دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی طنز سیاسی دهه 40

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد :تاريخ انقلاب اسلامي

عنوان :بررسی طنز سیاسی

وزارت علوم، تحقيقات و فناوري

پژوهشكده امام خميني و انقلاب اسلامي

وابسته به مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني

 

پايان نامه براي دريافت درجه كارشناسي ارشد در رشته تاريخ انقلاب اسلامي

عنوان:

بررسی طنز سیاسی دهه 40

 

استاد راهنما:

جناب آقاي دکتر اسماعیل حسن­زاده

استاد مشاور:

جناب آقاي دکتر حميد بصيرت منش

 

شهریور، 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست تفصيلي

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………. 1

کليات پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………. 4

بيان مسأله ………………………………………………………………………………………………………………….. 4

قلمرو پژوهش …………………………………………………………………………………………………………….. 5

هدف، ضرورت و اهميت طرح پژوهش …………………………………………………………………………… 5

پرسش بنيادين و پرسش هاي فرعي پژوهش ……………………………………………………………………… 5

پيش فرض هاي پژوهش ……………………………………………………………………………………………….. 6

تعريف مفاهيم ……………………………………………………………………………………………………………… 6

روش پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………… 7

سازماندهي پژوهش ………………………………………………………………………………………………………. 7

نقد مراجع …………………………………………………………………………………………………………………… 8

بخش­اول: مفهوم شناسي طنز، طنزسياسی وتاریخچه آن تا مشروطه

فصل اول: طنز و تعاریف آن

  1. طنز و کارکردهای آن ……………………………………………………………………………………………………………………………. 8
  2. مقایسه طنز با هزل، هجو، فکاهه و کاریکاتور …………………………………………………………………………………………. 15
  3. طنز از دیدگاه غربی­ها ………………………………………………………………………………………………………………………….. 19

فصل دوم: طنز و قدمت آن در ایران

  1. تاریخچه­ی طنز در ایران …………………………………………………………………………………………………………… 24
  2. نمونه های برجسته : سيد اشرف الدين گيلاني و علی اکبر دهخدا ……………………………………………………..29
  3. نشریات فکاهی و طنز در دوره­ی مشروطه …………………………………………………………………………………….32

بخش دوم :زمینه­ها ونمونه­های طنزسیاسی در دهه40

فصل اول: زمینه سیاسی – اجتماعی …………………………………………………………………………………………………. 38

فصل دوم: طنز سیاسی در دوره­ی پهلوی ………………………………………………………………………………………….. 43

فصل سوم: نمونه های برجسته طنزسیاسی دردهه40 ……………………………………………………………………………. 52

1.غلامحسين ساعدي ……………………………………………………………………………………………………………………………. 56

  1. ابوالقاسم حالت ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 63

3.بهرام صادقي ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 68

  1. جواد مجابي ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 70

فصل چهارم: طنزوفکاهی درنشریات

  1. هفته نامه­ی فکاهی توفیق ………………………………………………………………………………………………………… 77
  2. مجله تهران مصور ………………………………………………………………………………………………………………….. 84
  3. مجله کاریکاتور …………………………………………………………………………………………………………………….. 87
  4. روزنامه­های سراسری(آیندگان) ………………………………………………………………………………………………….91

فصل پنجم: سنخ شناسی …………………………………………………………………………………………………………………. 98

بخش سوم:محتوای طنزسیاسی

فصل اول: نقد ساختارهاي سياسي ……………………………………………………………………………………………………. 104

  1. مجلس در بوته­ی نقد ……………………………………………………………………………………………………………………….. 108
  2. انتقاد از شخصیت­ها و عملکرد نماینده­های مجلس و حزب ایران نوین ……………………………………………………… 124
  3. نهادها و سازمان­های دولتی……………………………………………………………………………………………………………………..140

4.مراکز اداری …………………………… ……………………………………………………………………………………………………………144

الف) شهرداری: ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 144

ب) سازمان آب و برق: …………………………………………………………………………………………………………………………. 156

پ) شرکت اتوبوسرانی: ………………………………………………………………………………………………………………………… 158

ت) وزارت آموزش و پرورش: ……………………………………………………………………………………………………………… 163

ث) بخش کمرگات ……………………………………………………………………………………………………………………………… 168

ج) وزارت بهداشت ……………………………………………………………………………………………………………………………. 176

فصل دوم: شخصيت هاي سياسي در بوته نقد

1.طنز و انتقاد از شاه و دربار………………………………………………………………………………………………………. 185

2.طنز و انتقاد از نخست وزیران …………………………………………………………………………………………………… 193

الف) علی امینی …………………………………………………………………………………………………………………………………… 193

ب) امیراسدالله علم ………………………………………………………………………………………………………………………………. 197

پ) حسنعلی منصور …………………………………………………………………………………………………………………………….. 203

ت) امیرعباس هویدا …………………………………………………………………………………………………………………………….. 210

فصل سوم:موضوعات طنز سیاسی

  1. نقد تحولات داخلی …………………………………………………………………………………………………………………. 217

الف) انقلاب سفید ……………………………………………………………………………………………………………………………..  217

ب) نفت و کنسرسیوم …………………………………………………………………………………………………………………………. 226

پ) آمارگیری …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 239

  1. نقد تحولات خارجی ……………………………………………………………………………………………………………… 243

الف)آزادی بیان …………………………………………………………………………………………………………………………………… 243

ب) تبعیض نژادی در آمریکا ………………………………………………………………………………………………………………… 247

پ) جنگ ویتنام …………………………………………………………………………………………………………………………………. 252

نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 257

مراجع ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 259

مقدمه

با خروج رضاشاه از ایران در جریان شهریور 1320 و همزمان با آغاز جنگ جهانی دوم، ایران دور جدیدی از تحولات را تجربه کرد. اولین تحول، تغییر در بنیان کابینه­ها و انتصاب نخست­وزیر جدید بود. این تغییرات همچون موجی در سایر بخش­ها چه داخلی و چه خارجی نیز نفوذ یافت. نمونه­ی بارز این تحول در بعد داخلی، ایجاد فضای باز سیاسی بود که سبب آزادی تشکل­های سیاسی، انتشار آزاد مطبوعات غیر دولتی و آزادی زندانیان سیاسی بود. فضای باز سیاسی در انتشار مطبوعات تاثیر شگرفی نهاد به طوری که با فروپاشی دیکتاتوری، مطبوعات به سرعت گسترش یافتند و ظرف سه ماه از سقوط رضاشاه، قریب به سیصد مجوز برای روزنامه و مجله صادر شد به طوری که تا سال 1332ش. شمار مطبوعات در سطح کشور به 1500 عنوان رسید.

تعداد نشريات فكاهي نيز روند فزوني داشت. روزنامه­ها و نشریات فکاهی چون توفیق، چلنگر، حلاج، نسیم شمال، هردنبیل، باباشمل، قلندر، یویو افزوده شد و در آن فضا شروع به سرودن طنزها و فکاهیات سیاسی نمودند اما این آزادی سیاسی چندان دوام نداشت و با شکل­گیری کودتای 28 مرداد بساط نشریات و آزادی احزاب برچیده شد و ایران دوره بعدی سانسور و خفقان را تجربه نمود و بسیاری از نشریات جدی و غیر جدی نیز تعطیل و یا به سمت دولتی شدن پیش رفتند. این دوره از سانسور، دهه­ی 40 را نیز شامل شد. بیشتر نشریات در این دوره دولتی و یا به نوعی زیر نظر آن­ها اداره ­شدند. از آنجایی که طنزسیاسی و انتقاد، گاه محصول دیکتاتوری و خفقان در یک جامعه است برخی نویسندگان و روشنفکران چون غلامحسین ساعدی، بهرام صادقی و جواد مجابی با توجه به اوضاع کشور به تنقید آن پرداخته و با زبان طنز شروع به انتقاد و گاه هجو دولت و فضای تلخ جامعه نمودند. علاوه بر آن، برخی نشریات چون هفته­نامه­ی فکاهی توفیق، مجله­ی خواندنی­ها با ضمیمه­ی کارگاه نمدمالی، مجله­ی تهران مصور با ضمیمه  فکاهیات با نام کشکیات، مجله­ی ترقی با ضمیمه­ای از فکاهیات با عنوان هردنبیل و در آخر مجله­ی کاریکاتور اقدام به چاپ و انتشار طنزهای سیاسی- اجتماعی نمودند که البته به جهت سانسور شدید مطبوعات، به غیر از توفیق، بقیه­ی نشریات به چاپ و انتشار طنزهای ساده در خصوص گرانی، مسائل خارجی و بین­المللی روی آوردند. زیرا طنزهای توفیق جدی­تر و تاثیرگذارتر بود. توفیق طنزسرایان، طنزنویسان و کاریکاتوریست­های قهّاری چون عمران صلاحی، منوچهر محجوبی، غلامعلی لطیفی و کامبیز درمبخش و… را گردهم آورده بود تا با همکاری آن­ها روند نادرست جامعه را به بوته­ی نقد بکشانند. علاوه بر آن نویسندگان نوگرایی چون غلامحسین ساعدی، بهرام صادقی، صمدبهرنگی… نیز با نوشتن داستان­های تلخ و سیاه، جامعه­ی متوحش و سیاه مردم فقیر، فاحشه­ها و کارمندان را به تصویر می­کشند که جنبه­های اجتماعی، سیاسی و ایدئولوژی آثار این نویسندگان بر جنبه­های ادبی و هنری آن غالب بود.

شايان ذکر است که در روند انجام تحقيق، موانعي نيز به وجود آمد، در گام اول با مراجعه به نشریات فکاهی موجود در مؤسسه مطالعات تاريخ معاصر، دانشگاه تهران و کتابخانه­ی مجلس، برخی شماره­ها اسکن نشده بودند در نتیجه مسئولین عزیز کتابخانه­ها از در اختیار قرار دادن نسخه­ی اصلی که مربوط به 52 سال پیش بود به جهت فرسوده بودن کاغذ ممانعت کردند.به همين دليل گردآوري داده ها به مدت پنج ماه طول کشيد.علاوه بر آن، از آن­جایی که موضوع «طنزسیاسی دهه40» موضوعی تحلیلی و میان رشته­ای بین شاخه­ی ادبیات، نشانه­شناسی و تاریخ بود مدت زمان زیادی جهت شناسایی منابع و نیز تحلیل مطالب صرف شد. از دیگر مشکلات اساسی بنده مصاحبه و شناسایی طنزپردازان دهه­ی 40 بود که نگارنده شخصاً با مراجعات مکرر چند ماهه به دفتر طنز و خانه­ی کاریکاتور ایران توانست شماره­ی تماس چند تن از کاریکاتوریست­ها را بدست آورد و در آخر با دو تن از بزرگواران عرصه­ی طنز و کاریکاتور دیدار داشته باشد که البته این دو هنرمند در راهنمایی و کمک به نگارنده از هیچ کمکی دریغ ننمودند. اما بايد خاطر نشان کرد که در اين پژوهش با توجه به کمبود منابع فکاهی در دهه­ی40 که بیشتر مطالب نیز از هفته­نامه­ی توفیق گردآوری شد نگارنده تلاش نمود تا طنزهای انتقادی مربوط به دربار، نخست­وزیران و ساختارهای سیاسی و اجتماعی را گردآوری کند و به تحلیل داده­ها بپردازد.

در اينجا برخود لازم می­دانم که سپاسگزار زحمات استاد راهنماي محترم، جناب آقاي دکتراسماعيل حسن­زاده باشم که با مطالعه­ی مستمر پایان نامه و یادداشت­های مختصر و مفیدشان در تحلیل مطالب و کاریکاتورها بنده را یاری نمودند و همچنین از استاد محترم مشاور جناب آقاي دکتر حميد بصيرت­منش که درطول مراحل مختلف اين پژوهش با بذل توجه و مطالعه دقيق متون اوليه و ویرایش مطالب از راهنمایی­هاي ارزشمندشان بهره فراوان برد­ه­ام کمال تشكر و سپاس را بنمايم و نیز از استادان ارجمند جناب آقای دکتر محمدسالار کسرایی، آقایان محمد رفیع­ضیایی کاريكاتوريست و كارتونيست حرفه­اي مطبوعات، کامبیز درمبخش طراح، کاریکاتوریست و گرافیست ایرانی و عسگربگری بی­نهایت سپاسگزارم. همچنين از همكاري مسئولان محترم کتابخانه پژوهشكده امام خميني و انقلاب اسلامي و همه­ی عزيزاني که در اين راه اينجانب را مورد لطف و عنايت خويش قرار دادند سپاسگزاري مي­نمايم.

 

بيان مسأله

زبان طنز، زبان انتقاد غیرمستقیم است.مردم ایران نیز در ادوار مختلف به دلیل نبود فضای لازم برای انتقاد مستقیم با آن مأنوس بوده‌اند. البته در ادبیات کلاسیک ـ به‌ دلیل ماهیت دربار‌ی آن ـ طنز به معنی انتقاد اجتماعی چندان رواج نداشته است. طنز در لغت به معناي طعنه زدن، سرزنش كردن و با استهزا جنبه هاي از زندگي را به نمايش گذاشتن است. به قول شفيعي كدكني« طنز عبارت است از تصوير هنري اجتماع نقيضين و ضدين.»طنز در ميان مردم عامه، با مفاهيمي چون هجو، هزل و فكاهي پيوند خورده است. در صورتي­كه هر يك از اين مفاهيم طنز (شامل: لطيفه، ظريفه، مطايبه، بذله، شوخي، تعريض)داراي زيرشاخه هايي هستند كه مي­توان از اين طريق تفاوتي ميان مفاهيم قائل شد.

اما طنز سياسي چيست؟ طنز سياسي نوعي انشاء نظم و نثري است كه هدفش ابلاغ حقايق سياسي است كه اين حقايق به صورت داستان و اشعاري در مي­آيد كه شخصيت­هاي آن وكلا، زمامداران و مقامات حاكمه و محتواي آن نقد قدرت مي­باشد. به تعبير ديگر هر كلامي كه علاوه بر داشتن جوهره و عنصر كنايه، انتقاد و استهزاء به نحوي به موضع قدرت و حاكميت در جامعه و روابط شخصي و غيرشخصي افراد بپردازد، طنز سياسي است. طنز سياسي در هر زمان و مكان و با هر نوع ايدئولوژي به موضع قدرت مي­تازد تا عامه­ي مردم را با حقايق گزنده در قالب خنده و طنز آگاه سازد. از این رو، سیر تاریخی طنز در ايران را می‌توان به پیش از مشروطه و پس از مشروطه تقسیم کرد. طنز پیش از مشروطه بیشتر گرايش فردی و شخصی شاعرانی چون سوزنی، عبيدزاكاني… بود، اما طنز پس از مشروطه، گرايش اجتماعی‌ و ملّی داشته است. در دوره­ي پهلوي اول و دوم به دليل استبداد وسانسورهاي شديد، انتقادها در قالب مطبوعات و هفته نامه­ها به صورت محدود منتشر و گاهي توقيف مي­شد. در دهه­ی40، اين انتقادها در قالب طنز منتشر مي شد. علّت بيان اين انتقادها در قالب طنز اين بود كه، طنز بیانی هنرمندانه برای تحمل آلام زندگی و کاستن از رنج‌ها و غم‌هاست و خنده و تبسم همزاد آن است و طنز ‌آغازی است برای تفکر و تنبه. از این‏ رو، هدف طنز اصلاح و تهذیب عیوب و نواقص جامعه است، نه افراد.

با اين تفاسير ما در اين پژوهش به دنبال يافتن مشكلات جامعه از دريچه­ی طنز هستيم تا اين نوع انتقادها در برابر حكومت وقت شناسانده شود. براي اين منظور ابعاد، مفاهيم و دغدغه­هاي اصلي طنز سياسي در دهه 1340 مورد بررسي قرار مي­گيرد و اين موضوع مورد توجه است كه طنز سياسي كدام وجه از مسائل جامعه مانند نقد دولت، آزادي بيان و آزادي سياسي را در برمي­گيرد؟ و چه قشري از جامعه به نوشتن طنز سياسي روي آورده­اند؟

تعداد صفحه : 293

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       info@elmyar.net

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 
 

مطالب مشابه را هم ببینید

 

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید