براي زبان هاي محاوره اي بسيار مناسب است. پروفسور لطفي زاده در آن زمان رياست دانشکده مهندسي برق دانشگاه برکلي را بر عهده داشتند ومي توان گفت که شاخه جديدي از رياضيات را ارائه کردند. با توجه به اين که ورودي ها و خروجي ها در مدل DEA داراي ماهيت قطعي نيستند براي به دست آوردن جواب هايي با کيفيت بالاتر از داده هاي فازي استفاده کرديم.

به مدل DEA که از داده هاي فازي براي حل مساله استفاده مي کند اصطلاحا مدل تحليل پوششي داده هاي فازي(FDEA) مي گويند.

در اين پژوهش قصد بر اين است که از مقاله ای که دکتر خدابخشی در آن با استفاده از يک متد جديد به تعيين نوع بازده به مقياس پرداخته، برای تعيين نوع بازده به مقياس 33 دانشگاه دولتی استفاده کنيم. همچنين با تعميم اين روش به روش CCR، يک مدل CCR فازی به دست آوريم وبا استفاده از اين مدل به تعيين کارايي اين 33 دانشگاه دولتي بپردازيم.

3-1- سابقه و ضرورت انجام تحقیق

تحليل پوششي داده ها تکنيکي است که توسط يک مدل برنامه ريزي رياضي که براي ارزيابي کارايي واحد هاي تصميم گيرنده که چندين ورودي و چندين خروجي دارند مورد استفاده قرار مي گيرند. تکنيک تحليل پوششي داده ها براي اولين بار توسط چارنز و کوپر و رودز معرفي شد. مدلي که آنها ارائه کردند به مدل CCR  معروف شد. بعد از آن بنکر و همکارانش در سال 1984 مدلي که تعميم يافته مدل CCR  بود ارائه کردند که به مدل BCC [1] معروف شد. در سال هاي بعد با توجه به قدرت تکنيکDEA  در ارزيابي و رتبه بندي واحد ها مقالات و تحقيقات بسيار زيادي راجع به اين مطلب منتشر شد.

ضرورت انجام اين تحقيق از دو منظر قابل توجه است. اول اينکه ساير تحقيقات صورت گرفته در اين زمينه از داده هاي قطعي استفاده مي کنند و با توجه به اين که در محيط واقعي ماهيت داده ها اغلب قطعي نيستند، در اين تحقيق از داده هاي فازي استفاده شده است. دوم اينکه در اکثر تحقيقات ومقالاتي که براي تعيين بازده به مقياس و رتبه بندي واحد هاي دانشگاهي وموسسات آموزش عالي نوشته شده اند، اين موسسات را غالبا از منظر معيار هاي تخصصي آموزشي و پژوهشي مورد ارزيابي قرار داده اند. ليکن در اين تحقيق براي ايجاد يک نواوري، همچنين ابراز نياز سازمان ها وموسسات خدمت رساني در دانشگاه ها نظير صندوق رفاه دانشجويان تصميم به تعيين بازده به مقياس ورتبه بندي دانشگاه ها ومراکز آموزش عالي دولتي با معيار هاي خدماتي و رفاهي دانشجويان گرفته شد.

4-1- هدف از انجام تحقیق

هدف از انجام اين تحقيق، تعيين بازده به مقياس براي دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي و رتبه بندي  آن ها با استفاده از تکنيکDEA   است و در راستاي اهداف آرماني در جست وجوي راه حلي براي رسيدن به اهداف زير هستيم:

1)تفکيک واحدهاي کارا و ناکارا از يکديگر.

2) مشخص کردن خط مشي سازمان ها به سوي کارايي وبهره وري بيشتر.

3) ارائه يک روش جديد فازی جهت تعيين کارايي واحدها (CCR فازی).

5-1- اهداف کاربردی تحقیق

تمامي سازمان­ها و نهادهاي خدماتي که به صورت غيرانتفايي اداره مي شوند به طور خاص معاونت هاي دانشجويي دانشگاه هاي کشور و صندوق رفاه دانشجويان وزارت علوم مي توانند از نتايج اين تحقيق استفاده کنند. ضمنا محققان در زمينه رتبه بندي مي توانند از مدل بازده به مقياس ارائه شده استفاده کنند.

[1] Banker,Cooper,Charnes

[1] Data envelopment analysis

[2]  Stochastic frontier analysis

[3] Non parametric method

[4] Relative eficiency

[5] Decision making unit

[6] Fuzzy logic

[7] Zadeh

[1] Charnes,Chopper,Rohdes

تعداد صفحه : 89

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        --------********        info@elmyar.net

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--------  -------- --------

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 
 

مطالب مشابه را هم ببینید

 

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید