دانلود پایان نامه:بررسي نظريه منطقة الفراغ و تأثير آن در حل مشکلات حکومت اسلامي

متن کامل پایان نامه مقطع ارشد : حقوق

 

عنوان : بررسي نظريه منطقة الفراغ و تأثير آن در حل مشکلات حکومت اسلامي

دانشکده اصول‌الدين قم

گروه فقه و حقوق

پايان‌نامه کارشناسي ارشد

بررسي نظريه منطقة الفراغ و تأثير آن در حل مشکلات حکومت اسلامي

 

استاد راهنما:

جناب آقاي دکتر رصافي

 

زمستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

مقدمه…………………………………………………………………………………………….. 1

 

فصل اول: کلیات.. 3

1 ـ 1 بيان مسئلۀ تحقيق.. 4

1 ـ 2 بيان جنبه‌هاي مجهول و مبهم مسئله. 4

1 ـ 3 سؤال اصلي تحقيق (ويژه مسئله پژوهي). 5

1 ـ 4 سؤالات فرعي تحقيق (ويژه مسئله پژوهي). 5

1 ـ 5 پيشينه تحقيق.. 5

1 ـ 6 بيان اهميت موضوع. 5

1 ـ 7 بيان جنبه‌هاي نوآوري و جديد بودن طرح. 6

  1. مفاهيم 6

2 ـ 1 تعريف منطقه الفراغ: 6

2 ـ 2 تعريف حکم شرعي.. 6

2 ـ 2 ـ 1 حکم در لغت به معاني مختلفي به کار رفته است: 6

2 ـ 2 ـ 2. حکم در اصطلاح فقهي و اصولي: 7

2 ـ 3 اقسام حکم.. 8

2 ـ 3 ـ 1 تقسيم حکم از نظر تعلق به فعل مکلف… 9

2 ـ 3 ـ 1ـ 1 حکم تکليفي: 9

2 ـ 3 ـ 1ـ2 حکم وضعي: 9

2 ـ 3 ـ 2.تقسيم حکم به اعتبار وقاع شدن يا نشدن در موضوع. 9

2 ـ 3 ـ 2ـ1 حکم واقعي و ظاهري.. 9

2 ـ 3 ـ 3.تقسيم حکم به لحاظ حالات و شرايط حاکم بر مکلف… 10

2 ـ 3 ـ 3ـ1حکم اولي و حکم ثانوي: 10

2 ـ 4 حکم حکومتي: 11

2 ـ 3 ـ 5 ـ 1. تعريف اول. 12

2 ـ 3 ـ 5 ـ 2 تعريف دوم. 12

2 ـ 3 ـ 5 ـ 3. تعريف سوم. 13

2 ـ 3 ـ 5 ـ 4. تعريف چهارم. 14

2 ـ 3 ـ 5 ـ 5 تعريف پنجم.. 14

2 ـ 5 حاکم در لغت و اصطلاح.. 15

2 ـ 3 ـ 6 ـ 1 تفاوت حکم شرعي و حکومتي.. 16

2 ـ 6 تعريف مصلحت… 16

2 ـ 6ـ 1 معناي لغوي مصلحت… 16

2 ـ 3 ـ 6 معناي اصطلاحي مصلحت… 17

 

فصل دوم: تبيين نظريه منطقه الفراغ.. 18

  1. 1. پيشينه نظريه «منطقه الفراغ» 23
  2. 2. زمينه‌هاي نظريه منطقه الفراغ: 24
  3. شکوفايي نظريه منطقه الفراغ. 25
  4. شهيد صدر و منطقة الفراغ. 28
  5. دلائل منطقه الفراغ. 30

5 ـ 1. دليل اول. 30

5 ـ 2 دليل دوم. 34

  1. ويژگي‌هاي منطقة الفراغ. 34
  2. اشکالات مطرح‌شده بر نظريه منطقة الفراغ. 36

7 ـ 1 اشکال اول. 36

7 ـ 2 جواب اشکال. 37

7 ـ 3 اشکال دوم. 40

7ـ 3 ـ 1 آيات… 40

7 ـ 3 ـ 2 روايات… 40

7 ـ 4 جواب اشکال. 41

7 ـ 5 اشکال سوم. 43

8 ـ 6 جواب اشکال. 45

  1. حکم کلي منطقة الفراغ. 47

 

فصل سوم: دیدگاه‌های مختلف دربارۀ منطقه الفراغ.. 48

1 . قواعد آمره و حوزه الزامات از ديدگاه امام خميني(رحمة الله عليه) 49

  1. 2. منطقة الفراغ درسخنان نائيني.. 51
  2. علامۀ طباطبايي و منطقة الفراغ. 52
  3. آيت‌الله مکارم شيراز و منطقة الفراغ. 53
  4. 5. نظريۀ انحصار قانون براي خدا 55
  5. 6. نظريه جعل قانون به دست ولي امر. 57
  6. نظريه منکران ولايت فقيه. 60

8.منطقة الفراغ و ما لا نص فيه. 61

  1. 9. منطقة الفراغ و خلأ قانوني.. 62
  2. وجه الجمع ديدگاه‌ها در مورد نظريه منطقة الفراغ. 65

 

فصل چهارم: شرايط و ضوابط منطقه الفراغ.. 66

  1. روش وضع قواني در محدوده منطقة الفراغ. 67
  2. 2. شرايط و موازين تعيين متصدي امر در منطقه الفراغ. 67

2 ـ 1 ديدگاه شيعه و اهل سنت… 67

  1. دلايل عقلي ونقلي بر ولايت فقيه. 68

3 ـ 1 دلايل عقلي.. 68

3 ـ 2 دلائل نقلي.. 69

3 ـ 2 ـ 1 آيات… 69

3 ـ 2 ـ 2 روايات… 69

  1. 4. شرايط ولي امر. 69

4 ـ 1 علم وشناخت قانون. 69

4 ـ 2 عدالت… 70

4 ـ 3 کفايت وصلاحيت… 70

  1. ادله حجيت قانون گذاري از طرف حکومت… 71

5 ـ 1 آيه اولي الامر. 71

5 ـ 2 روايات: که در نمونه احکام خواهيم آورد. 71

5 ـ 3 دليل عقلي.. 71

فصل پنجم: حکم حکومتی.. 73

1.پيشينه تاريخي حکم حکومتي.. 74

1 ـ 1 پيامبر اکرم و حکم حکومتي.. 74

1 ـ 2 اميرالمومنين(عليه‌السلام) و حکم حکومتي.. 75

1 ـ 3 امام حسن(عليه‌السلام) و حکم حکومتي.. 76

1 ـ 4 ساير معصومان(عليهم‌السلام)  و حکم حکومتي.. 76

1 ـ 5 حضرت حجت(عليه‌السلام)  و حکم حکومتي.. 77

1 ـ 6 حکم حکومتي و فقها 77

  1. 2. اقسام حکم حکومتي.. 78
  2. ماهيت حکم حکومتي.. 78

3 ـ 1 شهيد صدر و حکم حکومتي.. 79

3 ـ 2 امام خميني(رحمةالله‌عليه) 79

3 ـ 3 علامه جعفري(رحمةالله‌عليه) 80

3 ـ 4  آيت‌الله مکارم شيرازي.. 80

3 ـ 5  آيت‌الله جوادي آملي.. 80

3 ـ 6 آيت‌الله مصباح يزدي.. 81

  1. دايرۀ شمول حکم حکومتي.. 82

4 ـ 1 شهيد صدر(رحمةالله‌عليه) 82

4 ـ 2 آيت‌الله خوئي(رحمةالله‌عليه) 83

4 ـ 3 علامه طباطبايي(رحمةالله‌عليه) 84

4 ـ 4 امام خميني(رحمةالله‌عليه) 85

4 ـ 5 شهيد مطهري(رحمةالله‌عليه) 85

4 ـ 6. علامه جعفري(رحمةالله‌عليه) 86

4 ـ 7 آيت‌الله مکارم شيرازي.. 86

  1. حکم حکومتي و منطقة الفراغ. 86
  2. 6. رابطه احکام حکومتي با احکام اولي و ثانوي.. 87

6 ـ 1. تفاوت احکام حکومتي و احکام اوليه؛ 87

  1. تزاحم حکم حکومتي و حکم اولي.. 88
  2. تفاوت احکام حکومتي و احکام ثانويه. 89
  3. حکم حکومتي؛ اوليه يا ثانويه؟. 90

 

فصل ششم: مصلحت عنصر اساسي منطقة الفراغ.. 92

  1. نقش مصلحت در احکام شرعي.. 93
  2. 2. جايگاه مصلحت در جعل قوانين.. 94
  3. 3. انواع مصلحت… 95
  4. 4. مصلحت از ديدگاه اهل سنت (مصالح مرسله) 96
  5. مصلحت از ديدگاه شيعه. 98

5 ـ 1 مصلحت به عنوان شرط اجراي حکم ثابت: 98

5 ـ 2 مصلحت به عنوان مبنايي براي تغيير احکام شرع: 100

  1. مرجعت شخيص مصلحت… 103
  2. 7. نقش مصلحت در قانون گذاري.. 104

 

فصل هفتم: نمونه‌هايي از احکام حکومتي فقها 105

  1. نمونه‌هاي ازاحکام حکومتي عبادي.. 107

1 ـ 1 حکم به ثبوت هلال: 108

1 ـ 2 حکم حاکم به پرداخت زکات: 108

1 ـ 3 حکم جهاد ابتدايي: 108

1 ـ 4 حکم، نسبت به برخي از مراحل امر به معروف و نهي از منکر: 109

  1. نمونه‌هاي از احکام حکومتي اقتصادي.. 109

2 ـ 1. حکم به فروش اجناس احتکار شده: 109

2 ـ 2 احکام حکومتي در موقفات عامه: 109

2 ـ 3 حکم بر آزاد کردن زمين: 109

2 ـ 4 تحديد مالکيت… 110

  1. نمونه‌هايي از احکام سياسي.. 110

3 ـ 1 حکم بر لزوم حمايت از مشروطيت: 110

3 ـ 2 تحريم پارچه و لباس‌هاي خارجي: 110

3 ـ 3 حکم جهاد دفاعي عليه ايتاليا، روسيه و انگليس: 111

3 ـ 4 حکم تحريم استعمال توتون و تنباکو از سوي آيت‌الله ميرزاي شيرازي: 111

3 ـ 5 احکام حکومتي امام خميني(رحمه الله عليه): 111

نتيجه. 113

فهرست منابع. 116

 

مقدمه

اسلام به عنوان آييني جامع و جاودان، علاوه بر تأمين نيازهاي فردي، نيازهاي مردم و جامعه را در حوزه امور عمومي و حکومتي نيز پاسخگو است و احکامي وضع کرده است تا انسان در هيچ زماني در بلاتکليفي به سر نبرد و در مواقعي که از انجام احکام اولي ناتوان است، احکام ثانوي را مقرر داشته و سرانجام براي باز کردن گره‌ها و معضلات سياسي، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و…، احکام حکومتي را تشريع کرده است تا با قوه محرک اجتهاد، سيستم قانونگذاري اسلام را در هر لحظه با نيازهاي برخاسته از تحولات جهان به پيش ببرد.

شهيد صدر مسئله «منطقة الفراغ» را در خصوص فعاليت‌هاي اقتصادي مطرح مي‌کند؛ ايشان در اين مورد معتقد است اصول نظام اقتصادي اسلام ثابت است و براي دوره‌هاي مختلف تاريخي وضع شده است؛ اما با توجه به تحولات دوره‌هاي مختلف، عنصر حقوقي متحرکي وجود دارد که مي‌تواند جوابگوي مقتضيات روز باشد و اين عنصر در واقع، جايگاه دولت نسبت به قانونگذاري در قلمرو آزاد قانوني است.

شهيد صدر معتقد است که مکتب اسلام، داراي دو جنبه مستقل است: يک جنبه به‌طور منجز به وسيله شارع تعيين گرديده و تغيير و تبدل در آن راه ندارد. جنبه ديگر که آن را «منطقة الفراغ» ناميدند، بايد به وسيله ولي امر برحسب نيازها و مقتضيات زمان و مکان تنظيم شود.

از اين رو «منطقة الفراغ» تعبيري است نسبت به نصوص تشريعي، نه نسبت به واقعيت‌هاي عيني و خارجي جامعه عهد نبوي؛ چه اينکه اقدامات نبي اکرم در حدود قلمرو مزبور، بر طبق هدف‌هاي اقتصادي آن روزگار و احتياجات عملي عصر، صورت پذيرفته است.

با نگاهي اجمالي به ابواب فقه اسلامي، حضور گسترده حکم حاکم را مي‌توان در آن يافت؛ که حکم به رؤيت هلال، لزوم پرداخت زکات در صورت طلب حاکم، تسعير اجناس احتکار شده، اجبار والي بر انجام حجّ، احکام قضائي و اجراي حدود، ديات و قصاص، نمونه‌هايي از آن است. با توجه به معناي حکم و فرق آن با فتوا، حرکت مستمر آن را در بستر زمان در مي‌يابيم. و گواه آن، تجلّي چشمگير و تطوّر آن در سيره معصومين و متعاقب آن در برخوردهاي نظري و عملي فقهاست.

قلمرو آزادي حاکم و اينکه آيا محدود است به مواردي که از قبل به عنوان مباح شناخته شده است و يا اعم از آن است، و نيز رابطه حکم حاکم با احکام فرعيه، از موضوعات قابل توجهي است که آن را در اين پژوهش مورد بررسي قرار مي‌دهيم.

اميد آنکه توفيق يار گردد و فرجام کار، آن‌چنان رقم خورد که خداوند خوشنود و ما نيز رستگار شويم.

 

فصل اول

 

کلیات

 

فصل اول

کليات

 

آنچه در اين فصل مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد کلياتي دربارهٔ موضوع بحث، بررسي نظريه منطقة الفراغ و تأثير آن در حکومت اسلامي مي‌باشد.

1 ـ 1 بيان مسئلۀ تحقيق

نظريه منطقه الفراغ يکي از ابتکارات جديد شهيد صدر است که به اعتقاد برخي از انديشمندان مي‌تواند هم چون بازويي استوار براي حاکم اسلامي در حل مسائل و مشکلات جاري و مستحدثه جامعه اسلامي باشد.

اين نظريه بيانگر اين حقيقت است که مسلماً برخي حيطه‌ها و عرصه‌هاي زندگي اجتماعي مورد سکوت شارع است و در اين منطقه که فارغ و خالي است دست حاکم اسلامي باز است تا براي مصالح و مفاسد مسلمين احکامي را وضع نمايد. شهيد صدر در اين نظريه مي‌کوشد، حوزه‌اي معين از روابط متغير و متحول را تعريف کند که ولي امر بتواند با توجه به اصول و ضوابطي در آن قانونگذاري کند.

بايد گفت که عدم وضع قواعد تفصيلي ثابت در منطقه الفراغ، از ماهيت متغير و متطور منطقه ناشي مي‌شود. به ديگر سخن، موضوعات و عناوين در اين حوزه به‌گونه‌اي هستند که قابليت پذيرش احکام ثابت را ندارند، نه اين‌که شارع، نسبت به صدور احکام ثابت درزمينهٔ آن موضوعات در عرصه قانونگذاري اهمال کرده باشد.

بنابراين ماهيت متغير و متطور احکام در اين منطقه، با اهداف کلي شريعت همسو است؛ بدين معنا که موضوع به‌گونه‌اي متغير است که اگر حکم ثابت بر آن اعتبار شود، با حصول دگرگوني در اوضاع و احوال، با اهداف شريعت منافات خواهد يافت.

1 ـ 2 بيان جنبه‌هاي مجهول و مبهم مسئله.

  • آيا علماء قبل از شهيد صدر نيز به مسئله منطقه الفراغ پرداخته‌اند؟
  • آيا نظريه منطقه الفراغ مي‌تواند مشکلات جامعه اسلامي را بيش از مکانيزم فعلي حل‌وفصل کند؟
  • آيا اين نظريه به تمام جوانب و لوازم بحث توجه کرده و به آن پرداخته است؟

1 ـ 3 سؤال اصلي تحقيق (ويژه مسئله پژوهي).

  • منطقه الفراغ چه جايگاهي در صدور احکام حکومتي و حل‌ مشکلات اجتماعي با توجه به تحولات سريع جوامع امروزي مي‌تواند داشته باشد؟

1 ـ 4 سؤالات فرعي تحقيق (ويژه مسئله پژوهي).

  • قلمرو منطقه الفراغ چيست؟
  • رابطه حکم حکومتي با منطقه الفراغ چيست؟
  • ويژگي‌هاي منطقه الفراغ چيست؟
  • رابطه منطقه الفراغ با احکام واقعي و ظاهري چيست؟
  • موافقين و مخالفين منطقه الفراغ چه کساني هستند؟

1 ـ 5 پيشينه تحقيق

قابل‌ذکر مي‌باشد که در مورد موضوع مورد پژوهش کتاب خاصي با اين عنوان (يعني کتابي با عنوان بررسي نظريه منطقه الفراغ) يافت نشد. ولي در بعضي از کتاب‌ها با عناوين مختلف از آن بحث شده است:

  • کتاب اقتصادنا اثر شهيد صدر
  • کتاب دائرة‌المعارف فقه مقارن اثر آيت‌الله مکارم شيرازي
  • انوارالفقاهه اثر آيت‌الله مکارم شيرازي
  • تنبيه الامة و تنزيه الملة اثر آيت‌الله نائيني

1 ـ 6 بيان اهميت موضوع

با توجه به بررسي کارهاي پژوهشي که در زمينهٔ «نظريه منطقه الفراغ و تأثير آن در حکومت اسلامي» انجام گرفته است، اين نتيجه به دست مي‌آيد که تقريباً هيچ کار تحقيقي منسجم و مستقلي براي تبيين اين نظريه صورت نگرفته و اين موضوع همچنان نيازمند بررسي‌هاي همه ‌جانبه است. بنابراين هدف از اين پژوهش اين است که با ارائه اين نظريه و بررسي نقاط ضعف و قوت اين نظريه به روشن شدن هر چه بيشتر اين نظريه بيانجامد.

1 ـ 7 بيان جنبه‌هاي نوآوري و جديد بودن طرح.

  • نظريه منطقة الفراغ بيانگر اين واقعيت است که «قلمرو آزادي» در قانون‌گذاري و تشريع وجود دارد؛ بدين معنا که قانون‌گذار، تکليف قانوني عده‌اي از موضوعات را مشخص و بيان نموده و برخي ديگر از موضوعات را بدون حکم رها ساخته و حکم را به دست ولي امر مسلمين سپرده است.
  • اين نظريه به دليل بديع و جديد بودنش، در صورت تثبيت، افق‌هاي جديدي را در فقه حکومتي مي‌گشايد.
  1. مفاهيم

2 ـ 1 تعريف منطقه الفراغ:

منطقه الفراغ که نخستين بار توسط شهيد سيد محمدباقر صدر مطرح شد. و در اين نظريه مي‌کوشد حوزه‌اي معين از روابط متغير و متحول را تعريف مي‌کند که ولي امر بتواند با توجه به اصول و ضوابطي در آن قانونگذاري کند.

منطقه الفراغ به حوزه‌اي از شريعت اسلامي ناظر است که به سبب ماهيت متغير آن، احکام موضوعات و عناوين مي‌تواند متغير باشد و شارع وضع قواعد مناسب با اوضاع و احوال و مقتضيات زمان و مکان را با حفظ ضوابط و در چارچوب معيني به عهده ولي امر گذاشته است. پيامبر (صلي‌الله عليه و أله)، به لحاظ اين‌که افزون بر مبلّغ شريعت، ولي امر نيز بوده، خود در اين منطقه به وضع قواعدي دست‌زده است که قابليت تغيير از سوي اولياي امور بعدي را خواهد داشت.

2 ـ 2 تعريف حکم شرعي

2 ـ 2 ـ 1 حکم در لغت به معاني مختلفي به کار رفته است:

حکم در فرهنگ الصحاح: به معناي داوري و قضاوت است.[1]

حکم در لسان العرب: به معناي قضاوت از روي عدل وانصاف.[2]

حکم در تاج العروس: به معناي قضاوت ايجابي يا سلبي درباره چيزي.[3]

حکم در اقرب الموارد: شرتوتي حکم را به معناي قضاوت و در اصل به معناي منع مي‌داند.[4]

راغب اصفهاني در مفردات حکم را چنين تعريف مي‌کند: حکم به معناي منع و بازدارندگي چيزي جهت اصلاح آن است و از همين جهت است که به افسار چهار پايان «حکمه الدابة» گفته مي‌شود.[5] و ابن فارس در «معجم المقايس اللغه» و ابن اثير در «النهايه في غريب الحديث و الاثر» نيز با راغب اصفهاني در اين معنا هم‌عقيده‌اند.

همچنين لغت‌شناسان فارسي‌زبان هم براي حکم، معاني زيادي مطرح کرده‌اند؛ از جمله در لغت‌نامه «دهخدا» حکم به معناي «حکومت»، امر کردن و فرمان دادن، آمده است.[6]و استاد «معين» هم اين معاني را براي حکم ذکر مي‌کنند «امر، فرمايش، داوري، قضا، ابلاغ، فرمان، فتوا، اجازه، اثبات امري که قائل را سکوت بر آن جايز باشد.[7]

2 ـ 2 ـ 2. حکم در اصطلاح فقهي و اصولي:

دامنه اصطلاحي حکم آن‌قدر وسيع و گسترده است که به دست آوردن يک تعريف جامع و کامل از حکم را دشوار مي‌کند.

اصطلاح حکم در ميان فقها و اصوليون با کاربردهاي گوناگون مورد استفاده قرار گرفته است.

  • شهيد اول دراين‌باره مي‌فرمايند:

خطاب الشرع المتعلق بافعال المکلفين بالاقتضاء او التخيير؛

حکم شرعي عبارت است از خطاب شارع که مربوط به کارهاي مکلف مي‌شود به گونه افتضاء يا تخيير.[8]

فاضل مقداد هم با افزودن عبارت «او الوضع» همين تعريف را پسنديده است.

خطاب الشرع المتعلق بافعال المکلفين بالاقتضاء او التخيير او الوضع؛

حکم عبارت است فرمان شرعي مربوط به کردار مکلف، بگونه اقتضا (وجوب حرمت) يا تخيير (اباحه) يا وضع».[9]

  • صاحب جواهر نيز حکم را چنين تعريف مي‌کند:

اما الحکم فهو انشاء انفاذ من الحاکم. لا منه تعالي، لحکم شرعي او وضعي او موضوعهما في شيء مخصوص[10]؛

حکم، عبارت است از انشاي انفاذ حکم شرعي يا وضعي يا انفاذ موضع اين دو در چيزي مخصوص از سوي حاکم.

  • شهيد صدر پس از انتقاد از تعريف شهيد اول و فاضل مقداد، مبني بر اينکه خطاب شرعي، حکم نيست، بلکه کاشف از آن است، در تعريف حکم آورده است:

الحکم الشرعي هو التشريع الصادر من الله تعالي لتنظيم حياة الانسان.[11]

شهيد صدر مي‌فرمايد:

حکم، قانون وضع شده از طرف خداوند متعال، براي تنظيم حيات بشري است.[12]

  • مرحوم امام در تعريف حکم شرعي مي‌فرمايند:

اراده تشريعي که شارع آن را به يکي از مظهرات مثل امر و نهي اظهار نمايد.[13]

  • مرحوم محمدتقي‌ حکيم در کتاب «اصول العامة للفقه المقارن» تعريفي از حکم آورده است که به نظر، جامع مي‌رسد. وي مي‌فرمايد:

الحکم الاعتبار شرعي المتعلق بافعال العباد تعلقاً مباشراً او غير مباشر[14]؛

حکم اعتبار شرعي است که به عمل مکلف، تعلق مي‌گيرد؛ چه آن تعلق مستقيم باشد و چه غيرمستقيم که در اينجا تعلق مباشر، راجع به‌حکم تکيفي و تعلق غيرمستقيم راجع به‌حکم وضعي است.

[1]. جوهری، اسماعیل: الصحاح، ج 2، ص 1901، بیروت: دارالعلم الملایین، 1317 ق.

  1. ابن منظور: لسان العرب، ج 3، ص 27.

[3]. الزبید، محمد مرتضی: تاج العروس، ج 8، ص 253.

[4]. شرتوتی، سعید، اقرب الموارد، ج 1، بیروت: مطبعة مرسلی الیسوعیّه، 1889 م.ص 218.

[5]. اصفهانی، راغب: المفردات فی غریب القرآن، ص 125، بیروت دارالشامیة، 1416 ق.

[6]. دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، ج 19، تهران: دانشگاه تهران، 1338 ش.ص 753.

[7]. معین، محمد، فرهنگ لغت، ج 1 تهران: امیرکبیر، 1360 ش.ص 1366.

[8].. مکی العالمی (شهید اول)، محمد بن جمالالدین، القواعد و الفوائد، قم: مکتبة المفید، بی‌تا، ج 1، ص 38.

[9]. المقداد السیوری فاضل، نضد القواعد الفقهیه، قم: منشورات مکتبة آیة الله نجفی، 1403 ق.ص 9، قائده چهارم.

[10]. نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، بیروت: دارالاحیاء التراث العربی، 1981 م.ج 40، ص 100.

[11]. صدر، محمدباقر، دروس فی علم الاصول، الحلقه الاولی، بیروت: دار الکتاب المعانی، مکتبة المدرسة، 1406 ق، ص53

[12]. محمدباقر صدر، دروس فی علم الاصول، الحلقة الاول، ص 161

[13]. تهذیب الاصول، ج1،  ص225.

[14]. حکیم، محمدتقی، اصول العامة للفقه المقارن، بیروت: مؤسسة آل البیت، 1979م، ص 55.

تعداد صفحه : 136

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       info@elmyar.net

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 
 

مطالب مشابه را هم ببینید

 

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید