پایان نامه تحلیل فضایی موانع و محدودیت­های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد : جغرافیا

گرایش : برنامه­ریزی روستایی

عنوان : تحلیل فضایی موانع و محدودیت­های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی 

مدیریت تحصیلات تکمیلی پردیس

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

گروه جغرافیا

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته جغرافیا و برنامه­ریزی روستایی

تحلیل فضایی موانع و محدودیت­های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی

(مطالعه موردی: مددجویان تحت پوشش کمیته امداد در منطقه سیستان)

استاد راهنما:

دکترصادق اصغری لفمجانی

 استاد مشاور:

دکتر محمودرضا میرلطفی 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

با توجه به این که امروزه توانمندسازی به یکی از مفاهیم اصلی توسعه پایدار تبدیل شده است و رابطه آن با توسعه پایدار به شکلی است که یا از اجزای آن یا عامل آن و یا معلول توسعه پایدار به حساب می­آید، لذا دستیابی به توسعه پایدار بدون توانمندسازی اقشار ضعیف جامعه امکان­پذیر نیست. با توجه به اهمیت موضوع، در این تحقیق تلاش گردیده است تا با تحلیل فضایی، موانع و محدودیت­های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی تحت پوشش کمیته امداد سیستان مورد کنکاش قرار گیرد. جامعه آماری تحقیق شامل روستاهای با بیش از 50 خانوار تحت پوشش کمیته امداد می باشد که با استفاده از فرمول کوکران 40 روستا به عنوان حجم نمونه محاسبه گردید. روش تحقیق حاضر، توصيفي تحليلي و مبتنی بر بررسی منابع اسنادی، بررسی­های میدانی و تکمیل پرسشنامه بوده است. در تجزیه و تحلیل اطلاعات، از مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) با کمک نرم­افزار Expert Choice و تحلیل­های فضایی و آماری از طریق نرم افزارهایArcGIS و SPSS استفاده شده است. نتایج حاصل از تحقیق بر اساس آزمون ANOVA نشان داد که وابستگی به آب رودخانه هیرمند با میانگین 5020/0، مشکلات سازمانی با میانگین 4900/0، ویژگی­های شخصیتی و فردی سرپرست خانواده با میانگین 4365/0 و مشارکت با میانگین 4179/0 بعنوان بالاترین عوامل در موانع یا محدودیت­های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد شناخته شد. در همین راستا، دیگر نتایج تحقیق حاکی از آن است که بر اساس تحلیل های آماری، بین شدت اثرات موانع یا محدودیت­های اقتصادی و اجتماعی خانوارهای ساکن در روستاهای مرزی با سایر روستاهای سیستان اختلاف معناداری وجود دارد.

کلید واژه­ها: خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد، روستا، توانمندسازی، تحلیل فضایی، سیستان.

 فصل اول: مقدمه و کلیات تحقیق

مقدمه. 2

1-1- طرح و بیان مسئله تحقیق.. 4

1-2- ضرورت و اهمیت انجام تحقیق.. 7

1-3- اهداف تحقیق.. 8

1-4- سوال های تحقیق.. 8

1-5- فرضیه های تحقیق.. 9

1-6- سابقه تحقیق.. 9

1-6-1- مطالعات خارجی.. 9

1-6-2- مطالعات داخلی.. 11

1-7- محدوده موضوعی، زمانی و مکانی تحقیق.. 13

فصل دوم: مبانی نظری تحقیق

پیش درآمد. 15

2-1- تعاریف و مفاهیم. 15

2-1-1- فضا 15

2-1-2- مکان در ارتباط با فضا 16

2-1-3- سازمان فضایی.. 17

2-1-4- توانمندسازی.. 17

2-1-5- مشاركت… 19

2-1-6- توانمندسازي و بهسازي مشاركتي.. 22

2-1-7- فقر و محروميت اقتصاد. 22

2-1-8- كارآفريني روستايي.. 23

2-1-9- توسعه. 23

2-2- دیدگاه ها و نظریه ها 26

2-2-1- تاریخچه و مبانی نظری مطالعات فقر. 26

2-2-2- دیدگاه های مرتبط با کارآفرینی.. 30

2-2-3- ديدگاه جامعه شناختي و جمعيت شناختي.. 30

2-2-4- ديدگاه روانشناختي.. 31

2-2-5- ديدگاه اقتصادي (کارآفريني درون تئوري اقتصادي) 31

2-2-6- ديدگاه توسعه اي و محيطي.. 33

2-2-7- ديدگاه نهادي.. 33

2-3- بررسی رویکردهای گوناگون در مورد مشارکت… 34

2-3-1- دیدگاه روانشناختی.. 34

2-3-2- دیدگاه جامعه شناختی.. 34

2-3-3- دیدگاه علوم سیاسی.. 35

2-4- پیشینه تاریخی توانمندسازی.. 35

2-4-1- رویکردهای نظری توانمندسازی.. 36

2-4-2- فرآیند توانمندسازی.. 37

2-4-3- چارچوب توانمندسازی.. 38

2-4-4- حوزه های توانمندسازی مددجویان.. 40

2-4-5- ساماندهی افراد و ایجاد تشکل.. 42

2-4-6- رويكردهاي سازماني.. 43

2-4-7- نظريه هاي گونه ی اول. 44

2-4-8- نظريه هاي گونه ی دوم. 45

2-4-9- نظريه هاي گونه ی سوم. 45

2-4-10- نظريه هاي گونه ی چهارم. 45

2-4-11- نوع شناسی کمیته امداد امام خمینی (ره) 46

2-4-12- اهمیت موضوع توانمندسازی در کمیته امداد امام خمینی (ره) 48

2-4-13- جایگاه کمیته امداد در توانمندسازی مددجویان تحت پوشش این نهاد. 49

2-4-14- توانمندسازی مددجویان.. 50

2-4-15- عوامل موثر بر توانمندسازی خانواده های تحت حمایت کمیته امداد. 51

2-5- جمع بندی.. 53

فصل سوم: مواد و روش ها

پیش درآمد. 56

3-1- معرفی اجمالی محدوده مورد مطالعه. 56

3-1-1- موقعیت، حدود و وسعت منطقه مورد مطالعه. 56

3-1-2- توپوگرافی و ژئومورفولوژی.. 58

3-1-3- اقلیم. 59

3-1-4- منابع آب.. 64

3-2- ویژگیهای جغرافیای انسانی.. 70

3-2-1- جمعیّت و ویژگیهای آن.. 70

3-3- ويژگيهاي اقتصادي منطقه سیستان.. 75

3-4- روش شناسی تحقیق.. 76

3-4-1- روش پژوهش…. 76

3-4-2- جامعه آماري و تعداد نمونه. 77

3-4-3- شاخصهای تحقیق.. 80

3-4-4- روش و ابزار گردآوري داده هاو اطلاعات.. 83

3-4-5- شیوه تجزیه و تحلیل داده‎ها 83

3-4-6- مدل تصمیم‎گیری چند شاخصه (MCDM) 84

3-4-7- فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) 86

3-4-8- روایی و پایایی ابزار تحقیق.. 90

3-5- جمع بندی.. 92

فصل چهارم: یافته­های تحقیق

پیش درآمد. 94

4-1- ویژگیهای عمومی پاسخ دهندگان پرسشنامه ها 94

4-1-1- وضعیت سنی پاسخگویان.. 94

4-1-2- وضعیت جنسی.. 96

4-3-1- وضعیت سواد. 96

4-2- یافته ها 98

4-2-1- علل قرار گرفتن تحت پوشش کمیته امداد. 98

4-2-2- روند تغییرات خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد. 99

4-3-3- شدت اثرات موانع یا محدودیتهای مطرح در توانمندسازی خانوارهای روستایی………………………..103

4-4- آزمون فرضیات.. 106

فصل پنجم: جمع­بندی و نتیجه گیری

4-5- جمع بندی.. 115

4-6- نتیجه گیری.. 116

4-7- پیشنهادات.. 118

فصل ششم: فهرست منابع

1-6- منابع ……………………………………………………………………………………………………………………………….121

1- مقدمه

فقر به عنوان يكی از مباحث مهم در ادبيات توسعه مطرح و زدودن فقر از يک جامعه يكی از اهداف اصلی توسعه­ي اقتصادي است (خالدي و پرمه، 1384: 57). بانک جهانی دلايل فقر اقتصاد روستايی را در عواملی چون پايين بودن ميزان درآمد سرانه، بازدهی كم زمين و فرصت­هاي محدود شغلی بر شمرده­اند و دلايل فقر اجتماعی روستايی را در سطح پايين سواد و بالا بودن بعد خانوار كه خود كاهش پس­انداز و صرف هزينه هنگفت براي بهداشت، آموزش، مصرف غذايی و مسكن را به دنبال دارد می­داند (رحيمی­سوره و رضوي، 1375: 281). بنابراين تامين رفاه اجتماعی از جمله مهم­ترين اهداف هر نظام اقتصادي است و فراهم نمودن شرايط مناسب براي زندگی تمامی اقشار جامعه وظيفه­ي اصلی كارگزاران و مسئولان اقتصادي كشور تلقی می­شود. از اين روست كه تغيير در رفاه اجتماعی يا هم زمان با آن تغيير در فقر از جمله زمينه­هاي ارزيابی نظام­هاي اقتصادي به شمار می­آيد (فرج­زاده،1382: 10).

يكي از مهم­ترين اهداف تشکیل دولت­ها فراهم ساختن رفاه و توسعه براي جامعه است. فرآيند توسعه همواره كنش دولت را در بر دارد. در نوشتارهاي توسعه كشورهاي جهان سوم، در مورد اهميت دولت براي پيشبرد فرآيند توسعه توافق كلي وجود دارد و به عنوان يكي از نيروهايي تلقي مي­شود كه نقش زيادي در فرآيندهاي تغيير اين جوامع، از جمله در زمينه تغيير روستايي ايفا مي­كند (دوفوميه، 1373: 18). از اين رو ماهيت دولت­ها، فلسفه سياسي و ايدئولوژيكي و ساختار آنها نقش اساسي در فرآيند توسعه و از جمله توسعه روستايي دارد (شكوري، 1384: 51).

توسعه روستايي، از برنامه­هاي توسعه هر كشور به شمار مي­رود كه براي دگرگون­سازي ساخت اقتصادي- اجتماعي جامعه روستايي به كار مي­رود. اين برنامه­ها توسط دولت و كارگزاران آن، در مناطق روستايي به اجرا در مي­آیند. دولت­ها براي دستيابي به اين اهداف از ابزارهاي مختلف و متفاوتي استفاده مي كنند كه اين موضوع در مورد دولت ايران نيز مصداق دارد.

در ايران دولت به منظور دستيابي به توسعه روستايي از ابزارهاي مختلف استفاده كرده و اقدامات متعددي را به مرحله اجرا درآورده است. از جمله این اقدامات پس از انقلاب می­توان تشکیل نهادهایی همچون جهاد سازندگی، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و کمیته امداد امام خمینی را نام برد. هدف از ایجاد این نهادها عمران، آبادانی مناطق عقب مانده از توسعه و کمک به اقشار محروم جامعه علی­الخصوص نقاط روستایی فاقد امکانات بود.

در این میان کمیته امداد به عنوان نهادی شناخته می­شود که به توانمندسازی خانوارهای محروم و آسیب­پذیر جامعه چه در نقاط شهری و چه روستایی می­پردازد و نقش آن در مناطق روستایی با توجه به ماهیت اقتصادی- اجتماعی این نقاط پر رنگ­تر است.

با توجه به اهمیت موضوع در این پایان نامه تلاش بر این است تا موانع و محدودیت­های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی تحت پوشش کمیته امداد مورد بررسی قرار گیرد تا در نهایت راه­کار­های مناسب جهت تقویت و توانمندسازی این قشر از جامعه ارائه گردد. این پژوهش در قالب پنج فصل سازمان یافته است که:

در فصل اول؛ چارچوب پژوهش همراه با طرح مساله، ضرورت و اهداف پژوهش، فرضیات پژوهش و برخی از تجربیات گذشته در قالب پیشینه پژوهش بیان گردیده است.

در فصل دوم؛ مباحث نظری پژوهش پیرامون موضوع تحقیق در قالب نظریات و دیدگاه­ها مورد بررسی قرار گرفته است.

در فصل سوم؛ متدولوژی و روش­های مورد استفاده در پژوهش و همچنین منطقه مطالعاتی از جنبه­های طبیعی و انسانی مورد بررسی قرار گرفته و چشم­انداز وضع موجود ترسیم و بیان گردیده است.

در فصل چهارم؛ به تجزیه و تحلیل موانع و محدودیت­های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی تحت پوشش کمیته امداد پرداخته شده و در ادامه فرضیات تحقیق مورد آزمون قرار گرفته شده است.

در فصل پنجم؛ در نهایت جمع­بندی، نتیجه­گیری و پیشنهادات ارائه می­گردد.

1-1- طرح و بیان مسئله تحقیق

ساليان متمادي در پياده­سازي مدل‎هاي گوناگون رشد و توسعه وقت صرف شده و ناكامي‎هاي بسياري در اين امر اتّفاق افتاده است. سهم عدم بهره‎مندي جوامع روستايي از رشد و توسعه در اين جريان، شايد بيش از ساير اقشار است. شرايط محيطي و انساني حاكم بر روستاها به‎ گونه‎اي است كه آنان را در انزوا قرار داده و باعث شده از فعاليت‎هاي مربوط به توسعه بهره‎ي كمتري ببرند. مهم‎ترين نمود اين امر در نبود اشتغال، ناپايداري و عدم تنوع شغلي در روستاها است كه مهاجرت به خارج روستاييان را درپي دارد (طاهرخانی،1381: 50 و فلیحی،1379: 203). اما در این میان، برنامه‎های جدید توسعه، الگوی نوینی از توسعه روستایی را معرفی می‌‎نماید که مبتنی بر اصل توانمندسازی روستاییان می‎باشد. توانمندسازی از مؤلفه‎های جدید توسعه و در کانون مفاهیم جدید توسعه و تقویت راهبردهای فقرزدایی به ویژه در مناطق روستایی قرار دارد.

مفهوم توانمندسازی از دهه 1950 شکل گرفت و در دهه 1970 به اوج خود رسید. در دهه 1990 وجه غالب نظریه‎های توسعه روستایی را به خود اختصاص داد و در مفهوم جدید توانمندسازی، مردم خود نقش بازیگر اصلی را دارند. توانمندسازی یک بحث کیفی و ارتقائی است و این تعریف را در برمی‎گیرد: توانمندسازی به عنوان فرآیندی که به واسطه آن افراد بر امور و کارهای خود تسلط بیشتری می‎یابند و با کسب قدرت بالا، کنترل بر منابع، اعتمادسازی، ظرفیت­سازی و مشارکت فعال می‎توانند مسیر زندگی‎شان را به درستی هدایت کنند. راهبردهای توانمندسازی، کمک به مردم برای داشتن نقش فعال در زمینه شناخت خود است

تعداد صفحه : 148

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       info@elmyar.net

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 
 

مطالب مشابه را هم ببینید

 

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید